Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
7-ci sinif statistika: dairəvi diaqramda müxtəlif formada verilmiş payları (faiz, mərkəzi bucaq, adi kəsr) eyni formaya gətirmək, bir sektorun məlum sayından bütövü tapmaq və naməlum sektorun sayını hesablamaq. Faiz, dərəcə və hissə arasındakı keçidləri və yoxlamanı (cəmi 360°) öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif statistika: qruplaşdırılmış histoqramın oxunması. Bir neçə ay üzrə iki kateqoriyanın (yerli və xarici turistlər) sütunlarını oxumaq, kateqoriyalar üzrə cəmləri tapmaq və bir kateqoriyanın bütün turistlərin neçə faizi olduğunu hesablamaq. Bir ayın payını ümumi payla qarışdırmamağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif statistika: barqraf və hissə. Barqrafdakı məlum sütunların cəmini tapmaq və naməlum sütunun bütövün verilmiş hissəsini (2/5) təşkil etdiyini bilərək onun qiymətini hesablamaq. Hissəni yalnız digər sütunlara deyil, bütün cəmə aid etməyi öyrədir; zolaq modeli ilə izah olunur.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif statistika: xətti qrafikin (qrafikin) oxunması. Gün ərzində temperatur ölçmələrini göstərən nöqtələrdən ardıcıl ölçmələr arasındakı dəyişməni hesablamaq, artımı azalmadan ayırmaq və ən böyük artımı tapmaq. Qrafikdə parçanın dikliyini və istiqamətini oxumağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif statistika: dairəvi diaqramın oxunması. Məlum mərkəzi bucaqlardan naməlum sektorun bucağını (360°-dən çıxmaqla) tapmaq, bucağı bütövün hissəsinə çevirmək və ümumi saydan həmin hissəyə uyğun sayı hesablamaq. Bucağı sayla qarışdırmamağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif statistika: dairəvi diaqramın qurulmasının hazırlıq mərhələsi. Cədvəldəki saylardan cəmi tapmaq, hər sayın cəmin hansı hissəsi (faizi) olduğunu müəyyənləşdirmək və sektorun mərkəzi bucağını 360°-ni hissəyə vurmaqla hesablamaq. Say, faiz və dərəcəni qarışdırmamağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif statistika: məlumatın intervallar üzrə qruplaşdırılması. Xam məlumatı bərabər intervallara (30–39, 40–49, …) bölüb tezlik cədvəli qurmaq, şərtə uyğun günlərin sayını tapmaq və onu ümumi sayın faizi kimi ifadə etmək. Sərhəd qiymətinə (50-dən az) diqqəti öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif statistika: barqrafın (sütunlu diaqramın) oxunması. Şaquli oxun miqyasına görə sütunların qiymətlərini tapmaq, ən böyük və ən kiçik qiyməti müəyyənləşdirmək və «neçə dəfə çox» sualında bölmədən istifadə etmək. Barqrafla histoqramın fərqini də xatırladır.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif statistika: məlumatın piktoqramla təqdimatı. Piktoqramı şərti işarəyə (bir fiqur neçə şagirdi göstərir, yarım fiqur) görə oxumaq, kateqoriyaların saylarını tapmaq və iki kateqoriyanı müqayisə etmək. Fiqurların sayını şagirdlərin sayı ilə qarışdırmamağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif statistika: məlumatın cədvəl şəklində təqdimatı. Qarışıq verilmiş xam məlumatdan (ailədəki uşaqların sayı) tezlik cədvəli qurmaq, hər qiymətin neçə dəfə təkrarlandığını saymaq və «2-dən çox» kimi şərtə uyğun qiymətlərin tezliklərini toplamaq. Tezlik cədvəlinin mənasını və sərhəd qiymətinin daxil olub-olmamasını ayırmağı öyrədir.
2.2 Məlumatın təqdimatı
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: iki nöqtədən keçən düz xətti koordinat şəbəkəsində çəkib onun ordinat və absis oxları ilə kəsişmə nöqtələrinin koordinatlarını tapmaq; xəttin şəbəkə addımını (2 sağa, 1 aşağı) müəyyən etmək, ox üzərindəki nöqtədə bir koordinatın 0 olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli tapşırıq: koordinatları verilmiş nöqtələri qeyd edib üfüqi və şaquli parçaların kəsişmə nöqtəsinin koordinatlarını tapmaq; üfüqi parçanın bütün nöqtələrinin ordinatının, şaquli parçanın bütün nöqtələrinin absisinin eyni olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: təpələrinin koordinatları verilmiş dördbucaqlını koordinat sistemində qurmaq və növünü müəyyən etmək — üfüqi tərəfləri, maili tərəflərin eyni istiqamətdə getməsini və bucaqların düz olmadığını şəbəkə ilə yoxlayıb paraleloqramı düzbucaqlı, trapesiya, romb və kvadratdan ayırmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı, koordinat sistemində fiqurlar.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli mətnli məsələ: park planında koordinat başlanğıcından yuxarı, sağa və sola hərəkətlərdən sonra çatılan nöqtənin koordinatlarını tapmaq; sola hərəkətdə absisin azalması və mənfi olması, koordinatların sırası. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemində nöqtələrin qeyd olunması.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
