Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: iki borunun əvvəl birlikdə, sonra birinin təklikdə işləməsi ilə çənin dolması. Bir saatda doldurulan hissəni ifadə etmək, hər borunun işlədiyi vaxtı ona vurmaq, hissələrin cəmini bütün işə bərabər tutaraq rasional tənlik qurmaq, kvadrat tənliyi həll etmək və müsbət olsa da digər borunun vaxtını mənfi edən kökü atmaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: eyni məsafəni fərqli sürətlə qət edən iki velosipedçi və onların vaxtları arasındakı fərq. Dəqiqəni saata düzgün çevirmək, zamanları yol və sürət kəsrləri ilə yazmaq, vaxtlar fərqindən rasional tənlik qurmaq, kvadrat tənliyi həll etmək, mənfi kökü atmaq və sualın hansı velosipedçini soruşduğuna diqqət etmək; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: nisbət və faiz məsələsi, dalbadal qələbələrdən sonra qələbələrin payı. Əlavə oyunların həm qələbələrin, həm də bütün oyunların sayını artırdığını görmək, payı məxrəcində məchul olan kəsr kimi yazmaq, faizi onluq kəsrə çevirmək, tənliyi həll etmək və cavabın natural ədəd olduğunu yoxlamaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: ədədlərə aid məsələ. Kiçik natural ədədi məchul götürmək, böyüyünü onunla ifadə etmək, ədədin tərsini yazmaq, tərslərin cəmindən rasional tənlik qurmaq, ortaq məxrəcə vurub kvadrat tənlik almaq, natural olmayan kökü atmaq və soruşulan kəmiyyəti, yəni ədədlərin cəmini hesablamaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: faiz və məhlul məsələsi, məhlula su əlavə edərək qatılığı azaltmaq. Həll olunan maddənin kütləsinin dəyişmədiyini görmək, yeni məhlulda onun payını məxrəcində məchul olan kəsr kimi yazmaq, faizi onluq kəsrə çevirmək, tənliyi həll etmək və əlavə edilən suyu yeni məhlulun kütləsindən ayırmaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: çay yuxarı motorlu qayıqla, çay aşağı salla hərəkət və vaxtlar fərqi. Salın axın sürəti ilə üzdüyünü bilmək, axına qarşı sürəti ifadə etmək, vaxtlar fərqindən rasional tənlik qurmaq, kvadrat tənliyi həll etmək və müsbət olsa da qayığın öz sürətindən böyük olan kökü real şərtə görə atmaq; fərqin hansı tərəfdən götürüldüyünə diqqət; yazılı əsaslandırma; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: çayda axın istiqamətində və axına qarşı hərəkət. Durğun suda sürəti məchul götürmək, axınla və axına qarşı sürətləri və zamanları ifadə etmək, ümumi vaxtdan rasional tənlik qurmaq, kvadrat tənliyi həll etmək və müsbət olsa da axın sürətindən kiçik olan kökü məsələnin şərtinə görə atmaq; yazılı əsaslandırma; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: hərəkətə aid məsələ, eyni yolla gediş və qayıdış fərqli sürətlərlə. Zamanı yolun sürətə nisbəti kimi yazmaq, cədvəl qurmaq, ümumi vaxtdan rasional tənlik almaq, kvadrat tənliyi həll etmək və mənfi sürəti atmaq; orta sürətlə gediş sürətini qarışdırmamaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: iki maşının birgə işi, biri digərindən müəyyən qədər çox vaxt sərf edir. Məchulu seçmək, digər vaxtı onunla ifadə etmək, bir saatda görülən hissələrin cəmindən rasional tənlik qurmaq, kvadrat tənliyə gətirmək və mənfi vaxt verən kökü məsələnin şərtinə görə atmaq; sualın hansı maşını soruşduğuna diqqət; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli: birgə iş məsələsi. Birinin təklikdə və ikisinin birlikdə işi görmə vaxtı məlumdur, digərinin təklikdə vaxtı tapılır. Bir saatda görülən iş hissəsini vaxtın tərsi kimi yazmaq, hissələri toplamaqla məxrəcində məchul olan tənlik qurmaq, ortaq məxrəcə vurmaq və cavabın mənalı olduğunu yoxlamaq; 8-ci sinif.
3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cüt dərəcəli çoxhədli funksiyanın qiymətlər çoxluğunun tapılması: şagird vuruqlar şəklində verilmiş funksiyanı açır, uyğun əvəzləmə ilə tam kvadrat ayırır, funksiyanın ən kiçik qiymətini və onun alındığı nöqtələri tapır və baş əmsala görə qiymətlər çoxluğunu yazır. Funksiyanın sıfırlarının tapılması da məşq olunur. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; tam kvadrat ayırmağı bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Qrafiklərə görə iki funksiyanın hasili üçün bərabərsizliyin həlli: şagird çoxhədlinin və düz xəttin qrafiklərindən hər funksiyanın sıfırlarını və işarəsini intervallar üzrə oxuyur, hasilin işarəsini müəyyən edir, verilmiş parçada şərti ödəyən tam ədədləri seçib cəmini hesablayır. Toxunma nöqtəsi ətrafında işarənin davranışı araşdırılır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiyanın qrafiki; intervallar üsulunu bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədli funksiya ilə modelləşdirmə: kartonun künclərindən kvadratlar kəsilərək düzəldilən qapaqsız qutunun həcmini kəsilən kvadratın tərəfindən asılı funksiya kimi yazmaq və həcmin verilmiş qiymət aldığı tam ölçünü tapmaq. Şagird modelin mənalı oblastını müəyyən edir, kub tənliyi rasional köklər və sintetik bölmə ilə həll edir. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; həcm düsturunu və rasional köklər teoremini bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qrafikə görə üçdərəcəli çoxhədlinin düsturunun tapılması: şagird qrafikdən sıfırları və onların təkrarlanma xarakterini oxuyur, çoxhədlini naməlum baş əmsalla vuruqlar şəklində yazır, qrafikin ordinat oxu ilə kəsişməsindən baş əmsalı tapır və düsturu başqa nöqtə ilə yoxlayır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya, təkrarlanan sıfırlar; vuruqlar haqqında teoremi bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
