Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: eyni kəmiyyətin müxtəlif dəqiqlikli iki ölçməsi. Hər ölçmə x ± b şəklində verilir; şagird hər yazılışı dəqiq qiymətin aralığına çevirir, iki aralığı ədəd oxunda müqayisə edir və dəqiq qiymətin hər iki aralığın ortaq hissəsində olmalı olduğunu başa düşür. Onluq kəsrlərin müqayisəsi və aralıqların kəsişməsi işlədilir.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: mütləq xəta və yol verilən xəta. Məhsulun üzərində kütlə x ± b şəklində yazılıb; şagird bir neçə ölçülmüş kütlənin hər biri üçün nominal qiymətdən fərqin modulunu tapır və onu yol verilən xəta ilə müqayisə edir və ya dəqiq qiymətin aralığını yazıb ölçmələri onunla tutuşdurur. Keyfiyyətə nəzarət kontekstində onluq kəsrlər, modul və qoşa bərabərsizlik işlədilir.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: təqribi ölçülmüş kəmiyyətlə hesablama. Kvadratın tərəfi müəyyən dəqiqliklə ölçülüb və xəta ilə yazılıb; şagird tərəfin ən kiçik və ən böyük mümkün qiymətini tapır, onlardan perimetrin ən kiçik və ən böyük qiymətini hesablayır və perimetrin yerləşdiyi aralığı qoşa bərabərsizliklə yazır. Təqribi qiymətlərlə hesablama və onluq kəsrlərin vurulması işlədilir.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: ölçmə alətinin dəqiqlik dərəcəsi. Şəkildə xətkeşlə uzunluq ölçülür, xətkeşin santimetrləri bir neçə bərabər bölgüyə bölünüb. Şagird iki qonşu rəqəmin fərqini bölgülərin sayına bölüb bir bölgünün qiymətini tapır, göstərişi bölgülərə görə oxuyur və nəticəni dərslikdəki kimi göstəriş ± dəqiqlik qiyməti şəklində yazır.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: yuvarlaqlaşdırma zamanı yaranan mütləq xəta. Tam ədədə yuvarlaqlaşdırılmış ölçmə nəticəsi verilir; şagird yuvarlaqlaşdırma qaydasından hansı dəqiq qiymətlərin bu nəticəyə çevrildiyini müəyyən edir, aralığı ucların daxil olub-olmamasına diqqət edərək qoşa bərabərsizliklə yazır və mütləq xətanın ən böyük qiymətini tapır.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: dəqiq qiymətin yerləşdiyi aralıq və a = x ± b yazılışı. Ədəd oxunda uclarla verilmiş aralıqdan şagird təqribi qiyməti aralığın ortası, yol verilən xətanı isə uzunluğun yarısı kimi tapır. Ədəd oxunda bölgüləri oxumaq və onluq kəsrlərlə orta və fərq hesablamaq yoxlanılır.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: bir kəmiyyətin bir neçə dəfə ölçülməsi və nəticənin xəta ilə yazılışı. Şagird ölçmə nəticələri arasından ən böyüyünü və ən kiçiyini seçir, dərslikdəki üsulla onların ədədi ortasını təqribi qiymət, fərqlərinin yarısını yol verilən xəta kimi götürür və nəticəni a = x ± b şəklində yazır. Onluq kəsrlərin müqayisəsi, toplanması və ikiyə bölünməsi işlədilir.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: mütləq xəta və a = x ± b yazılışı. Tərəzinin göstərişi və onun dəqiqliyi verilir; şagird göstərişdən yol verilən xətanı çıxıb və ona əlavə edib dəqiq kütlənin ən kiçik və ən böyük qiymətini tapır və aralığı qoşa bərabərsizliklə yazır. Onluq kəsrlərlə toplama və çıxma, «... dəqiqliklə ölçülüb» ifadəsinin mənası yoxlanılır.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: ölçmə alətinin dəqiqlik qiyməti və mütləq xəta. Şagird termometr şkalasında iki qonşu rəqəmin fərqini bölgülərin sayına bölərək bir bölgünün qiymətini tapır, sıfırdan aşağı göstərişi oxuyur və dərslikdəki a = x ± b yazılışına əsasən dəqiq temperaturun yerləşdiyi aralığı müəyyən edir. Mənfi ədədlərlə toplama və çıxma da işlədilir.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif riyaziyyat sualı: xəta məsələləri və mütləq xəta. Saniyəölçənin göstərdiyi qaçış vaxtı jurnalda yuvarlaqlaşdırılıb yazılır; şagird ədədi verilmiş mərtəbəyə yuvarlaqlaşdırır və təqribi qiymətin mütləq xətasını dəqiq və təqribi qiymətlərin fərqinin modulu kimi hesablayır. Onluq kəsrlərin çıxılması, modulun mənası və yuvarlaqlaşdırma qaydası yoxlanılır.
2.50 Xəta məsələləri. Mütləq xəta
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqral və sahə tətbiqi: sürəti işarəsini dəyişən cismin sürət qrafiki altındakı sahələrlə yerdəyişməni (işarəli inteqral) və ümumi yolu (sahələrin cəmi) fərqləndirmək. Xətti sürət funksiyası üçün üçbucaqların sahələri ilə hesablama. 11-ci sinif, çətin səviyyə.
6.55 Müəyyən inteqral və sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müəyyən inteqral və sahə: yuxarı sərhədi parametr olan inteqralın sıfıra bərabər olması şərtindən parametri tapmaq. İnteqralın sıfır olmasının oxdan yuxarıdakı və aşağıdakı sahələrin bərabərliyi demək olduğu, üçbucaqların sahələrinin parametrlə ifadəsi öyrədilir. 11-ci sinif, çətin səviyyə.
6.55 Müəyyən inteqral və sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral və sahə: kökaltı ifadəli funksiyanın qrafikini çevrə qövsü kimi tanıyıb müəyyən inteqralı dairə hissəsinin sahəsi ilə hesablamaq. Qrafik oxdan aşağıda olduqda inteqralın sahənin əksinə bərabər olduğu öyrədilir. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.55 Müəyyən inteqral və sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral və sahə: modullu funksiyanın (bucaq şəkilli qrafik) müəyyən inteqralını qrafikin oxu kəsdiyi nöqtələri tapıb üçbucaqların işarəli sahələri ilə hesablamaq. Qrafikin köçürülməsi, oxdan aşağıdakı və yuxarıdakı hissələrin işarəsi öyrədilir. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.55 Müəyyən inteqral və sahə
