Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mötərizəli ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirmək — mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək — sonra bir tənliyi vurub toplama üsulu ilə həll etmək və x · y hasilini hesablamaq. Mötərizə açanda və hədd keçirəndə işarəni saxlamaq, hasili cəm və fərqdən ayırmaq; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunun əsas addımı: heç bir dəyişənin əmsalları əks olmadıqda hər iki tənliyin vurulacağı ədədləri seçmək. x-in əmsallarının ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) tapmaq, vuruqlardan birini mənfi götürmək və bərabər əmsalları əks əmsallardan ayırmaq. Dərslikdəki ƏKOB nümunəsinin tətbiqi; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Toplama üsulu ilə həll zamanı hər iki dəyişənin yox olması halı: 0 = c (c ≠ 0) yalançı bərabərliyi sistemin kökünün olmadığını, 0 = 0 isə sonsuz sayda kök olduğunu göstərir. Nəticəni əmsalların nisbəti və paralel düz xətlərlə əlaqələndirmək, sağ tərəfləri düzgün toplamaq; xətti tənliklər sisteminin köklərinin sayını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsr əmsallı ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirmək — hər tənliyin hər iki tərəfini məxrəclərin ortaq bölünəninə vurmaq — sonra toplama üsulu ilə həll etmək. Sağ tərəfi də vurmağı, əmsalları əks ədədlərə çevirməyi, kökü ilkin kəsrli tənliklərdə yoxlamağı və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunda tipik səhvin təhlili: eyni dəyişənin əmsalları bərabər, amma əks olmayan ədədlər olduqda tənlikləri olduğu kimi toplamaq və bundan yanlış nəticə çıxarmaq. Tənliyi −1-ə vurub toplamaq (çıxmanın toplama ilə ifadəsi), sağ tərəfi də vurmaq, kökü tapıb yoxlamaq və mühakiməni yazılı əsaslandırmaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək, heç bir dəyişənin əmsalları əks ədəd olmadıqda: əmsalların ən kiçik ortaq bölünənini tapıb hər iki tənliyin hər tərəfini uyğun ədədlərə vurmaq, y-i yox etmək, x və y-i tapmaq və kökü yoxlamaq. Yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri və işarə səhvlərini ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: x-in əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün bir tənliyin hər tərəfini mənfi ədədə vurmaq, tərəf-tərəfə toplamaq, mənfi əmsallı birdəyişənli tənliyi həll etmək və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Mənfi vuruqda işarə səhvlərini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: y-in əmsalları artıq əks ədədlər olduqda tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb birdəyişənli tənlik almaq, x-i tapmaq və onu tənliklərdən birində yerinə yazaraq y-i hesablamaq. Sağ tərəfləri də toplamağı, cütdə x və y-in ardıcıllığını və cavabı hər iki tənlikdə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etməyə hazırlıq: bir dəyişənin əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün tənliyin hər tərəfini vurmaq lazım olan ədədi seçmək. Əks ədədlərlə bərabər ədədləri ayırmaq, vuruğun işarəsini düzgün seçmək və tərəf-tərəfə toplamanın mənasını yoxlayır; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hərəkət məsələsi üzrə araşdırma: bərabərsürətli hərəkət edən qatarın sürətinə və tuneli tam keçmə vaxtına görə qatarın uzunluğunu tapmaq. Sürəti km/saatdan m/san-yə çevirmək, yol, sürət və zaman əlaqəsi, «tuneli tam keçmək» ifadəsinin mənasını təhlil etmək və cavabı vaxtla yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədin onluq yazılışına aid araşdırma: ikirəqəmli ədədin soluna və ya sağına rəqəm yazdıqda alınan ədədləri mərtəbə vahidləri ilə ifadə etmək və onların fərqi haqqında şərtdən tənlik qurmaq. Rəqəmin mövqeyi və qiyməti, birməchullu xətti tənlik və tapılan ədədi şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Səhm alqı-satqısına aid araşdırma məsələsi: səhmin qiyməti ardıcıl olaraq iki dəfə faizlə dəyişdikdə hissə-hissə satışdan alınan pulu və sahibkarın gəlirini hesablamaq. Ardıcıl faiz dəyişmələrini hesablamaq, satışdan alınan pul ilə xərcin fərqi kimi gəlir anlayışı və nəticəni ayrı-ayrı hissələr üzrə yoxlamaq; 7-ci sinif faiz və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Pul qalığına aid araşdırma məsələsi: qalan pulun hissəsi və ilkin məbləğin faizi ilə ifadə olunan şərtdən alış-verişdən sonra qalan pulu tapmaq. Ədədin faizini hesablamaq, kəsr əmsallı birməchullu xətti tənlik qurub həll etmək və cavabı şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çatma məsələsi üzrə araşdırma: biri daha əvvəl başlayan və gündəlik sürətləri fərqli olan iki nəfərin gördüyü işin miqdarı bərabərləşən anı və həmin an ümumi miqdarı tapmaq. Gündəlik iş miqdarı, vaxt və görülən ümumi iş arasındakı əlaqə, birməchullu xətti tənlik qurmaq və nəticəni şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Birgə iş məsələsi üzrə araşdırma: iki ustanın ayrılıqda işi görmə müddətləri natural ədədlər olduqda birlikdə işləmə müddəti verilmiş ədəd olan bütün mümkün halları tapmaq. Vahid vaxtda görülən iş hissələrinin cəmi, kəsrlərlə tənlik, naməlumun mümkün qiymətlərini məhdudlaşdırmaq və halları sistemli saymaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Gündəlik həyatdan araşdırma məsələsi: mağaza aksiyasında bonus kartın verilmə və istifadə şərtlərinə görə alışı bir və ya bir neçə hissəyə bölmək, hər variantda xərclənən pulu hesablayıb müqayisə etmək və ən sərfəli yolu seçmək. Şərti dəqiq oxumaq, variantları sistemli yoxlamaq və seçimi əsaslandırmaq bacarığı; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Araşdırma məsələsi: qabdakı şirənin bir hissəsi dəfələrlə götürülüb əvəzinə su töküldükdə qarışıqda qalan şirənin miqdarını tapmaq. Hər əməliyyatdan sonra qabdakı şirənin miqdarını addım-addım izləmək, hissə və faiz anlayışlarını tətbiq etmək və nəticəni qabdakı mayenin ümumi həcmi ilə yoxlamaq bacarığı; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Faktorial anlayışı və natural ədədin bölənləri: n! hasilini sadə vuruqlara ayırmaq və verilmiş ədədlərin bu hasilin böləni olub-olmadığını araşdırmaq. Sadə vuruqlara ayırma, qüvvət yazılışı, bölən və bölünmə anlayışlarını tətbiq edən və hər variantı əsaslandırmağı tələb edən 7-ci sinif araşdırma məsələsi, situasiya məsələləri bölməsinin yekun mövzusu.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bank əmanətinə aid araşdırma məsələsi: illik faiz gəliri və «daha çox pul qoysaydı» şəklində verilmiş şərtə görə əvvəlcə qoyulan məbləği tapmaq. Faizinə görə ədədi tapmaq, illik gəlir anlayışı, mətndəki şərti birməchullu xətti tənliyə çevirmək və tapılan məbləği şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: xətti arqumentli üstlü funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)e^{kx} qaydası ilə tapmaq və loqarifmik sərhəddə e^{ln a} = a xassəsindən istifadə edərək inteqralı hesablamaq. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: sinus funksiyasının inteqralını ibtidai funksiya −cos x ilə hesablamaq, ikinci rübdəki bucağın kosinusunun işarəsini nəzərə almaq və aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın sıfırdan fərqli qiymətini çıxmaq. 11-ci sinif, triqonometrik funksiyalar.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: kvadrat çoxhədlinin ibtidai funksiyasını qüvvət qaydası ilə tapıb sərhədlərdəki qiymətlərinin fərqini hesablamaq. Aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın qiymətini çıxmaq və törəmə ilə inteqralı qarışdırmamaq öyrədilir. 11-ci sinif, başlanğıc səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: 1/(kx + b) tipli funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)·ln|kx + b| kimi tapmaq, parçada ifadənin işarəsini yoxlamaq və loqarifmlərin fərqini nisbətin loqarifmi kimi sadələşdirmək. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
