Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mötərizəli ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirmək — mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək — sonra bir tənliyi vurub toplama üsulu ilə həll etmək və x · y hasilini hesablamaq. Mötərizə açanda və hədd keçirəndə işarəni saxlamaq, hasili cəm və fərqdən ayırmaq; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunun əsas addımı: heç bir dəyişənin əmsalları əks olmadıqda hər iki tənliyin vurulacağı ədədləri seçmək. x-in əmsallarının ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) tapmaq, vuruqlardan birini mənfi götürmək və bərabər əmsalları əks əmsallardan ayırmaq. Dərslikdəki ƏKOB nümunəsinin tətbiqi; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Toplama üsulu ilə həll zamanı hər iki dəyişənin yox olması halı: 0 = c (c ≠ 0) yalançı bərabərliyi sistemin kökünün olmadığını, 0 = 0 isə sonsuz sayda kök olduğunu göstərir. Nəticəni əmsalların nisbəti və paralel düz xətlərlə əlaqələndirmək, sağ tərəfləri düzgün toplamaq; xətti tənliklər sisteminin köklərinin sayını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsr əmsallı ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirmək — hər tənliyin hər iki tərəfini məxrəclərin ortaq bölünəninə vurmaq — sonra toplama üsulu ilə həll etmək. Sağ tərəfi də vurmağı, əmsalları əks ədədlərə çevirməyi, kökü ilkin kəsrli tənliklərdə yoxlamağı və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunda tipik səhvin təhlili: eyni dəyişənin əmsalları bərabər, amma əks olmayan ədədlər olduqda tənlikləri olduğu kimi toplamaq və bundan yanlış nəticə çıxarmaq. Tənliyi −1-ə vurub toplamaq (çıxmanın toplama ilə ifadəsi), sağ tərəfi də vurmaq, kökü tapıb yoxlamaq və mühakiməni yazılı əsaslandırmaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək, heç bir dəyişənin əmsalları əks ədəd olmadıqda: əmsalların ən kiçik ortaq bölünənini tapıb hər iki tənliyin hər tərəfini uyğun ədədlərə vurmaq, y-i yox etmək, x və y-i tapmaq və kökü yoxlamaq. Yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri və işarə səhvlərini ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: x-in əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün bir tənliyin hər tərəfini mənfi ədədə vurmaq, tərəf-tərəfə toplamaq, mənfi əmsallı birdəyişənli tənliyi həll etmək və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Mənfi vuruqda işarə səhvlərini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: y-in əmsalları artıq əks ədədlər olduqda tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb birdəyişənli tənlik almaq, x-i tapmaq və onu tənliklərdən birində yerinə yazaraq y-i hesablamaq. Sağ tərəfləri də toplamağı, cütdə x və y-in ardıcıllığını və cavabı hər iki tənlikdə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etməyə hazırlıq: bir dəyişənin əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün tənliyin hər tərəfini vurmaq lazım olan ədədi seçmək. Əks ədədlərlə bərabər ədədləri ayırmaq, vuruğun işarəsini düzgün seçmək və tərəf-tərəfə toplamanın mənasını yoxlayır; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar cəmi düsturu ilə bölünmənin əsaslandırılması: 58³ + 33³ = (58 + 33)(58² − 58 · 33 + 33²) olduğundan cəmin 91-ə qalıqsız bölündüyünü görmək. Fərqi kublar cəminin vuruğu sanmaq, cüt-təklik və bir toplananın bölünməsinə görə yanlış nəticə çıxarmaq səhvləri müqayisə olunur; bölünmə əlamətlərini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi düsturunun ədədi hesablamada tətbiqi: (71³ − 29³) : 42 + 71 · 29 ifadəsində 42-nin 71 − 29 olduğunu görüb bölmədən sonra 71² + 71 · 29 + 29² almaq və 71 · 29 əlavə edərək (71 + 29)² = 10000 tapmaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma və hədləri saymaq səhvləri müqayisə olunur; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi düsturu ilə tənliyin həlli: (x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyində hasili x³ − 8 kimi yazmaq, x³ hədlərini silmək və 3x − 8 = 1 xətti tənliyindən x = 3 tapmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, mötərizə önündəki minus, b³ əvəzinə b götürmək və 3-ə bölməyi unutmaq səhvləri müqayisə olunur; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kublar fərqi eyniliyində çatışmayan birhədliləri tapmaq: (3a − ■)(9a² + 6ab + ▲) = 27a³ − 8b³ bərabərliyini (3a)³ − (2b)³ = (3a − 2b)(9a² + 6ab + 4b²) ilə müqayisə edib ■ = 2b, ▲ = 4b² tapmaq. Əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kubu ifadənin özü ilə qarışdırmaq və natamam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kublar cəminin qiymətini cəm və hasilə görə tapmaq: a + b = 5, ab = 4 olduqda a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²) düsturunda natamam kvadratı (a + b)² − 3ab = 13 kimi hesablayıb 65 almaq. (a + b)³-u cavab sanmaq, 2ab və ya ab-ni çıxmağı unutmaq və işarə səhvi müqayisə olunur; tam kvadrat düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq vuruq və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: 2x⁴ − 54x ifadəsində 2x-i mötərizə xaricinə çıxarıb x³ − 27 = (x − 3)(x² + 3x + 9) düsturunu tətbiq etmək. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, fərqin kubu ilə qarışdırmaq, natamam kvadratın işarəsini və tam kvadratı qarışdırmaq səhvləri müqayisə olunur; ortaq vuruğun çıxarılmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hədləri əmsallı və qüvvətli birhədlilər olan kublar cəminin vuruqlara ayrılması: 27x³ + 8y⁶ ifadəsini (3x)³ + (2y²)³ kimi yazıb (3x + 2y²)(9x² − 6xy² + 4y⁴) almaq. Orta həddin işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, y⁶-nı (y³)³ sanmaq və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri müqayisə olunur; qüvvətin qüvvətini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar fərqinin ikinci vuruğunu tapmaq: 8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində 8x³ − 27-ni (2x)³ − 3³ kimi yazıb A-nı 2x + 3-ün natamam kvadratı 4x² + 6x + 9 kimi tapmaq. Tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsi və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; birhədlinin kvadratını və kubunu bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar fərqi düsturunun sağdan sola tətbiqi: (2a − 3)(4a² + 6a + 9) hasilində ikinci vuruğu 2a + 3-ün natamam kvadratı kimi tanıyıb nəticəni 8a³ − 27 kimi yazmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, fərqin kubu ilə qarışdırmaq, əmsalı kuba yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; çoxhədlilərin vurulmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar cəminin vuruqlara ayrılması: m³ + 125 ifadəsini 125 = 5³ kimi tanıyıb a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²) düsturu ilə (m + 5)(m² − 5m + 25) şəklində yazmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini səhv yazmaq, kublar cəmini cəmin kubu sanmaq səhvləri müqayisə olunur; birhədlinin qüvvətini və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli yaş məsələsi: iki nəfərin indiki yaşları verildikdə t il sonrakı yaşlarını ifadə edib «neçə dəfə çox» şərtinə görə tənlik qurmaq və həll etmək; t il keçəndə hər iki yaşın t qədər artdığını nəzərə almaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; mötərizələrin açılmasını və xətti tənlikləri bilən şagird üçün.
1.31 Tənlik qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli məsələ: bərabər sayda kitab olan iki rəfə kitab qoyulub götürüldükdən sonra «2 dəfə çox» münasibəti yarandıqda əvvəlki sayı x ilə işarə edib tənlik qurmaq, mötərizəni düzgün açıb həll etmək və cavabı yoxlamaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; mötərizələrin açılmasını və xətti tənlikləri bilən şagird üçün.
1.31 Tənlik qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin mətnli məsələ: üç heyvanın kütlələri arasında «neçə kq ağır» və «neçə dəfə ağır» münasibətləri verildikdə hamısını xoruzun kütləsi x ilə ifadə etmək, «birlikdə 3 dəfə ağır» şərtindən tənlik qurmaq və quzunun kütləsini tapmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; mötərizələrin açılmasını və xətti tənlikləri bilən şagird üçün.
1.31 Tənlik qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin mətnli məsələ: iki növ balığın sayları arasında «neçə ədəd çox» münasibəti və əlavədən sonra yaranan nisbət verildikdə tənasübün əsas xassəsi ilə tənlik qurmaq, həll etmək və akvariumdakı bütün balıqların indiki sayını tapmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı; nisbət, tənasüb və xətti tənlikləri bilən şagird üçün.
1.31 Tənlik qurmaqla məsələ həlli
