Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mötərizəli ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə ax + by = c şəklinə gətirmək — mötərizələri açmaq və oxşar hədləri islah etmək — sonra bir tənliyi vurub toplama üsulu ilə həll etmək və x · y hasilini hesablamaq. Mötərizə açanda və hədd keçirəndə işarəni saxlamaq, hasili cəm və fərqdən ayırmaq; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunun əsas addımı: heç bir dəyişənin əmsalları əks olmadıqda hər iki tənliyin vurulacağı ədədləri seçmək. x-in əmsallarının ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) tapmaq, vuruqlardan birini mənfi götürmək və bərabər əmsalları əks əmsallardan ayırmaq. Dərslikdəki ƏKOB nümunəsinin tətbiqi; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Toplama üsulu ilə həll zamanı hər iki dəyişənin yox olması halı: 0 = c (c ≠ 0) yalançı bərabərliyi sistemin kökünün olmadığını, 0 = 0 isə sonsuz sayda kök olduğunu göstərir. Nəticəni əmsalların nisbəti və paralel düz xətlərlə əlaqələndirmək, sağ tərəfləri düzgün toplamaq; xətti tənliklər sisteminin köklərinin sayını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsr əmsallı ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirmək — hər tənliyin hər iki tərəfini məxrəclərin ortaq bölünəninə vurmaq — sonra toplama üsulu ilə həll etmək. Sağ tərəfi də vurmağı, əmsalları əks ədədlərə çevirməyi, kökü ilkin kəsrli tənliklərdə yoxlamağı və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Toplama üsulunda tipik səhvin təhlili: eyni dəyişənin əmsalları bərabər, amma əks olmayan ədədlər olduqda tənlikləri olduğu kimi toplamaq və bundan yanlış nəticə çıxarmaq. Tənliyi −1-ə vurub toplamaq (çıxmanın toplama ilə ifadəsi), sağ tərəfi də vurmaq, kökü tapıb yoxlamaq və mühakiməni yazılı əsaslandırmaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemində tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb x + y cəmini birbaşa tapmaq: x və y-in əmsalları çarpaz bərabər olduqda (5 və 2, 2 və 5) cəm tənliyi 7(x + y) şəklinə düşür. Toplama üsulunun başqa bir tətbiqi, cəmi fərq və hasildən ayırmaq və nəticəni sistemi tam həll edərək yoxlamaq; buraxılış imtahanı tipli 7-ci sinif tapşırığı.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək, heç bir dəyişənin əmsalları əks ədəd olmadıqda: əmsalların ən kiçik ortaq bölünənini tapıb hər iki tənliyin hər tərəfini uyğun ədədlərə vurmaq, y-i yox etmək, x və y-i tapmaq və kökü yoxlamaq. Yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri və işarə səhvlərini ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: x-in əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün bir tənliyin hər tərəfini mənfi ədədə vurmaq, tərəf-tərəfə toplamaq, mənfi əmsallı birdəyişənli tənliyi həll etmək və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Mənfi vuruqda işarə səhvlərini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etmək: y-in əmsalları artıq əks ədədlər olduqda tənlikləri tərəf-tərəfə toplayıb birdəyişənli tənlik almaq, x-i tapmaq və onu tənliklərdən birində yerinə yazaraq y-i hesablamaq. Sağ tərəfləri də toplamağı, cütdə x və y-in ardıcıllığını və cavabı hər iki tənlikdə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini toplama üsulu ilə həll etməyə hazırlıq: bir dəyişənin əmsallarını əks ədədlərə çevirmək üçün tənliyin hər tərəfini vurmaq lazım olan ədədi seçmək. Əks ədədlərlə bərabər ədədləri ayırmaq, vuruğun işarəsini düzgün seçmək və tərəf-tərəfə toplamanın mənasını yoxlayır; 7-ci sinif.
2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar cəmi düsturu ilə bölünmənin əsaslandırılması: 58³ + 33³ = (58 + 33)(58² − 58 · 33 + 33²) olduğundan cəmin 91-ə qalıqsız bölündüyünü görmək. Fərqi kublar cəminin vuruğu sanmaq, cüt-təklik və bir toplananın bölünməsinə görə yanlış nəticə çıxarmaq səhvləri müqayisə olunur; bölünmə əlamətlərini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi düsturunun ədədi hesablamada tətbiqi: (71³ − 29³) : 42 + 71 · 29 ifadəsində 42-nin 71 − 29 olduğunu görüb bölmədən sonra 71² + 71 · 29 + 29² almaq və 71 · 29 əlavə edərək (71 + 29)² = 10000 tapmaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma və hədləri saymaq səhvləri müqayisə olunur; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi düsturu ilə tənliyin həlli: (x − 2)(x² + 2x + 4) − x(x² − 3) = 1 tənliyində hasili x³ − 8 kimi yazmaq, x³ hədlərini silmək və 3x − 8 = 1 xətti tənliyindən x = 3 tapmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, mötərizə önündəki minus, b³ əvəzinə b götürmək və 3-ə bölməyi unutmaq səhvləri müqayisə olunur; xətti tənlikləri bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kublar fərqi eyniliyində çatışmayan birhədliləri tapmaq: (3a − ■)(9a² + 6ab + ▲) = 27a³ − 8b³ bərabərliyini (3a)³ − (2b)³ = (3a − 2b)(9a² + 6ab + 4b²) ilə müqayisə edib ■ = 2b, ▲ = 4b² tapmaq. Əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kubu ifadənin özü ilə qarışdırmaq və natamam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kublar cəminin qiymətini cəm və hasilə görə tapmaq: a + b = 5, ab = 4 olduqda a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²) düsturunda natamam kvadratı (a + b)² − 3ab = 13 kimi hesablayıb 65 almaq. (a + b)³-u cavab sanmaq, 2ab və ya ab-ni çıxmağı unutmaq və işarə səhvi müqayisə olunur; tam kvadrat düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq vuruq və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: 2x⁴ − 54x ifadəsində 2x-i mötərizə xaricinə çıxarıb x³ − 27 = (x − 3)(x² + 3x + 9) düsturunu tətbiq etmək. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, fərqin kubu ilə qarışdırmaq, natamam kvadratın işarəsini və tam kvadratı qarışdırmaq səhvləri müqayisə olunur; ortaq vuruğun çıxarılmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hədləri əmsallı və qüvvətli birhədlilər olan kublar cəminin vuruqlara ayrılması: 27x³ + 8y⁶ ifadəsini (3x)³ + (2y²)³ kimi yazıb (3x + 2y²)(9x² − 6xy² + 4y⁴) almaq. Orta həddin işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, y⁶-nı (y³)³ sanmaq və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri müqayisə olunur; qüvvətin qüvvətini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar fərqinin ikinci vuruğunu tapmaq: 8x³ − 27 = (2x − 3) · A eyniliyində 8x³ − 27-ni (2x)³ − 3³ kimi yazıb A-nı 2x + 3-ün natamam kvadratı 4x² + 6x + 9 kimi tapmaq. Tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsi və əmsalı kvadrata yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; birhədlinin kvadratını və kubunu bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar fərqi düsturunun sağdan sola tətbiqi: (2a − 3)(4a² + 6a + 9) hasilində ikinci vuruğu 2a + 3-ün natamam kvadratı kimi tanıyıb nəticəni 8a³ − 27 kimi yazmaq. Kublar cəmi ilə qarışdırmaq, fərqin kubu ilə qarışdırmaq, əmsalı kuba yüksəltməmək səhvləri ayırd edilir; çoxhədlilərin vurulmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kublar cəminin vuruqlara ayrılması: m³ + 125 ifadəsini 125 = 5³ kimi tanıyıb a³ + b³ = (a + b)(a² − ab + b²) düsturu ilə (m + 5)(m² − 5m + 25) şəklində yazmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini səhv yazmaq, kublar cəmini cəmin kubu sanmaq səhvləri müqayisə olunur; birhədlinin qüvvətini və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) ilə çoxaddımlı bucaq məsələsi. Üçbucağın medianı öz uzunluğu qədər uzadılır; median tərəfi iki bərabər hissəyə bölür, qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir, ona görə iki üçbucaq konqruyentdir. Şagird uyğun bucağı köçürür, üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə qalan bucağı tapır və bucaqları toplayır. Median, qarşılıqlı bucaqlar, 180° qaydası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin (TBT) şərtini anlamaq. Ortaq tərəfi və ortaq bucağı olan, daha bir tərəfi bərabər olan iki üçbucaq nümunəsində üçüncü tərəflər fərqlidir. Şagird bərabər bucağın bərabər tərəflərin arasında olmadığını görür və bu halda üçbucaqların konqruyent olmaya biləcəyini başa düşür. Bacarıq: «aradakı bucaq» şərtinin vacibliyi, əks nümunə.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) düzbucaqlıda. Düzbucaqlının bir tərəfinin orta nöqtəsi qarşı təpələrlə birləşdirilir; bərabər parçalar, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri və düz bucaqlar iki üçbucağın konqruyentliyini verir. Şagird buradan bərabər parçaları müəyyən edir və alınan üçbucağın perimetrini hesablayır. Düzbucaqlının xassələri və perimetr.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin həyatda tətbiqi — birbaşa ölçülə bilməyən məsafəni (gölün enini) quruda ölçmək. Kəsişən iki parça ilə iki üçbucaq qurulur; bərabər tərəflər və qarşılıqlı bucaqlar TBT-ni verir. Ölçülər müxtəlif vahidlərdədir (mm, sm, m, km), şagird onları metrə çevirib bərabərlikləri yoxlayır və uyğun tərəfi tapır.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
