Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Miqyasın seçilməsi: həqiqi ölçüləri verilmiş obyekti müxtəlif miqyaslarda şəkildəki ölçülərə çevirmək, hər iki ölçünü vərəqin ölçüləri ilə müqayisə edib təsvirin sığıb-sığmadığını yoxlamaq və sığanlar arasından ən böyük təsviri verən miqyası seçmək. Praktik mühakimə tapşırığı; uzunluq vahidlərini çevirməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Nisbətin dəyişməsinə aid mətnli məsələ: iki kəmiyyəti nisbət hədlərinə uyğun paylarla ifadə etmək, onlardan biri artdıqdan sonrakı yeni nisbət üçün tənasüb qurmaq, tənasübün əsas xassəsi ilə xətti tənlik alıb həll etmək və soruşulan kəmiyyəti hesablamaq. Çoxaddımlı məsələ; xətti tənlik həll etməyi bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Planın miqyası: 1 : n miqyasında çəkilmiş düzbucaqlı otaq planında hər ölçünü həqiqi uzunluğa çevirmək, santimetri metrə keçirmək və sonra döşəmənin sahəsini kvadrat metrlə hesablamaq. Şəkilli praktik tapşırıq; düzbucaqlının sahəsini və uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin miqyas xətti və ədədi miqyas: miqyas xəttinin bir bölgüsünün uyğun gəldiyi həqiqi məsafəni oxumaq, onu xəritədəki uzunluqla eyni vahidə çevirmək və miqyası 1 : n şəklində yazmaq. Şəkilli tapşırıq; kilometr, metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xəritənin ədədi miqyası: 1 : n miqyasında xəritədəki məsafəni miqyasın məxrəcinə vurub həqiqi məsafəni eyni vahiddə tapmaq və santimetrdən kilometrə düzgün çevirmək. Coğrafi kontekstdə hesablama tapşırığı; uzunluq vahidləri arasındakı əlaqəni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bərabərlikdən nisbət çıxarmaq: iki kəmiyyətin müxtəlif kəsr hissələrinin bərabər olması şərtindən kəmiyyətlərin nisbətini tapmaq, bunun üçün bərabərliyin hər iki tərəfini uyğun ifadəyə bölmək və ya tənasübün əsas xassəsindən istifadə etmək, nəticəni şərtdə yerinə yazıb yoxlamaq. Adi kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mətnli məsələ.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kəmiyyəti verilmiş nisbətdə hissələrə bölmək: parçanın uzunluğunu nisbət hədlərinin cəminə bölüb bir payın uzunluğunu tapmaq, sonra soruşulan parçanın neçə paydan ibarət olduğunu şəkildə nöqtələrin ardıcıllığına görə müəyyən edib onun uzunluğunu hesablamaq. Şəkilli tapşırıq; nisbət və bölmə əməllərini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsi.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün xassələri: verilmiş doğru tənasübdən hədlərin yerini dəyişməklə, nisbətləri çevirməklə və ya hədlərə ədəd əlavə etməklə alınan bərabərliklərin də tənasüb olub-olmadığını dərslikdəki xassələrlə və kənar, orta hədlərin hasillərini müqayisə etməklə yoxlamaq. Tənasübün əsas xassəsini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün mühakimə sualı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənasübün əsas xassəsi: kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir. Hədləri onluq kəsr və qarışıq ədəd olan tənasübdə naməlum həddi tapmaq üçün hasilləri bərabərləşdirmək, qarışıq ədədi düzgün kəsrə çevirmək və alınan birməchullu tənliyi həll etmək. Kəsrlərlə əməlləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün hesablama tapşırığı.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Nisbət anlayışı: müxtəlif uzunluq vahidləri ilə verilmiş iki kəmiyyəti əvvəlcə eyni vahidə çevirmək, sonra onların nisbətini tələb olunan ardıcıllıqla yazıb hədləri ortaq bölənə bölməklə ən sadə şəkilə gətirmək. Gündəlik həyat konteksti; metr və santimetr arasında çevirməni bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün «Nisbət, tənasüb, miqyas» dərsinə aid tapşırıq.
3.38 Nisbət, tənasüb, miqyas
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cəmin və fərqin kvadratlarının müqayisəsi: iki açılışın yalnız orta həddin işarəsi ilə fərqləndiyini görmək və birindən digərini almaq üçün çıxılmalı birhədlini tapmaq. (a + b)² − (a − b)² = 4ab eyniliyinə aparan mühakiməni məşq etdirir; müxtəsər vurma düsturlarını öyrənən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin kvadratı daxil olan ifadəni əvvəlcə sadələşdirib sonra dəyişənin verilmiş mənfi onluq kəsr qiymətində hesablamaq. Cəmin kvadratını açmaq, mötərizəni mənfi birhədliyə vurmaq, oxşar hədləri birləşdirmək və nəticəni birbaşa hesablama ilə yoxlamaq bacarığını məşq etdirir; 7-ci sinif. Orta həddin itməsi və işarə səhvləri kimi tipik yanlışlıqlar izahda göstərilir.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cəmin kvadratı düsturunun tətbiqi: iki ədədin cəmi və hasili məlum olduqda onların kvadratlarının cəmini (a + b)² − 2ab eyniliyi ilə tapmaq. Düsturu tərsinə oxumağı, hasilin iki mislini düzgün işarə ilə nəzərə almağı və nəticəni ədədlərlə yoxlamağı öyrədir; sahə modeli ilə izah olunan 7-ci sinif tapşırığı.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkihədlilərin kvadratları daxil olan tənliyin həlli: cəmin və fərqin kvadratını açmaq, mötərizə qarşısındakı mənfi işarəni bütün hədlərə tətbiq etmək, x² hədlərinin silindiyini görüb xətti tənliyə gəlmək və kökü yoxlamaq. Müxtəsər vurma düsturlarını tənlik həllində istifadə edən 7-ci sinif tapşırığı; tipik işarə səhvləri ayrıca izah olunur.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
