Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Miqyasın seçilməsi: həqiqi ölçüləri verilmiş obyekti müxtəlif miqyaslarda şəkildəki ölçülərə çevirmək, hər iki ölçünü vərəqin ölçüləri ilə müqayisə edib təsvirin sığıb-sığmadığını yoxlamaq və sığanlar arasından ən böyük təsviri verən miqyası seçmək. Praktik mühakimə tapşırığı; uzunluq vahidlərini çevirməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Nisbətin dəyişməsinə aid mətnli məsələ: iki kəmiyyəti nisbət hədlərinə uyğun paylarla ifadə etmək, onlardan biri artdıqdan sonrakı yeni nisbət üçün tənasüb qurmaq, tənasübün əsas xassəsi ilə xətti tənlik alıb həll etmək və soruşulan kəmiyyəti hesablamaq. Çoxaddımlı məsələ; xətti tənlik həll etməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Planın miqyası: 1 : n miqyasında çəkilmiş düzbucaqlı otaq planında hər ölçünü həqiqi uzunluğa çevirmək, santimetri metrə keçirmək və sonra döşəmənin sahəsini kvadrat metrlə hesablamaq. Şəkilli praktik tapşırıq; düzbucaqlının sahəsini və uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin miqyas xətti və ədədi miqyas: miqyas xəttinin bir bölgüsünün uyğun gəldiyi həqiqi məsafəni oxumaq, onu xəritədəki uzunluqla eyni vahidə çevirmək və miqyası 1 : n şəklində yazmaq. Şəkilli tapşırıq; kilometr, metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin ədədi miqyası: 1 : n miqyasında xəritədəki məsafəni miqyasın məxrəcinə vurub həqiqi məsafəni eyni vahiddə tapmaq və santimetrdən kilometrə düzgün çevirmək. Coğrafi kontekstdə hesablama tapşırığı; uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bərabərlikdən nisbət çıxarmaq: iki kəmiyyətin müxtəlif kəsr hissələrinin bərabər olması şərtindən kəmiyyətlərin nisbətini tapmaq, bunun üçün bərabərliyin hər iki tərəfini uyğun ifadəyə bölmək və ya tənasübün əsas xassəsindən istifadə etmək, nəticəni şərtdə yerinə yazıb yoxlamaq. Adi kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mətnli məsələ.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kəmiyyəti verilmiş nisbətdə hissələrə bölmək: parçanın uzunluğunu nisbət hədlərinin cəminə bölüb bir payın uzunluğunu tapmaq, sonra soruşulan parçanın neçə paydan ibarət olduğunu şəkildə nöqtələrin ardıcıllığına görə müəyyən edib onun uzunluğunu hesablamaq. Şəkilli tapşırıq; nisbət və bölmə əməllərini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsi.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün xassələri: verilmiş doğru tənasübdən hədlərin yerini dəyişməklə, nisbətləri çevirməklə və ya hədlərə ədəd əlavə etməklə alınan bərabərliklərin də tənasüb olub-olmadığını dərslikdəki xassələrlə və kənar, orta hədlərin hasillərini müqayisə etməklə yoxlamaq. Tənasübün əsas xassəsini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mühakimə sualı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün əsas xassəsi: kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir. Hədləri onluq kəsr və qarışıq ədəd olan tənasübdə naməlum həddi tapmaq üçün hasilləri bərabərləşdirmək, qarışıq ədədi düzgün kəsrə çevirmək və alınan birməchullu tənliyi həll etmək. Kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün hesablama tapşırığı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Nisbət anlayışı: müxtəlif uzunluq vahidləri ilə verilmiş iki kəmiyyəti əvvəlcə eyni vahidə çevirmək, sonra onların nisbətini tələb olunan ardıcıllıqla yazıb hədləri ortaq bölənə bölməklə ən sadə şəkilə gətirmək. Gündəlik həyat konteksti; metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid tapşırıq.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mötərizəli ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirmək — mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək — sonra bir tənliyi vurub toplama üsulu ilə həll etmək və x · y hasilini hesablamaq. Mötərizə açanda və hədd keçirəndə işarəni saxlamaq, hasili cəm və fərqdən ayırmaq; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunun əsas addımı: heç bir dəyişənin əmsalları əks olmadıqda hər iki tənliyin vurulacağı ədədləri seçmək. x-in əmsallarının ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) tapmaq, vuruqlardan birini mənfi götürmək və bərabər əmsalları əks əmsallardan ayırmaq. Dərslikdəki ƏKOB nümunəsinin tətbiqi; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Toplama üsulu ilə həll zamanı hər iki dəyişənin yox olması halı: 0 = c (c ≠ 0) yalançı bərabərliyi sistemin kökünün olmadığını, 0 = 0 isə sonsuz sayda kök olduğunu göstərir. Nəticəni əmsalların nisbəti və paralel düz xətlərlə əlaqələndirmək, sağ tərəfləri düzgün toplamaq; xətti tənliklər sisteminin köklərinin sayını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsr əmsallı ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirmək — hər tənliyin hər iki tərəfini məxrəclərin ortaq bölünəninə vurmaq — sonra toplama üsulu ilə həll etmək. Sağ tərəfi də vurmağı, əmsalları əks ədədlərə çevirməyi, kökü ilkin kəsrli tənliklərdə yoxlamağı və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunda tipik səhvin təhlili: eyni dəyişənin əmsalları bərabər, amma əks olmayan ədədlər olduqda tənlikləri olduğu kimi toplamaq və bundan yanlış nəticə çıxarmaq. Tənliyi −1-ə vurub toplamaq (çıxmanın toplama ilə ifadəsi), sağ tərəfi də vurmaq, kökü tapıb yoxlamaq və mühakiməni yazılı əsaslandırmaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək, heç bir dəyişənin əmsalları əks ədəd olmadıqda: əmsalların ən kiçik ortaq bölünənini tapıb hər iki tənliyin hər tərəfini uyğun ədədlərə vurmaq, y-i yox etmək, x və y-i tapmaq və kökü yoxlamaq. Yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri və işarə səhvlərini ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: x-in əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün bir tənliyin hər tərəfini mənfi ədədə vurmaq, tərəf-tərəfə toplamaq, mənfi əmsallı birdəyişənli tənliyi həll etmək və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Mənfi vuruqda işarə səhvlərini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: y-in əmsalları artıq əks ədədlər olduqda tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb birdəyişənli tənlik almaq, x-i tapmaq və onu tənliklərdən birində yerinə yazaraq y-i hesablamaq. Sağ tərəfləri də toplamağı, cütdə x və y-in ardıcıllığını və cavabı hər iki tənlikdə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etməyə hazırlıq: bir dəyişənin əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün tənliyin hər tərəfini vurmaq lazım olan ədədi seçmək. Əks ədədlərlə bərabər ədədləri ayırmaq, vuruğun işarəsini düzgün seçmək və tərəf-tərəfə toplamanın mənasını yoxlayır; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hərəkət məsələsi üzrə araşdırma: bərabərsürətli hərəkət edən qatarın sürətinə və tuneli tam keçmə vaxtına görə qatarın uzunluğunu tapmaq. Sürəti km/saatdan m/san-yə çevirmək, yol, sürət və zaman əlaqəsi, «tuneli tam keçmək» ifadəsinin mənasını təhlil etmək və cavabı vaxtla yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədin onluq yazılışına aid araşdırma: ikirəqəmli ədədin soluna və ya sağına rəqəm yazdıqda alınan ədədləri mərtəbə vahidləri ilə ifadə etmək və onların fərqi haqqında şərtdən tənlik qurmaq. Rəqəmin mövqeyi və qiyməti, birməchullu xətti tənlik və tapılan ədədi şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Səhm alqı-satqısına aid araşdırma məsələsi: səhmin qiyməti ardıcıl olaraq iki dəfə faizlə dəyişdikdə hissə-hissə satışdan alınan pulu və sahibkarın gəlirini hesablamaq. Ardıcıl faiz dəyişmələrini hesablamaq, satışdan alınan pul ilə xərcin fərqi kimi gəlir anlayışı və nəticəni ayrı-ayrı hissələr üzrə yoxlamaq; 7-ci sinif faiz və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Pul qalığına aid araşdırma məsələsi: qalan pulun hissəsi və ilkin məbləğin faizi ilə ifadə olunan şərtdən alış-verişdən sonra qalan pulu tapmaq. Ədədin faizini hesablamaq, kəsr əmsallı birməchullu xətti tənlik qurub həll etmək və cavabı şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
