Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki dəyişənli çoxhədlilərin vurulması: iki dəyişənli ikihədli üçhədliyə vurulur, hər hasildə əmsallar vurulur, a və b hərflərinin üstləri ayrıca toplanır, işarələr təyin edilir, sonra a²b və ab² kimi oxşar hədlər islah edilir. İzahda hasillər cədvəli, iki qiymətlə yoxlama və işarə, islah səhvləri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli məsələ: parametr daxil olan üçhədli ikihədliyə vurulur, hasildə x² və x hədlərini verən cütlər seçilir, əmsallar parametrlə ifadə edilir və onların bərabərliyindən parametr tapılır. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; əmsalı sıfıra bərabər etmək, bir hasili unutmaq və işarə xətası kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sahə məsələsi: düzbucaqlının uzunluğu azaldılıb eni artırılanda əvvəlki və yeni sahə ikihədlilərin hasili kimi açılır və fərqi tapılır; nəticənin dəyişəndən asılı olmadığı görünür. Şəkil və konkret ölçülərlə yoxlama verilir; fərqi tərsinə hesablamaq, perimetrlə qarışdırmaq, yalnız künc kvadratını götürmək və orta hasilləri unutmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hasilli tənlik: ikihədlilərin iki hasilinin fərqi olan tənlikdə hasillər açılır, çıxılan hasilin işarələri dəyişdirilir, x² hədləri silinir və tənlik xətti tənliyə çevrilib həll edilir. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; bölmədə işarə, hədd keçirəndə işarə, mötərizə işarəsi və x² qaldığı üçün kök yoxdur fikri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sadələşdirmə və qiymət: ikihədlilərin hasili ilə birhədlinin ikihədliyə hasilinin fərqi açılır, kvadrat hədlər silinir və alınan sadə ifadədə dəyişənin onluq kəsr qiyməti yerinə qoyulur. Cədvəl, birbaşa yerinə qoyma ilə yoxlama və işarə xətaları, ikinci hasili toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki hasilin fərqinin sadələşdirilməsi: hər ikihədli hasili ayrıca açılır, qarşısında minus olan hasil mötərizədə saxlanır və onun bütün hədlərinin işarəsi dəyişdirilir, sonra oxşar hədlər islah edilir. İzahda hədlər cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama və minusu yalnız birinci həddə tətbiq etmək, hasilləri toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlilərin hasilində bir həddin əmsalı: iki üçhədli vurulanda müəyyən dərəcəli həddi verən bütün hasil cütləri seçilir (üstlərin cəmi lazımi dərəcəyə bərabərdir), onların əmsalları toplanır; tam açılış ilə yoxlama verilir. Yalnız bir cütü götürmək, işarə xətası, bir hasili unutmaq və başqa həddin əmsalı ilə qarışdırmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin üçhədliyə vurulması: ikihədlinin hər həddi üçhədlinin hər həddinə vurulur, altı hasil yazılır, mənfi həddin işarəsi hər hasildə nəzərə alınır və oxşar hədlər islah edilərək çoxhədli standart şəklə gətirilir. İzahda 2 × 3 vurma cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama, unudulmuş hasil və itmiş minus kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əmsalları 1-dən fərqli iki ikihədlinin vurulması: hər hədd hər həddə vurulur, əmsallar vurulur, üstlər toplanır, orta hasillərin işarələri ayrıca təyin edilir və oxşar hədlər islah olunur. İzahda hasillər cədvəli, x = 1 ilə yoxlama, orta hasillərin unudulması, işarə xətaları və sabit hədd səhvi izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması: iki ikihədlinin hasilini tapmaq üçün birinci ikihədlinin hər həddi ikincinin hər həddinə vurulur, dörd hasil cəm şəklində yazılır və oxşar hədlər islah edilir. İzahda vurma cədvəli (düzbucaqlı modeli), yerinə qoyma ilə yoxlama və orta hasillərin unudulması, işarə xətası, sabit hədlərin toplanması kimi tipik səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: xətti arqumentli üstlü funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)e^{kx} qaydası ilə tapmaq və loqarifmik sərhəddə e^{ln a} = a xassəsindən istifadə edərək inteqralı hesablamaq. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: sinus funksiyasının inteqralını ibtidai funksiya −cos x ilə hesablamaq, ikinci rübdəki bucağın kosinusunun işarəsini nəzərə almaq və aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın sıfırdan fərqli qiymətini çıxmaq. 11-ci sinif, triqonometrik funksiyalar.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: kvadrat çoxhədlinin ibtidai funksiyasını qüvvət qaydası ilə tapıb sərhədlərdəki qiymətlərinin fərqini hesablamaq. Aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın qiymətini çıxmaq və törəmə ilə inteqralı qarışdırmamaq öyrədilir. 11-ci sinif, başlanğıc səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: 1/(kx + b) tipli funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)·ln|kx + b| kimi tapmaq, parçada ifadənin işarəsini yoxlamaq və loqarifmlərin fərqini nisbətin loqarifmi kimi sadələşdirmək. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: yuxarı sərhədi naməlum olan inteqral bərabərliyini ibtidai funksiya vasitəsilə kvadrat tənliyə çevirmək, tənliyi həll etmək və kökü verilmiş şərtə görə seçmək. 11-ci sinif, orta səviyyə, buraxılış imtahanı tipli.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: inteqralaltı funksiyada parametr olduqda inteqralı parametrdən asılı ifadə kimi hesablamaq və verilmiş qiymətə bərabər edib parametri xətti tənlikdən tapmaq. 11-ci sinif, yüksək səviyyə, imtahan tipli tapşırıq.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: modul işarəli funksiyanın inteqralını hesablamaq üçün parçanı ifadənin işarə dəyişdiyi nöqtədə bölmək, hər hissədə modulu açıb ibtidai funksiya ilə hesablamaq və nəticələri toplamaq. 11-ci sinif, yüksək səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqralın fizikada tətbiqi: Huk qanunu ilə dəyişən elastiklik qüvvəsinin işini A = ∫ F(x) dx düsturu və Nyuton-Leybnis düsturu ilə hesablamaq, sərtlik əmsalını tapmaq və santimetrləri metrə çevirmək. 11-ci sinif, tətbiq tapşırığı.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: yuxarı sərhədi dəyişən olan inteqralı x-dən asılı funksiya kimi yazmaq və alınan kvadrat bərabərsizliyi həll etmək. İnteqrallama dəyişəni ilə sərhədi fərqləndirmək öyrədilir. 11-ci sinif, yüksək səviyyə, imtahan tipli.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Nyuton-Leybnis düsturunun mənası: müəyyən inteqral funksiyanın istənilən ibtidai funksiyasının parçadakı artımına bərabərdir, ibtidai funksiyalar sabit C qədər fərqlənir və C fərqdə ixtisar olunur. Bir ibtidai funksiyanın qiymətlərindən digərinin naməlum qiymətini tapmaq. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
