Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional ifadələrin tətbiqi: düzbucaqlının sahəsi və bir tərəfi çoxhədli ilə verildikdə o biri tərəfi sahəni tərəfə bölən kəsr kimi yazmaq, surəti vuruqlara ayırıb kəsri ixtisar etmək və tərəflərdən perimetri ifadə etmək. Həndəsi məsələdə kəsrin ixtisarını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki dəyişənli rasional kəsrin ixtisarı: çoxhədliləri hədləri qruplaşdırmaqla və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, surət və məxrəcin ortaq ikihədli vuruğunu tapıb ona bölmək və dəyişənlərin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Qruplaşdırma üsulunu kəsrlərin ixtisarında tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün yüksək səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Eyniliklə bərabər (ekvivalent) rasional ifadələr: kəsri ixtisar etdikdən sonra alınan bərabərliyin dəyişənin hansı qiymətlərində doğru olduğunu müəyyən etmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini bərabərliyin sağ və sol tərəfindəki hər iki kəsrə nəzərən tapmaq. Dərslikdəki ekvivalentlik qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Baş əmsalı birdən fərqli kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırıb rasional kəsri ixtisar etmək: hasili baş əmsal ilə sərbəst həddin hasilinə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər olan iki ədədi tapmaq, orta həddi ayırıb qruplaşdırmaq, məxrəci də vuruqlarına ayırmaq və ortaq vuruğa ixtisar etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün yüksək səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırmaqla: hasili sərbəst həddə, cəmi birinci dərəcəli həddin əmsalına bərabər olan iki ədədi axtarmaq, üçhədlini iki ikihədlinin hasili kimi yazmaq, ortaq vuruğa ixtisar etmək və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı və kəsrin işarə xassəsi: surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək, ixtisar zamanı surətin, məxrəcin və kəsrin qarşısındakı işarələri düzgün yazmaq, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərslikdəki işarə qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: surət və məxrəci müxtəsər vurma düsturları və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən edib surət və məxrəci ona bölmək, alınan kəsri dəyişənin bir qiymətində yoxlamaq və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı çoxhədliləri vuruqlarına ayırmaqla: ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq və müxtəsər vurma düsturlarından istifadə etmək, surət və məxrəcin ortaq vuruğunu tapıb hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Dərsliyin ixtisar qaydasını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: kəsrin əsas xassəsinə əsaslanaraq surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək və hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərsliyin üç addımlı ixtisar qaydasını sadə cəbri kəsrlərdə tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kəsrin əsas xassəsi: surət və məxrəci sıfırdan fərqli eyni ifadəyə vurduqda dəyişənin mümkün qiymətlərində ekvivalent kəsr alınır. Rasional kəsri verilmiş məxrəcə gətirmək üçün yeni məxrəci vuruqlarına ayırıb tamamlayıcı vuruğu tapmaq və surəti də ona vurmaq bacarığını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki dəyişənli çoxhədlilərin vurulması: iki dəyişənli ikihədli üçhədliyə vurulur, hər hasildə əmsallar vurulur, a və b hərflərinin üstləri ayrıca toplanır, işarələr təyin edilir, sonra a²b və ab² kimi oxşar hədlər islah edilir. İzahda hasillər cədvəli, iki qiymətlə yoxlama və işarə, islah səhvləri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli məsələ: parametr daxil olan üçhədli ikihədliyə vurulur, hasildə x² və x hədlərini verən cütlər seçilir, əmsallar parametrlə ifadə edilir və onların bərabərliyindən parametr tapılır. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; əmsalı sıfıra bərabər etmək, bir hasili unutmaq və işarə xətası kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sahə məsələsi: düzbucaqlının uzunluğu azaldılıb eni artırılanda əvvəlki və yeni sahə ikihədlilərin hasili kimi açılır və fərqi tapılır; nəticənin dəyişəndən asılı olmadığı görünür. Şəkil və konkret ölçülərlə yoxlama verilir; fərqi tərsinə hesablamaq, perimetrlə qarışdırmaq, yalnız künc kvadratını götürmək və orta hasilləri unutmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hasilli tənlik: ikihədlilərin iki hasilinin fərqi olan tənlikdə hasillər açılır, çıxılan hasilin işarələri dəyişdirilir, x² hədləri silinir və tənlik xətti tənliyə çevrilib həll edilir. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; bölmədə işarə, hədd keçirəndə işarə, mötərizə işarəsi və x² qaldığı üçün kök yoxdur fikri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sadələşdirmə və qiymət: ikihədlilərin hasili ilə birhədlinin ikihədliyə hasilinin fərqi açılır, kvadrat hədlər silinir və alınan sadə ifadədə dəyişənin onluq kəsr qiyməti yerinə qoyulur. Cədvəl, birbaşa yerinə qoyma ilə yoxlama və işarə xətaları, ikinci hasili toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki hasilin fərqinin sadələşdirilməsi: hər ikihədli hasili ayrıca açılır, qarşısında minus olan hasil mötərizədə saxlanır və onun bütün hədlərinin işarəsi dəyişdirilir, sonra oxşar hədlər islah edilir. İzahda hədlər cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama və minusu yalnız birinci həddə tətbiq etmək, hasilləri toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlilərin hasilində bir həddin əmsalı: iki üçhədli vurulanda müəyyən dərəcəli həddi verən bütün hasil cütləri seçilir (üstlərin cəmi lazımi dərəcəyə bərabərdir), onların əmsalları toplanır; tam açılış ilə yoxlama verilir. Yalnız bir cütü götürmək, işarə xətası, bir hasili unutmaq və başqa həddin əmsalı ilə qarışdırmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin üçhədliyə vurulması: ikihədlinin hər həddi üçhədlinin hər həddinə vurulur, altı hasil yazılır, mənfi həddin işarəsi hər hasildə nəzərə alınır və oxşar hədlər islah edilərək çoxhədli standart şəklə gətirilir. İzahda 2 × 3 vurma cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama, unudulmuş hasil və itmiş minus kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əmsalları 1-dən fərqli iki ikihədlinin vurulması: hər hədd hər həddə vurulur, əmsallar vurulur, üstlər toplanır, orta hasillərin işarələri ayrıca təyin edilir və oxşar hədlər islah olunur. İzahda hasillər cədvəli, x = 1 ilə yoxlama, orta hasillərin unudulması, işarə xətaları və sabit hədd səhvi izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması: iki ikihədlinin hasilini tapmaq üçün birinci ikihədlinin hər həddi ikincinin hər həddinə vurulur, dörd hasil cəm şəklində yazılır və oxşar hədlər islah edilir. İzahda vurma cədvəli (düzbucaqlı modeli), yerinə qoyma ilə yoxlama və orta hasillərin unudulması, işarə xətası, sabit hədlərin toplanması kimi tipik səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
