Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Qrafikə görə a əmsalını tapmaq

Qrafikə görə ikidəyişənli xətti tənliyin naməlum əmsalını tapmaq: koordinat müstəvisindəki düz xəttin nöqtəsini oxuyub koordinatlarını ax − 3y = 6 tənliyində yerinə yazmaq və a-ya görə tənliyi həll etmək. Tapşırıq x = 0 olan nöqtənin əmsalı təyin etmədiyini göstərir və bucaq əmsalını, sərbəst əmsalı a saymaq kimi səhvləri ayırır; xətti funksiyanın qrafikini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Koordinat müstəvisində ax − 3y = 6 tənliyinin qrafiki çəkilib; xəttin üç nöqtəsi qırmızı dairə ilə qeyd olunub.

Damalı koordinat müstəvisində artan düz xətt çəkilib. Xətt OX oxunu (3; 0), OY oxunu (0; −2) nöqtəsində kəsir və (6; 2) nöqtəsindən keçir; bu üç nöqtə qırmızı dairə ilə qeyd olunub.

Şəkildə ax − 3y = 6 tənliyinin qrafiki göstərilib. a-nı tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qrafikin nöqtəsi tənliyin köküdür

Əsas fikir

ax + by = c → düz xətt

Koordinatları ax + by = c tənliyinin kökü olan nöqtələr düz xətt əmələ gətirir — bu, tənliyin qrafikidir. Nöqtə qrafik üzərindədirsə, onun koordinatları tənliyi doğru bərabərliyə çevirir, və əksinə.

OY oxunun hər nöqtəsində x = 0, OX oxunun hər nöqtəsində y = 0. b ≠ 0 olduqda y = −(a/b)x + c/b, yəni qrafik k = −a/b, l = c/b olan y = kx + l xətti funksiyasının qrafikidir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafikə görə a əmsalını tapmaq

Şəkildə ax − 3y = 6 tənliyinin qrafiki göstərilib. a-nı tapın.

  1. Qrafikin hər nöqtəsinin koordinatları tənliyin köküdür.
  2. Qrafikdən OX oxu ilə kəsişmə nöqtəsini oxuyuruq: (3; 0).
  3. Yerinə yazırıq: a · 3 − 3 · 0 = 6, yəni 3a = 6, a = 2.
  4. Diqqət: OY oxu ilə kəsişmə (0; −2) a-nı tapmağa kömək etmir — a · 0 − 3 · (−2) = 6 istənilən a üçün doğrudur. Ona görə x ≠ 0 olan nöqtə seçilir.
  5. Cavab: a = 2 (tənlik 2x − 3y = 6)

2x − 3y = 6 tənliyinin qrafiki

a = 2 olduqda 2x − 3y = 6: qrafik (3; 0), (0; −2) və (6; 2) nöqtələrindən keçir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Şəkildəki üçüncü nöqtə ilə yoxlayaq: (6; 2) → 2 · 6 − 3 · 2 = 12 − 6 = 6. Bütün qeyd olunmuş nöqtələr 2x − 3y = 6 tənliyini ödəyir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • −2İşarə səhvidir: 3a = 6-dan a = 2 alınır. a = −2 olsaydı, −2x − 3y = 6 xətti OX oxunu (−3; 0) nöqtəsində kəsərdi.
  • 2/3Bu, xəttin bucaq əmsalıdır: y = 2x/3 − 2, k = 2/3. Lakin k = a/3 olduğundan a = 3k = 2.
  • 66 — sərbəst əmsal c-dir, a deyil. a = 6 olsaydı, 6x − 3y = 6 xətti OX oxunu (1; 0) nöqtəsində kəsərdi.
  • 1,5Nisbət tərsinə çevrilib (3 : 2). (3; 0) nöqtəsindən 3a = 6 alınır, a = 6 : 3 = 2.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunu tapmaq

    Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunun tapılması: koordinat şəbəkəsində düz xəttin ordinat oxunu kəsdiyi nöqtədən sərbəst əmsalı oxumaq, qrafikin başqa nöqtəsini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını hesablamaq və nəticəni xəttin enməsi ilə yoxlamaq. Koordinat müstəvisində nöqtələri oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Qrafikə görə ikidəyişənli xətti tənliyi seçmək

    Qrafikə görə ikidəyişənli xətti tənliyi tanımaq: koordinat müstəvisindəki düz xəttin oxlarla kəsişmə nöqtələrini oxumaq və hansı ax + by = c tənliyinin hər iki nöqtədə doğru bərabərliyə çevrildiyini yoxlamaq. Tapşırıq kəsişmələri yerini dəyişən, işarəsi fərqli, yalnız bir nöqtədən keçən və paralel xətlərin tənliklərini ayırır; xətti funksiyanın qrafikini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.39 İkidəyişənli xətti tənlik və onun qrafiki

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Koordinatları şərti ödəyən nöqtələr

    Tərs mütənasiblik funksiyasının qrafiki üzərində koordinatları əlavə şərti ödəyən nöqtələri tapmaq: qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə əmsalı müəyyən etmək, koordinatlar arasındakı şərti düz xəttin tənliyi kimi yazmaq, alınan tənliyi kvadrat tənliyə gətirib həll etmək və tapılan həlləri hər iki şərtlə yoxlamaq. Çoxaddımlı, yazılı əsaslandırma tələb edən tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Şəkilə uyğun tənliyi tapmaq

    Qrafik üsulun əks istiqamətdə tətbiqi: y = x² parabolası və düz xəttin şəklindən düz xəttin tənliyini müəyyən etmək və kəsişmə nöqtələrinin absislərinin kökləri olduğu kvadrat tənliyi qurmaq. Nöqtənin koordinatlarını oxumaq, xətti funksiyanı iki nöqtəyə görə yazmaq və nəticəni yoxlamaq; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.12 Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Bucaq əmsalını tapıb qrafikin OX oxu ilə kəsişməsini tapmaq

    İki addımlı xətti funksiya məsələsi: qrafikin keçdiyi nöqtəni y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını tapmaq, sonra y = 0 götürüb qrafikin absis oxu ilə kəsişmə nöqtəsini hesablamaq. Tapşırıq bucaq əmsalının işarəsini, sərbəst əmsalın mənasını və iki koordinat oxunu qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Nöqtəyə görə bucaq əmsalını tapmaq

    Xətti funksiyanın naməlum əmsalının qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə tapılması: nöqtənin koordinatlarını y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalına və ya sərbəst əmsala görə birməchullu tənlik qurmaq və həll etmək. Tapşırıq sərbəst əmsalı unutmamağı və həddi əks işarə ilə keçirməyi öyrədir; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.37 Xətti funksiya