Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kökaltında mənfi və müsbət əsaslı cüt qüvvətlərin hasili olan ifadənin qiymətini tapmaq: hasilin kökü xassəsini tətbiq etmək, cüt qüvvəti başqa qüvvətin kvadratı şəklində yazmaq və qüvvətin kvadrat kökü ilə mütləq qiymət eyniliyindən istifadə etmək. Qüvvətin xassələrini və mənfi ədədin qüvvətini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Köklərin nisbətini bir kök şəklində yazmaq: nisbətin (kəsrin) hesabi kvadrat kökü xassəsini sağdan sola oxumaq, kökaltı onluq kəsrləri bölmək, alınan tam kvadratdan kök almaq və nəticəni tərsinə vurmaqla yoxlamaq. Onluq kəsrlərin bölünməsini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün kəsrin kökü xassəsinin tərs istiqamətdə tətbiqi.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Hasilin və nisbətin hesabi kvadrat kökü xassələrinin şərtlərini yoxlamaq: vuruqların və kəsrin hədlərinin işarəsinə görə xassənin tətbiq oluna bilməsini, kökaltı ifadənin mənalı olmasını və kvadratın kökünün mütləq qiymətə bərabər olmasını mənfi dəyişənlər üçün qiymətləndirmək. Doğru bərabərliyi seçmək bacarığı; mütləq qiyməti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kökaltında ikihədlinin kvadratı olan iki ifadənin cəmini dəyişənin verilmiş aralığında sadələşdirmək: hər kökü mütləq qiymətlə əvəz etmək, aralığa görə hər ikihədlinin işarəsini müəyyən etmək, mütləq qiymətləri açıb oxşar hədləri toplamaq. Ədəd oxunda məsafə kimi mütləq qiyməti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı sadələşdirmə.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Dəyişənin cüt qüvvəti olan birhədlinin hesabi kvadrat kökünü sadələşdirmək: kökaltı birhədlini bir birhədlinin kvadratı şəklində yazmaq, qüvvətin kvadrat kökü və mütləq qiymət eyniliyini tətbiq etmək, verilmiş işarə şərtinə görə mütləq qiyməti açmaq və nəticənin mənfi olmadığını yoxlamaq. Qüvvətin xassələrini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Qüvvətin kvadrat kökü xassəsini, yəni kvadratın kökünün mütləq qiymətə bərabər olmasını tətbiq etmək: kökaltı ifadəni bir ifadənin kvadratı şəklində yazmaq, dəyişənin işarəsi şərtinə görə mütləq qiyməti açmaq və nəticənin mənfi olmadığını yoxlamaq. Mütləq qiyməti bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün işarə şərtli sadələşdirmə məşqi.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kökaltında iki ədədin kvadratları fərqi olan ifadənin qiymətini tapmaq: kvadratlar fərqi düsturu ilə kökaltı ifadəni vuruqlara ayırmaq, hasilin kvadrat kökü xassəsini tətbiq etmək və tam kvadratların köklərini tapmaq. Müxtəsər vurma düsturlarını bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturu ilə hasilin kökü xassəsini birləşdirmə məşqi.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kökün qarşısında vuruq olan bir neçə hesabi kvadrat kökün hasilini hesablamaq: ədədi vuruqları ayrıca, kökləri ayrıca qruplaşdırmaq, köklərin hasilini hasilin kökü şəklində yazmaq və tam kvadratdan kök almaq. Hasilin kökü xassəsini iki istiqamətdə bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün; düzbucaqlının sahəsi kontekstində də.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qarışıq ədədlərin hasilinin hesabi kvadrat kökünü tapmaq: qarışıq ədədləri düzgün olmayan kəsrə çevirmək, hasilin kökü və nisbətin (kəsrin) kökü xassələrini ardıcıl tətbiq etmək, surət və məxrəcin köklərini ayrıca tapmaq. Adi kəsrlər və qarışıq ədədlərlə işləyən səkkizinci sinif şagirdi üçün xassələri birləşdirmə məşqi.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Hasilin hesabi kvadrat kökü xassəsini tətbiq etmək: mənfi olmayan vuruqların hasilinin kökünü vuruqların köklərinin hasili kimi yazmaq, tam ədədin və onluq kəsrin kökünü tərifə görə tapmaq və nəticəni kvadrata yüksəltməklə yoxlamaq. Onluq kəsrlərlə işləyən və hesabi kvadrat kökü bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün hesablama məşqi.
3.4 Hesabi kvadrat kökün xassələri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) ilə çoxaddımlı bucaq məsələsi. Üçbucağın medianı öz uzunluğu qədər uzadılır; median tərəfi iki bərabər hissəyə bölür, qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir, ona görə iki üçbucaq konqruyentdir. Şagird uyğun bucağı köçürür, üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə qalan bucağı tapır və bucaqları toplayır. Median, qarşılıqlı bucaqlar, 180° qaydası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin (TBT) şərtini anlamaq. Ortaq tərəfi və ortaq bucağı olan, daha bir tərəfi bərabər olan iki üçbucaq nümunəsində üçüncü tərəflər fərqlidir. Şagird bərabər bucağın bərabər tərəflərin arasında olmadığını görür və bu halda üçbucaqların konqruyent olmaya biləcəyini başa düşür. Bacarıq: «aradakı bucaq» şərtinin vacibliyi, əks nümunə.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) düzbucaqlıda. Düzbucaqlının bir tərəfinin orta nöqtəsi qarşı təpələrlə birləşdirilir; bərabər parçalar, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri və düz bucaqlar iki üçbucağın konqruyentliyini verir. Şagird buradan bərabər parçaları müəyyən edir və alınan üçbucağın perimetrini hesablayır. Düzbucaqlının xassələri və perimetr.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin həyatda tətbiqi — birbaşa ölçülə bilməyən məsafəni (gölün enini) quruda ölçmək. Kəsişən iki parça ilə iki üçbucaq qurulur; bərabər tərəflər və qarşılıqlı bucaqlar TBT-ni verir. Ölçülər müxtəlif vahidlərdədir (mm, sm, m, km), şagird onları metrə çevirib bərabərlikləri yoxlayır və uyğun tərəfi tapır.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
