Mövzu · DİM · Riyaziyyat · 6.0 11-ci sinif Riyaziyyat
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional funksiyanın üfüqi asimptotunun tapılması: şagird surətin və məxrəcin dərəcələrini müqayisə edir və bu müqayisəyə görə üfüqi asimptotun olub-olmadığını, varsa onu necə tapmaq lazım olduğunu əsaslandırır. Müxtəlif dərəcə nisbətləri olan funksiyalar da nəzərdən keçirilir. 11-ci sinif, rasional funksiya, asimptot; çoxhədlinin dərəcəsi və baş əmsalı anlayışlarını bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Rasional funksiyanın qiymətlər çoxluğunun araşdırılması: şagird kəsr-xətti funksiyanı tam hissə ilə düzgün kəsrin cəmi şəklində yazır, funksiyanın hansı qiymətləri ala bildiyini əsaslandırır və üfüqi düz xəttin qrafiklə kəsişib-kəsişmədiyini müəyyən edir. 11-ci sinif, rasional funksiya, asimptot; çoxhədlilərin bölünməsini bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Paralel köçürülmüş hiperbolanın asimptotlarının tapılması: şagird funksiyanı köçürülmüş hiperbolanın ümumi şəkli ilə müqayisə edir, köçürmə parametrlərini müəyyən edir və şaquli ilə üfüqi asimptotların tənliklərini yazır. Hiperbolanın simmetriyası da müzakirə olunur. 11-ci sinif, rasional funksiya, hiperbola; funksiya qrafikinin paralel köçürülməsini bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional funksiyanın maili asimptotunun tapılması: şagird surətin və məxrəcin dərəcələrini müqayisə edir, surəti məxrəcə bölərək funksiyanı tam hissə ilə düzgün kəsrin cəmi şəklində yazır və maili asimptotun tənliyini müəyyən edir. 11-ci sinif, rasional funksiya, çoxhədlilərin bölünməsi; budaqlı və ya sintetik bölməni bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Parametrli rasional funksiya: maili asimptotu və ordinat oxu ilə kəsişmə nöqtəsi verilmiş funksiyanın naməlum əmsallarını tapmaq. Şagird surəti məxrəcə bölərək qisməti parametrlərlə ifadə edir, onu verilmiş asimptotla müqayisə edir, kəsişmə nöqtəsindən ikinci parametri tapır və funksiyanın tələb olunan qiymətini hesablayır. 11-ci sinif, rasional funksiya, maili asimptot; sintetik bölməni bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional funksiyanın iqtisadi tətbiqi: emalatxanada bir məhsula düşən orta xərcin məhsul sayından asılılığını ifadə edən funksiyanın üfüqi asimptotunu tapmaq və onun real mənasını şərh etmək, sonra orta xərcin verilmiş qiymət aldığı məhsul sayını tənlik qurub hesablamaq. 11-ci sinif, rasional funksiya; kəsr tənlikləri bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qrafikə görə kəsr-xətti funksiyanın əmsallarının tapılması: şagird şəkildəki asimptotları və qrafikin oxlarla kəsişmə nöqtəsini oxuyur, hər məlumatı funksiyanın əmsalları ilə əlaqələndirir, əmsalları tapır və tələb olunan ifadəni hesablayır; nəticə qrafikin başqa nöqtəsi ilə yoxlanılır. 11-ci sinif, rasional funksiya, asimptotlar; qrafik oxumağı bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qrafikə görə köçürülmüş hiperbolanın düsturunun seçilməsi: şagird şəkildəki asimptotlardan köçürmə parametrlərini, qrafikin keçdiyi nöqtədən isə əmsalı tapır və variantları qrafiklə tutuşdurur. Əmsalın işarəsinin budaqların yerləşməsinə təsiri də müzakirə olunur. 11-ci sinif, rasional funksiya, hiperbola; qrafikdən koordinat oxumağı bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional funksiyanın xassələrinin araşdırılması: şagird şaquli və üfüqi asimptotlar, koordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələri və funksiyanın qiyməti barədə mülahizələri ayrı-ayrılıqda yoxlayır və doğru olmayan mülahizəni əsaslandırır. Hər mülahizə ayrıca hesablama ilə yoxlanılır. 11-ci sinif, rasional funksiya; asimptotları və çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasını bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional funksiyanın şaquli asimptotlarının tapılması: şagird məxrəci vuruqlara ayırır, onun sıfırlarını tapır və dərslikdəki şaquli asimptot şərtini tətbiq edərək hansı nöqtələrdə şaquli asimptot olduğunu əsaslandırır. Surət və məxrəcin rolunun fərqləndirilməsi məşq olunur. 11-ci sinif, rasional funksiya; kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırmağı bilən şagird üçün.
6.8 Rasional funksiya
HTML dərsDİM · Riyaziyyat
11-ci sinif üçün rasional funksiya mövzusunda oxu dərsi: iki çoxhədlinin nisbəti kimi rasional funksiya, y = k/x hiperbolası, k-nın işarəsinə görə budaqların rübləri və koordinat oxlarının asimptot olması, y = k/(x − m) + n qrafikinin ⟨m; n⟩ vektoru ilə paralel köçürmə ilə qurulması. Şaquli asimptot məxrəcin sıfırından, üfüqi asimptot surət və məxrəcin dərəcələrinə görə, maili asimptot isə dərəcələr fərqi bir olduqda bölmənin qismətindən tapılır; kəsişmə nöqtələri, asimptotlar və qiymətlər cədvəli ilə sxematik qrafik qurulur, tipik səhvlər və ideal qaz qanununda təzyiqin həcmdən asılılığı verilir. Çoxhədlinin dərəcəsini və bölünməsini bilən şagirdlər üçündür.
6.8 Rasional funksiya
Audio dərsDİM · Riyaziyyat14:03
11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: rasional funksiya. İki çoxhədlinin nisbəti şəklində verilən funksiya; ən sadə nümunə y = k/x, onun qrafiki hiperbola, budaqları k > 0 olanda I və III, k < 0 olanda II və IV rübdə; şaquli asimptot x = 0 və üfüqi asimptot y = 0. Hiperbolanın paralel köçürülməsi: k/(x − m) + n, asimptotlar x = m və y = n, mərkəzə nəzərən simmetriya. Şaquli asimptot: məxrəc sıfır, surət sıfırdan fərqli; üfüqi asimptot surətin və məxrəcin dərəcələrinə görə (kiçik — y = 0, bərabər — baş əmsalların nisbəti, böyük — yoxdur); surətin dərəcəsi bir vahid böyük olanda maili asimptot. Nümunələr (2x − 1)/(x − 1) = 2 + 1/(x − 1), x²/(x² + 1), 2x/(x² − 1), (x² − 4)/(x − 1) = x + 1 − 3/(x − 1). İdeal qaz qanunu PV = nRT: sabit temperaturda təzyiq həcmə tərs mütənasibdir, həcm sıfıra çatmır, təzyiq sıfıra yaxınlaşır. Çoxhədlinin dərəcəsini və bölünməsini bilən şagirdlər üçün.
6.8 Rasional funksiyaaz-AZ
Video dərsDİM · Riyaziyyat4:48
Video dərs: 11-ci sinif riyaziyyat, rasional funksiya — iki çoxhədlinin nisbəti. y = k/x hiperbolası və onun şaquli və üfüqi asimptotları, hiperbolanın paralel köçürülməsi, məxrəcin sıfırına görə şaquli asimptotun tapılması, surət və məxrəcin dərəcələrinə görə üfüqi asimptot, surətin dərəcəsi bir vahid böyük olduqda çoxhədlilərin bölünməsi ilə maili asimptotun tapılması və rasional funksiyanın qrafikinin kəsişmə nöqtələri, asimptotlar və qiymətlər cədvəli ilə sxematik qurulması. Çoxhədlilərin bölünməsini bilən şagirdlər üçün.
6.8 Rasional funksiya
