Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
49 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teorem və üçbucağın tənböləninin xassəsinin birgə tətbiqi: tərəfə paralel düz xəttin ayırdığı parçalardan qarşı tərəfdəki hissələrin nisbətinə keçmək, sonra tənbölənin xassəsi ilə üçbucağın tərəflərinin nisbətini yazmaq və məchul tərəfi tapmaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teoremin köməkçi paralel düz xətlə tətbiqi: üçbucaqda median və təpədən qarşı tərəfə çəkilmiş parçanın kəsişmə nöqtəsinin bu parçanı hansı nisbətdə böldüyünü tapmaq üçün paralel düz xətt çəkmək, teoremi iki müxtəlif bucaqda ardıcıl tətbiq etmək və parçanın uzunluğunu hesablamaq. Medianların xassəsinin isbatındakı üsula əsaslanan yüksək çətinlikli tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Parçanı verilmiş nisbətdə bölmə qurması: parçanın ucundan iti bucaq altında şüa çəkmək, pərgarla şüa üzərində konqruyent parçalar ayırmaq, sonuncu nöqtəni parçanın digər ucu ilə birləşdirmək və uyğun nöqtədən ona paralel düz xətt çəkmək. Qurmanı mütənasib parçalar haqqında teoremlə əsaslandırmaq və bölgü nöqtəsinə qədər məsafəni hesablamaq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucağın medianlarının xassəsi mövzusunda tapşırıq: medianların kəsişmə nöqtəsinin (ağırlıq mərkəzinin) hər medianı necə böldüyünü tətbiq etmək, bir medianın kiçik hissəsinə görə böyük hissəni, digər medianın bütöv uzunluğuna görə onun hissələrini tapmaq və parçaların cəmini hesablamaq. Şəkilli tapşırıq; median anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucağın tənböləninin xassəsi və perimetr: tənbölənin qarşı tərəfdə ayırdığı hissələrin uzunluqlarına görə digər iki tərəfin nisbətini müəyyənləşdirmək, perimetrdən bölünən tərəfi çıxmaq, qalan cəmi məlum nisbətdə bölmək və tərəfin uzunluğunu tapmaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; tənbölən və perimetr anlayışlarını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Üçbucağın tənböləninin xassəsi mövzusunda tapşırıq: üçbucağın üç tərəfinin uzunluğu məlum olduqda bucağın tənböləninin qarşı tərəfdə ayırdığı hissələrin nisbətini qurmaq, tərəfi bu nisbətdə bölmək və hissələrdən birinin uzunluğunu tapmaq; hansı hissənin hansı tərəfə bitişik olduğunu ayırd etmək. Şəkilli hesablama tapşırığı; tənbölən anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında tərs teoremin tətbiqi: üçbucağın iki tərəfi üzərində götürülmüş nöqtələri birləşdirən parçanın üçüncü tərəfə paralel olub-olmadığını parçaların uzunluqlarına görə müəyyənləşdirmək, təpədən başlayan parçaların nisbətlərini hesablayıb müqayisə etmək. Variantlı müqayisə tapşırığı; mütənasib parçalar teoremini öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teoremin üçbucaqda tətbiqi: üçbucağın bir tərəfinə paralel düz xəttin digər iki tərəf üzərində ayırdığı parçalar üçün tənasüb yazmaq, parçalar dəyişənli ifadələrlə verildikdə tənasübün əsas xassəsi ilə xətti tənlik qurub həll etmək və tərəfin uzunluğunu hissələrin cəmi kimi hesablamaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi) mövzusunda tapşırıq: bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlərin ayırdığı parçalar üçün tənasüb qurmaq, bir tərəfdəki iki parçanın və digər tərəfdəki uyğun parçalardan birinin uzunluğuna görə məchul parçanı tapmaq, uyğun parçaları eyni ardıcıllıqla yazmaq. Şəkilli hesablama tapşırığı; parçaların nisbəti anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: iki nöqtədən keçən düz xətti koordinat şəbəkəsində çəkib onun ordinat və absis oxları ilə kəsişmə nöqtələrinin koordinatlarını tapmaq; xəttin şəbəkə addımını (2 sağa, 1 aşağı) müəyyən etmək, ox üzərindəki nöqtədə bir koordinatın 0 olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli tapşırıq: koordinatları verilmiş nöqtələri qeyd edib üfüqi və şaquli parçaların kəsişmə nöqtəsinin koordinatlarını tapmaq; üfüqi parçanın bütün nöqtələrinin ordinatının, şaquli parçanın bütün nöqtələrinin absisinin eyni olmasını tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemi.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: təpələrinin koordinatları verilmiş dördbucaqlını koordinat sistemində qurmaq və növünü müəyyən etmək — üfüqi tərəfləri, maili tərəflərin eyni istiqamətdə getməsini və bucaqların düz olmadığını şəbəkə ilə yoxlayıb paraleloqramı düzbucaqlı, trapesiya, romb və kvadratdan ayırmaq. 6-cı sinif riyaziyyatı, koordinat sistemində fiqurlar.
1.21 Düzbucaqlı koordinat sistemi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kürə seqmentinin həcmini müəyyən inteqralla tapmaq: y = √(25 − x²) yarımçevrəsinin x = 3 və x = 5 arasındakı hissəsinin absis oxu ətrafında fırlanması, y² = 25 − x² sadələşdirməsi və nəticənin kürə seqmenti düsturu ilə yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyəli fırlanma həcmi tapşırığı.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Yuxarı sərhədi parabola və düz xətt hissələrindən ibarət olan fiqurun absis oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: parçanı funksiyanın dəyişdiyi nöqtədə bölmək, həcmi iki müəyyən inteqralın cəmi kimi yazmaq və konus düsturu ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, çətin səviyyəli inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
