Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki addımlı xətti funksiya məsələsi: qrafikin keçdiyi nöqtəni y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını tapmaq, sonra y = 0 götürüb qrafikin absis oxu ilə kəsişmə nöqtəsini hesablamaq. Tapşırıq bucaq əmsalının işarəsini, sərbəst əmsalın mənasını və iki koordinat oxunu qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Düz mütənasib asılılığın qrafiki: y = kx funksiyasını sərbəst əmsalı sıfır olan xətti funksiya kimi tanımaq, qrafikin koordinat başlanğıcından keçdiyini bilmək, bir nöqtəyə görə mənfi əmsalı tapıb digər nöqtələri yoxlamaq. Tapşırıq işarələri və k = y : x nisbətini düzgün götürməyi öyrədir; 6-cı sinifdən düz mütənasibliyi bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın qrafikinə görə əmsalların işarələrinin müəyyən edilməsi: düz xəttin absis oxunun müsbət istiqaməti ilə iti və ya kor bucaq əmələ gətirməsindən bucaq əmsalının işarəsini, ordinat oxunu harada kəsməsindən sərbəst əmsalın işarəsini oxumaq, sabit funksiyanın üfüqi qrafikini ayırmaq. Koordinat müstəvisini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın naməlum əmsalının qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə tapılması: nöqtənin koordinatlarını y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalına və ya sərbəst əmsala görə birməchullu tənlik qurmaq və həll etmək. Tapşırıq sərbəst əmsalı unutmamağı və həddi əks işarə ilə keçirməyi öyrədir; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qrafikə görə xətti funksiyanın düsturunun tapılması: koordinat şəbəkəsində düz xəttin ordinat oxunu kəsdiyi nöqtədən sərbəst əmsalı oxumaq, qrafikin başqa nöqtəsini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb bucaq əmsalını hesablamaq və nəticəni xəttin enməsi ilə yoxlamaq. Koordinat müstəvisində nöqtələri oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti funksiyanın qrafikinin koordinat oxları ilə kəsişmə nöqtələri: absis oxu üçün y = 0 yazıb birməchullu tənlik həll etmək, ordinat oxu üçün x = 0 götürmək, nöqtəni (x; 0) və ya (0; b) şəklində düzgün yazmaq. Tapşırıq iki oxu və koordinatların sırasını qarışdırmamağı öyrədir; xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Nöqtənin xətti funksiyanın qrafikinə aid olmasının yoxlanması: nöqtənin absisini y = kx + b düsturunda yerinə yazıb alınan qiyməti ordinatla müqayisə etmək. Tapşırıq mənfi bucaq əmsalı ilə hesablamada işarəni saxlamağı, koordinatların sırasını (əvvəl absis, sonra ordinat) qarışdırmamağı öyrədir; koordinat müstəvisini və xətti funksiyanın tərifini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyada arqumentin tapılması: y-in verilmiş qiymətini düsturda yerinə yazıb birməchullu xətti tənlik qurmaq, həddi əks işarə ilə keçirmək, əmsala bölmək və cavabı yoxlamaq. Tapşırıq funksiyanın qiymətini hesablamaqla arqumenti tapmağı fərqləndirməyi öyrədir; onluq kəsrlərlə xətti tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyanın bucaq əmsalı və sərbəst əmsalı: y = kx + b düsturunda x-ə vurulan ədədi və x-siz həddi işarələri ilə müəyyən etmək, hədlər dəyişik sırada yazılanda düsturu y = kx + b şəklinə gətirmək. Tapşırıq ədədin yerinə görə yox, roluna görə əmsalı tanımağı öyrədir; xətti funksiyanın tərifini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Xətti funksiyanın tanınması: düsturun y = kx + b şəklində olub-olmadığını yoxlamaq, x-in yalnız birinci dərəcədə iştirak etdiyini və məxrəcdə olmadığını görmək, x/4 kimi yazılışda bucaq əmsalını tapmaq. Tapşırıq xətti funksiyanı kvadrat, kub və x-i məxrəcdə olan düsturlardan ayırmağı, sabit funksiyanın qrafikini tanımağı öyrədir; funksiya anlayışını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.37 Xətti funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: mənfi vuruqlu mötərizəni paylama xassəsi ilə açıb tərəflərin eyni hərfli toplananlarını müqayisə etməklə bərabərlikdəki naməlum əmsalları tapmaq; mənfi vuruğun işarələri əksinə dəyişdirdiyini tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması və əmsal anlayışı.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin mətnli məsələ: satış gəliri və xərclər üçün dəyişənli ifadə yazmaq, xərclərin cəmini mötərizə ilə çıxıb mötərizəni açmaq, ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq və onluq kəsr qiymətlərində qazancı iki üsulla hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; onluq kəsrlərlə əməlləri və vurmanın paylama xassəsini bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli mətnli məsələ: üçbucağın perimetri və iki tərəfi məlum olduqda üçüncü tərəf üçün mötərizəli ifadə yazmaq və onun qiymətini iki üsulla — mötərizə daxilini hesablamaqla və mənfi işarəli mötərizəni açmaqla — tapmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; perimetr anlayışını və dəyişəni olan ifadələri bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli tapşırıq: mənfi vuruqlu mötərizəli ədədi ifadənin qiymətini iki üsulla — mötərizə daxilini əvvəlcə hesablamaqla və paylama xassəsi ilə mötərizəni açmaqla — tapmaq və nəticələri müqayisə etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı; tam ədədlərin vurulmasında işarə qaydasını bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
