Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat tənliyə gətirilən müxtəlif tənliklərin (x⁴ və x² olan, kökaltında və modul altında məchul olan) həqiqi kökünün olub-olmadığını müəyyən etmək: uyğun əvəzləməni seçmək, yeni dəyişənə görə kvadrat tənliyi həll etmək və onun köklərini yeni dəyişənin mənfi olmaması şərti ilə müqayisə etmək. Kvadrat tənliyi, kvadrat kökü və modulu bilən 8-ci sinif şagirdi üçün əvəzləmə şərtlərini tətbiq etmə.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Təkrarlanan x² + px ifadəsini yeni dəyişənlə əvəz edib tənliyin köklərinin cəmini tapmaq: yeni dəyişənə görə kvadrat tənliyi həll etmək, hər qiymət üçün x-ə görə kvadrat tənlik qurub həll etmək və tapılan kökləri toplamaq. Diskriminantı, köklər düsturunu və Viyet teoremini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün kvadrat tənliyə gətirilən tənliklərdə araşdırma məşqi.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Ədədi məxrəcləri olan tənliyi kvadrat tənliyə gətirmək: hər iki tərəfi məxrəclərin ən kiçik ortaq bölünəninə vurmaq, mötərizələri açıb standart şəklə gətirmək, diskriminantı hesablamaq və köklər düsturu ilə kökləri tapıb ilkin tənlikdə yoxlamaq. Adi kəsrlər və kvadrat tənliyin köklər düsturu ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər mövzusunda məşq.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mötərizələri açmaq, hədləri bir tərəfə keçirmək və oxşar hədləri islah etməklə tənliyi standart şəkilli kvadrat tənliyə gətirmək, sonra onu vuruqlara ayırma və ya köklər düsturu ilə həll edib kökləri müqayisə etmək və ilkin tənlikdə yoxlamaq. Çoxhədlilərin vurulmasını və kvadrat tənliyi bilən 8-ci sinif şagirdi üçün kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər mövzusunda məşq.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Modul daxil olan tənliyi |x| = t əvəzləməsi ilə kvadrat tənliyə gətirmək: x²-nı modulun kvadratı kimi yazmaq, t-yə görə kvadrat tənliyi həll etmək, modulun mənfi olmaması şərtini yoxlamaq və hər uyğun qiymətdən x-in qiymətlərini tapıb yoxlamaq. Modul anlayışını və kvadrat tənliyi bilən 8-ci sinif şagirdi üçün yeni dəyişən daxil etmə məşqi.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kökaltında məchul olan tənliyi √x = t əvəzləməsi ilə kvadrat tənliyə gətirmək: x-i t² ilə ifadə etmək, t-yə görə kvadrat tənliyi həll etmək, hesabi kvadrat kökün mənfi olmaması şərtinə görə uyğun olmayan qiymətləri (əgər varsa) rədd etmək və x-i tapıb ilkin tənlikdə yoxlamaq. Hesabi kvadrat kökü və kvadrat tənliyi bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənlikdə təkrarlanan x² + px şəklində ifadəni yeni dəyişənlə əvəz etmək: yeni dəyişənə görə kvadrat tənliyi həll etmək, sonra hər qiymət üçün x-ə görə ayrıca kvadrat tənlik qurub həll etmək və bütün kökləri birləşdirib yoxlamaq. Vuruqlara ayırma və köklər düsturunu bilən 8-ci sinif şagirdi üçün dördüncü dərəcəli tənliyi kvadrat tənliyə gətirmə məşqi.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Tənlikdə təkrarlanan xətti ifadəni yeni dəyişənlə əvəz edərək kvadrat tənliyə gətirmək: əvəzləmə aparmaq, yeni dəyişənə görə kvadrat tənliyi həll etmək, sonra əvəzləməni nəzərə alıb hər qiymətdən xətti tənlik qurmaq və x-i tapıb yoxlamaq. Xətti və kvadrat tənlik həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün yeni dəyişən daxil etmə üsulu.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bikvadrat tənliyin həqiqi köklərinin sayını müəyyən etmək: x² = t əvəzləməsindən sonra alınan kvadrat tənliyi həll etmək, hər qiymətin t ≥ 0 şərtini ödəyib-ödəmədiyini yoxlamaq, şərti ödəməyən qiymətləri (əgər varsa) rədd etmək və hər uyğun qiymətdən x-in neçə qiymət aldığını saymaq. Kvadrat tənliyi və kvadrat kökü bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
x⁴ və x² olan (bikvadrat) tənliyi yeni dəyişən daxil etməklə həll etmək: x² = t əvəzləməsi ilə t-yə görə kvadrat tənlik almaq, onu vuruqlara ayırma və ya köklər düsturu ilə həll etmək, sonra əvəzləməni nəzərə alıb x-in qiymətlərini tapmaq və ilkin tənlikdə yoxlamaq. Kvadrat tənlik həll edə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər mövzusunda əsas məşq.
3.15 Kvadrat tənliyə gətirilən tənliklər
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki dəyişənli çoxhədlilərin vurulması: iki dəyişənli ikihədli üçhədliyə vurulur, hər hasildə əmsallar vurulur, a və b hərflərinin üstləri ayrıca toplanır, işarələr təyin edilir, sonra a²b və ab² kimi oxşar hədlər islah edilir. İzahda hasillər cədvəli, iki qiymətlə yoxlama və işarə, islah səhvləri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli məsələ: parametr daxil olan üçhədli ikihədliyə vurulur, hasildə x² və x hədlərini verən cütlər seçilir, əmsallar parametrlə ifadə edilir və onların bərabərliyindən parametr tapılır. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; əmsalı sıfıra bərabər etmək, bir hasili unutmaq və işarə xətası kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; yüksək səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sahə məsələsi: düzbucaqlının uzunluğu azaldılıb eni artırılanda əvvəlki və yeni sahə ikihədlilərin hasili kimi açılır və fərqi tapılır; nəticənin dəyişəndən asılı olmadığı görünür. Şəkil və konkret ölçülərlə yoxlama verilir; fərqi tərsinə hesablamaq, perimetrlə qarışdırmaq, yalnız künc kvadratını götürmək və orta hasilləri unutmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hasilli tənlik: ikihədlilərin iki hasilinin fərqi olan tənlikdə hasillər açılır, çıxılan hasilin işarələri dəyişdirilir, x² hədləri silinir və tənlik xətti tənliyə çevrilib həll edilir. Yerinə qoyma ilə yoxlama verilir; bölmədə işarə, hədd keçirəndə işarə, mötərizə işarəsi və x² qaldığı üçün kök yoxdur fikri izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sadələşdirmə və qiymət: ikihədlilərin hasili ilə birhədlinin ikihədliyə hasilinin fərqi açılır, kvadrat hədlər silinir və alınan sadə ifadədə dəyişənin onluq kəsr qiyməti yerinə qoyulur. Cədvəl, birbaşa yerinə qoyma ilə yoxlama və işarə xətaları, ikinci hasili toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki hasilin fərqinin sadələşdirilməsi: hər ikihədli hasili ayrıca açılır, qarşısında minus olan hasil mötərizədə saxlanır və onun bütün hədlərinin işarəsi dəyişdirilir, sonra oxşar hədlər islah edilir. İzahda hədlər cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama və minusu yalnız birinci həddə tətbiq etmək, hasilləri toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlilərin hasilində bir həddin əmsalı: iki üçhədli vurulanda müəyyən dərəcəli həddi verən bütün hasil cütləri seçilir (üstlərin cəmi lazımi dərəcəyə bərabərdir), onların əmsalları toplanır; tam açılış ilə yoxlama verilir. Yalnız bir cütü götürmək, işarə xətası, bir hasili unutmaq və başqa həddin əmsalı ilə qarışdırmaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin üçhədliyə vurulması: ikihədlinin hər həddi üçhədlinin hər həddinə vurulur, altı hasil yazılır, mənfi həddin işarəsi hər hasildə nəzərə alınır və oxşar hədlər islah edilərək çoxhədli standart şəklə gətirilir. İzahda 2 × 3 vurma cədvəli, yerinə qoyma ilə yoxlama, unudulmuş hasil və itmiş minus kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; orta səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əmsalları 1-dən fərqli iki ikihədlinin vurulması: hər hədd hər həddə vurulur, əmsallar vurulur, üstlər toplanır, orta hasillərin işarələri ayrıca təyin edilir və oxşar hədlər islah olunur. İzahda hasillər cədvəli, x = 1 ilə yoxlama, orta hasillərin unudulması, işarə xətaları və sabit hədd səhvi izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması: iki ikihədlinin hasilini tapmaq üçün birinci ikihədlinin hər həddi ikincinin hər həddinə vurulur, dörd hasil cəm şəklində yazılır və oxşar hədlər islah edilir. İzahda vurma cədvəli (düzbucaqlı modeli), yerinə qoyma ilə yoxlama və orta hasillərin unudulması, işarə xətası, sabit hədlərin toplanması kimi tipik səhvlər izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.
2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
