Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Verilmiş şərtlərə görə rasional cəbri kəsri tanımaq: kəsrin sıfıra bərabər olması üçün surətin sıfır, məxrəcin sıfırdan fərqli olması, mənasız olması üçün isə məxrəcin sıfır olması şərtini hər variantda yoxlamaq, qiymətləri surətdə və məxrəcdə ayrıca yerinə yazmaq. Rasional ifadənin mənasını və sıfırını öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Rasional cəbri kəsrin sıfıra bərabər olma şərtini tətbiq etmək: kəsrin qiyməti yalnız surət sıfır, məxrəc isə sıfırdan fərqli olduqda sıfırdır. Surəti sıfıra bərabərləşdirib tənliyi həll etmək, sonra hər kökdə məxrəcin sıfırdan fərqli olub-olmadığını yoxlamaq. Kvadrat tənlikləri həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Məsələnin şərtinə görə rasional ifadə qurmaq: yol, sürət və vaxt arasındakı əlaqədən (vaxt = yol : sürət) istifadə edərək vaxtı dəyişən sürətlə ifadə etmək, sürətin dəyişməsini şərtə uyğun yazmaq və qurulan ifadəni konkret qiymətdə yoxlamaq. Hərəkət məsələlərini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün rasional ifadələrin tətbiqi.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki dəyişənli rasional ifadənin dəyişənlərin verilmiş qiymətlərində ədədi qiymətini tapmaq: hər dəyişənin qiymətini mötərizə ilə yerinə yazmaq, surəti və məxrəci ayrıca hesablamaq, məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və işarə qaydalarına riayət edərək bölməni yerinə yetirmək. Tam ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrin dəyişənin verilmiş qiymətində ədədi qiymətini hesablamaq: qiyməti surətdə və məxrəcdə mötərizə ilə yerinə yazmaq, qüvvəti və işarələri düzgün hesablamaq, əvvəlcə məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və surəti məxrəcə bölmək. Rasional ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Məxrəci kvadrat üçhədli olan rasional ifadədə dəyişənin ala bilmədiyi qiymətləri tapmaq: məxrəci sıfıra bərabərləşdirib kvadrat tənliyi vuruqlara ayırma, Viyet teoremi və ya köklər düsturu ilə həll etmək, kökləri məxrəcdə yerinə yazıb yoxlamaq və surəti sıfır edən qiyməti qadağan qiymətlərə qatmamaq. Kvadrat tənlikləri həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Məxrəci ikinci dərəcəli olan rasional kəsrin mənasız olduğu qiymətləri tapmaq: məxrəci sıfıra bərabərləşdirmək, alınan tənliyi vuruqlara ayırma və ya kvadrat kök vasitəsilə həll etmək, bütün kökləri nəzərə almaq və surəti sıfır edən qiymətləri məxrəci sıfır edən qiymətlərdən ayırmaq. Qısa vurma düsturlarını və natamam kvadrat tənlikləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrdə dəyişənin mümkün qiymətlərini (DMQ) tapmaq: məxrəc vuruqların hasili şəklində verildikdə hasilin sıfır olması şərtindən istifadə edib hər vuruğu ayrıca sıfıra bərabərləşdirmək, xətti tənlikləri həll etmək və DMQ-nu dərslikdəki kimi «x ≠ …» şəklində yazmaq. Xətti tənlikləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrin mənasız olduğu qiyməti tapmaq: «sıfıra bölmək olmaz» qaydasına əsasən kəsrin məxrəcini sıfıra bərabərləşdirmək, alınan xətti tənliyi həll etmək və surəti sıfır edən qiyməti məxrəci sıfır edən qiymətdən fərqləndirmək. Xətti tənlik həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün rasional ifadələr mövzusunda əsas məşq.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional ifadələr: çoxhədli və rasional cəbri kəsr anlayışlarını fərqləndirmək. Rasional ifadənin tərifini, çoxhədlinin də rasional ifadə olmasını və dəyişənlərin mümkün qiymətləri anlayışını tətbiq edərək verilmiş ifadələri növünə görə təsnif etmək, kəsr xəttinin və məxrəcin rolunu araşdırmaq. Çoxhədliləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün anlayış tapşırığı.
3.25 Rasional ifadələr
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: mənfi vuruqlu mötərizəni paylama xassəsi ilə açıb tərəflərin eyni hərfli toplananlarını müqayisə etməklə bərabərlikdəki naməlum əmsalları tapmaq; mənfi vuruğun işarələri əksinə dəyişdirdiyini tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması və əmsal anlayışı.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin mətnli məsələ: satış gəliri və xərclər üçün dəyişənli ifadə yazmaq, xərclərin cəmini mötərizə ilə çıxıb mötərizəni açmaq, ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq və onluq kəsr qiymətlərində qazancı iki üsulla hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; onluq kəsrlərlə əməlləri və vurmanın paylama xassəsini bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli mətnli məsələ: üçbucağın perimetri və iki tərəfi məlum olduqda üçüncü tərəf üçün mötərizəli ifadə yazmaq və onun qiymətini iki üsulla — mötərizə daxilini hesablamaqla və mənfi işarəli mötərizəni açmaqla — tapmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; perimetr anlayışını və dəyişəni olan ifadələri bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli tapşırıq: mənfi vuruqlu mötərizəli ədədi ifadənin qiymətini iki üsulla — mötərizə daxilini əvvəlcə hesablamaqla və paylama xassəsi ilə mötərizəni açmaqla — tapmaq və nəticələri müqayisə etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı; tam ədədlərin vurulmasında işarə qaydasını bilən şagird üçün.
1.28 Riyazi ifadələrdə mötərizələrin açılması
