Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Birhədlinin kvadratı və kubu verildikdə birhədlinin özünün tapılmasına aid 7-ci sinif cəbr sualı. Şagird verilmiş bərabərlikləri birləşdirmək üçün birhədlilərin vurulması və bölünməsi qaydalarını tətbiq edir, alınan birhədlinin işarəsini əsaslandırır və cavabı hasilin qüvvəti qaydası ilə yoxlayır. Birhədlilərin qüvvətə yüksəldilməsini yaxşı bilən şagird üçün ekspert səviyyəli sual.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Birhədlinin kvadratı anlayışına aid 7-ci sinif cəbr sualı: verilmiş birhədlilərdən hansının hər hansı birhədlinin kvadratı şəklində göstərilə biləcəyi müəyyən edilir. Şagird hasilin qüvvəti və qüvvətin qüvvəti qaydalarından birhədlinin kvadrat olması üçün əmsala və hərflərin üstlərinə qoyulan şərtləri özü çıxarır, hər variantı bu şərtlərlə yoxlayır və seçdiyi birhədlini kvadrat şəklində yazaraq yoxlamanı tamamlayır. Birhədlinin qüvvətini bilən şagird üçün çətin səviyyəli sual.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Üstlər üçün tənliyə aid 7-ci sinif cəbr sualı: qüvvətlərlə yazılmış eynilikdə naməlum natural üst tapılır. Şagird sol tərəfi qüvvətin qüvvəti və eyni əsaslı qüvvətlərin nisbəti qaydaları ilə bir qüvvətə gətirir, eyni əsaslı qüvvətlərin bərabərliyindən üstlər üçün xətti tənlik qurur, onu həll edir və cavabı yerinə qoyma ilə yoxlayır. Qüvvətin xassələrini və xətti tənlikləri bilən şagird üçün çətin səviyyəli sual.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qüvvətlərin müqayisəsi: 9, 8, 4, 49, 27 kimi ədədlər kiçik əsasın qüvvəti kimi yazılır və qüvvətin qüvvəti qaydası ilə (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ eyni əsaslı qüvvətə gətirilir; eyni əsaslı (əsası 1-dən böyük) qüvvətlərdən üstü böyük olan böyükdür. Hər fərqin işarəsi cədvəldə təyin edilir; sıfırın mənfi olmadığı və üstlərin vurulması ilə toplanmasının qarışdırılması izah olunur. 7-ci sinif; çətin səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qüvvətin qüvvəti qaydasının tərsinə tətbiqinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: dəyişənin bir qüvvətinin qiyməti məlum olduqda onun daha yüksək qüvvətinin qiyməti tapılır. Şagird axtarılan qüvvəti məlum qüvvətin qüvvəti şəklində yazmağın yolunu seçir, məlum qiyməti yerinə qoyur və mənfi ədədin qüvvətinin işarəsini müəyyən edir. Qüvvətin qüvvəti qaydasını bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Birhədlilərin qüvvətlərinin nisbəti: bölünən və bölən əvvəlcə hasilin qüvvəti və qüvvətin qüvvəti qaydaları ilə yüksəldilir, sonra birhədlilərin nisbəti qaydası tətbiq olunur — əmsallar bölünür, eyni hərflərin üstləri çıxılır. Addım-addım cədvəl və vurma ilə yoxlama verilir; əmsalları qüvvətə yüksəltmədən bölmək, bölmədə üstləri toplamaq kimi səhvlər izah olunur. 7-ci sinif; orta səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Birhədlilərin qüvvətlərinin hasili: əvvəl hər mötərizə hasilin qüvvəti və qüvvətin qüvvəti qaydaları ilə yüksəldilir — mənfi vuruğun cüt üstlü qüvvəti müsbət, tək üstlü qüvvəti mənfidir — sonra alınan birhədlilər vurulur: əmsallar vurulur, eyni hərflərin üstləri toplanır. Addımlar cədvəldə göstərilir; harada üstlərin vurulduğu, harada toplandığı qarışdırılanda yaranan səhvlər təhlil edilir. 7-ci sinif; orta səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Nisbətin qüvvətə yüksəldilməsi: b ≠ 0 olduqda (a/b)ᵐ = aᵐ/bᵐ qaydası ilə surət və məxrəcdəki birhədlilər ayrı-ayrılıqda həmin qüvvətə yüksəldilir; surətdə əmsal və hərflər hasilin qüvvəti qaydası ilə, məxrəcdə hərf qüvvətin qüvvəti qaydası ilə hesablanır. Mənfi əmsalın tək üstlü qüvvətinin işarəsi, məxrəcin unudulması və üstlərin toplanması kimi səhvlər izah olunur, cavab hasil kimi yazmaqla yoxlanılır. 7-ci sinif; orta səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Hasilin qüvvətə yüksəldilməsi: (ab)ᵐ = aᵐ · bᵐ qaydası ilə birhədli kuba yüksəldilir — əmsal da, hər hərf də ayrıca qüvvətə yüksəldilir, hərflərin üstləri 3-ə vurulur. Mənfi əmsalın tək üstlü qüvvəti mənfidir. Vuruq-vuruq cədvəl, hasil kimi yazılışla yoxlama və işarənin itməsi, əmsalın 3-ə vurulması, üstlərin toplanması kimi səhvlərin təhlili verilir. 7-ci sinif, birhədlilərin qüvvətə yüksəldilməsi; əsas səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Natural üstlü qüvvətin qüvvətə yüksəldilməsi: (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ qaydası ilə qüvvət yenidən qüvvətə yüksəldiləndə əsas dəyişmir, üstlər vurulur. Qayda vuruqların sətir-sətir sayılması ilə izah olunur və hasilin qaydası aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ ilə yoxlanılır. Üstləri toplamaq, qüvvəti vurma ilə qarışdırmaq və üstü üstə yüksəltmək kimi tipik səhvlər təhlil edilir. 7-ci sinif, birhədlilərin qüvvətə yüksəldilməsi; əsas səviyyə.
2.21 Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Mərkəzi koordinat oxu üzərində olan və iki verilmiş nöqtədən keçən sferanın tənliyi: şagird mərkəzi bir naməlum koordinatla ifadə edir, mərkəzin hər iki nöqtədən bərabər məsafədə olması şərtindən tənlik qurub həll edir, radiusu tapır və sferanın tənliyini yazır. 11-ci sinif, sferanın tənliyi; məsafə düsturunu və xətti tənliyi bilən şagird üçün.
6.15 Sferanın tənliyi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sferanın koordinat müstəvisinə paralel müstəvi ilə kəsişməsi: şagird mərkəzdən kəsən müstəviyə qədər məsafəni radiusla müqayisə edir, kəsişmənin növünü müəyyən edir və kəsişmə varsa onun ölçülərini Pifaqor teoremi ilə tapır. Şəkildə sfera və üfüqi müstəvi verilir. 11-ci sinif, sferanın kəsiyi; Pifaqor teoremini və sferanın tənliyini bilən şagird üçün.
6.15 Sferanın tənliyi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Diametrinin ucları verilmiş sferanın tənliyi: şagird sferanın mərkəzini və radiusunu diametrin ucları vasitəsilə müəyyən edir, orta nöqtə və məsafə düsturlarını tətbiq edir və sferanın tənliyini yazır; cavab diametrin uclarını tənliyə qoymaqla yoxlanılır. 11-ci sinif, sferanın tənliyi; parçanın orta nöqtəsi və məsafə düsturunu bilən şagird üçün.
6.15 Sferanın tənliyi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Koordinat müstəvisinə toxunan sferanın tənliyi: şagird mərkəzi verilmiş sferanın koordinat müstəvisinə toxunması şərtindən radiusu müəyyən edir, mərkəzdən müstəviyə qədər məsafənin mərkəzin koordinatları ilə necə ifadə olunduğunu əsaslandırır və sferanın tənliyini yazır. 11-ci sinif, sferanın tənliyi, toxunan müstəvi; fəzada koordinatları bilən şagird üçün.
6.15 Sferanın tənliyi
