Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) ilə çoxaddımlı bucaq məsələsi. Üçbucağın medianı öz uzunluğu qədər uzadılır; median tərəfi iki bərabər hissəyə bölür, qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir, ona görə iki üçbucaq konqruyentdir. Şagird uyğun bucağı köçürür, üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə qalan bucağı tapır və bucaqları toplayır. Median, qarşılıqlı bucaqlar, 180° qaydası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin (TBT) şərtini anlamaq. Ortaq tərəfi və ortaq bucağı olan, daha bir tərəfi bərabər olan iki üçbucaq nümunəsində üçüncü tərəflər fərqlidir. Şagird bərabər bucağın bərabər tərəflərin arasında olmadığını görür və bu halda üçbucaqların konqruyent olmaya biləcəyini başa düşür. Bacarıq: «aradakı bucaq» şərtinin vacibliyi, əks nümunə.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) düzbucaqlıda. Düzbucaqlının bir tərəfinin orta nöqtəsi qarşı təpələrlə birləşdirilir; bərabər parçalar, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri və düz bucaqlar iki üçbucağın konqruyentliyini verir. Şagird buradan bərabər parçaları müəyyən edir və alınan üçbucağın perimetrini hesablayır. Düzbucaqlının xassələri və perimetr.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin həyatda tətbiqi — birbaşa ölçülə bilməyən məsafəni (gölün enini) quruda ölçmək. Kəsişən iki parça ilə iki üçbucaq qurulur; bərabər tərəflər və qarşılıqlı bucaqlar TBT-ni verir. Ölçülər müxtəlif vahidlərdədir (mm, sm, m, km), şagird onları metrə çevirib bərabərlikləri yoxlayır və uyğun tərəfi tapır.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) və birdəyişənli xətti tənlik. Şəkildə iki tərəf və aralarındakı bucaq işarələrlə bərabər göstərilib, üçüncü tərəflər x ilə ifadə olunub. Şagird uyğun üçüncü tərəfləri tapır, onların bərabərliyindən tənlik qurub həll edir və tərəfin uzunluğunu hesablayır. Səhvlər: hədd keçirəndə işarə səhvi, x-i cavab kimi götürmək.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) bucağın tənböləni ilə. Bucağın tərəfləri üzərində bərabər OA və OB parçaları ayrılıb, tənbölən üzərindəki C nöqtəsi A və B ilə birləşdirilib. Şagird ortaq OC tərəfini və tənbölənin verdiyi bərabər bucaqları görür, AOC və BOC üçbucaqlarının konqruyentliyindən BC parçasını tapır və dördbucaqlının perimetrini hesablayır; onluq kəsrlərin toplanması.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) və onun düzbucaqlı üçbucaqlar üçün xüsusi halı — uyğun katetləri konqruyent olan düzbucaqlı üçbucaqlar konqruyentdir. Şəkildə iki düzbucaqlı üçbucağın katetləri bərabərdir, birinin hipotenuzu verilib; ikinci üçbucağın perimetri soruşulur. Katetlər arasındakı bucaq düz bucaqdır. Səhvlər: yalnız katetləri toplamaq, iki perimetri toplamaq.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) və üçbucağın bucaqlarının cəmi. İki üçbucaqda iki tərəf və aralarındakı bucaq bərabərdir, birinci üçbucağın daha bir bucağı verilib; ikinci üçbucağın bucağı soruşulur. Şagird əvvəl TBT ilə konqruyentliyi və uyğun təpələri müəyyən edir, sonra 180° qaydası ilə bucağı hesablayır. Səhvlər: uyğun olmayan bucağı götürmək, yalnız bir bucağı çıxmaq.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT). İki üçbucaq üçün beş şərt dəsti verilir; şagird hər dəstdə iki tərəfin ortaq təpəsini tapır və bərabər bucağın bu tərəflərin arasında olub-olmadığını yoxlayır. Tərəflərə bitişik, amma aralarında olmayan bucaq və yalnız bucaqların bərabərliyi əlaməti vermir. Bacarıq: «aradakı bucaq» anlayışı və uyğun elementlərin hərf sırası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT — tərəf, bucaq, tərəf). Şəkildə iki üçbucaqda bərabər tərəflər cizgilərlə, aralarındakı bərabər bucaq qövslə işarələnib; ikinci üçbucaq güzgü kimi çevrilib. Şagird işarələrə görə uyğun təpələri tapır və konqruyentliyi ≅ işarəsi ilə düzgün hərf sırası ilə yazır. Səhvlər: təpələri soldan sağa oxumaq, bir cizgili və iki cizgili tərəfləri qarışdırmaq.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: iki nöqtədən keçən düz xətti koordinat şəbəkəsində çəkib onun ordinat və absis oxları ilə kəsişmə nöqtələrinin koordinatlarını tapmaq; xəttin şəbəkə addımını (2 sağa, 1 aşağı) müəyyən etmək, ox üzərindəki nöqtədə bir koordinatın 0 olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli tapşırıq: koordinatları verilmiş nöqtələri qeyd edib üfüqi və şaquli parçaların kəsişmə nöqtəsinin koordinatlarını tapmaq; üfüqi parçanın bütün nöqtələrinin ordinatının, şaquli parçanın bütün nöqtələrinin absisinin eyni olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: təpələrinin koordinatları verilmiş dördbucaqlını koordinat sistemində qurmaq və növünü müəyyən etmək — üfüqi tərəfləri, maili tərəflərin eyni istiqamətdə getməsini və bucaqların düz olmadığını şəbəkə ilə yoxlayıb paraleloqramı düzbucaqlı, trapesiya, romb və kvadratdan ayırmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı, koordinat sistemində fiqurlar.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli mətnli məsələ: park planında koordinat başlanğıcından yuxarı, sağa və sola hərəkətlərdən sonra çatılan nöqtənin koordinatlarını tapmaq; sola hərəkətdə absisin azalması və mənfi olması, koordinatların sırası. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemində nöqtələrin qeyd olunması.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
