a ≠ 0, b ≠ 0. Bərabərliyin doğru olması üçün * işarəsinin yerinə hansı birhədli yazılmalıdır?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Bölən = bölünən : qismət
Əsas fikir
Bölmədə bölünən, bölən və qismət belə bağlıdır: bölünən = bölən · qismət. Buradan naməlum bölən bölünənin qismətə bölünməsi ilə tapılır: bölən = bölünən : qismət. Dərslik «Geriyə düşünün» çalışmasında belə cavabları bölmə ilə əsaslandırmağı tələb edir.
Birhədlilərdə də eyni yol: əmsallar bölünür, hər hərfin üstləri çıxılır; üstləri bərabər olan hərf qalmır (a0 = 1).
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqNaməlum bölən birhədli
35a8b5 : * = −7a3b5, * = ?
- Naməlum bölən: * = 35a8b5 : (−7a3b5).
- Əmsallar: 35 : (−7) = −5.
- a hərfi: a8 : a3 = a5.
- b hərfi: b5 : b5 = b0 = 1 — deməli bölənə b daxil deyil.
- * = −5a5.
- Cavab: −5a5
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Yerinə qoyaq: 35a8b5 : (−5a5) = −7a8−5b5 = −7a3b5 — verilən qismət alındı. b5 bölünəndə olduğu kimi qismətə keçir.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 5a5İşarə səhvdir: 35 : (−7) = −5. Yoxlama: 35a8b5 : 5a5 = 7a3b5 — qismətin işarəsi tutmur.
- −5a5b5b5 : b5 = b0 = 1 nəzərə alınmayıb. Bölən b5‑i də saxlasaydı, qismətdə b qalmazdı: 35a8b5 : (−5a5b5) = −7a3.
- −245a11b10Bölünən qismətə vurulub: 35a8b5 · (−7a3b5). Bölən bölünənin qismətə bölünməsi ilə tapılır.
- −28a5Əmsallar çıxılıb (35 − 7 = 28, işarə qismətdən götürülüb). Əmsal bölmə ilə tapılır: 35 : (−7) = −5.