Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
39 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teorem və üçbucağın tənböləninin xassəsinin birgə tətbiqi: tərəfə paralel düz xəttin ayırdığı parçalardan qarşı tərəfdəki hissələrin nisbətinə keçmək, sonra tənbölənin xassəsi ilə üçbucağın tərəflərinin nisbətini yazmaq və məchul tərəfi tapmaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teoremin köməkçi paralel düz xətlə tətbiqi: üçbucaqda median və təpədən qarşı tərəfə çəkilmiş parçanın kəsişmə nöqtəsinin bu parçanı hansı nisbətdə böldüyünü tapmaq üçün paralel düz xətt çəkmək, teoremi iki müxtəlif bucaqda ardıcıl tətbiq etmək və parçanın uzunluğunu hesablamaq. Medianların xassəsinin isbatındakı üsula əsaslanan yüksək çətinlikli tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Parçanı verilmiş nisbətdə bölmə qurması: parçanın ucundan iti bucaq altında şüa çəkmək, pərgarla şüa üzərində konqruyent parçalar ayırmaq, sonuncu nöqtəni parçanın digər ucu ilə birləşdirmək və uyğun nöqtədən ona paralel düz xətt çəkmək. Qurmanı mütənasib parçalar haqqında teoremlə əsaslandırmaq və bölgü nöqtəsinə qədər məsafəni hesablamaq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucağın medianlarının xassəsi mövzusunda tapşırıq: medianların kəsişmə nöqtəsinin (ağırlıq mərkəzinin) hər medianı necə böldüyünü tətbiq etmək, bir medianın kiçik hissəsinə görə böyük hissəni, digər medianın bütöv uzunluğuna görə onun hissələrini tapmaq və parçaların cəmini hesablamaq. Şəkilli tapşırıq; median anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucağın tənböləninin xassəsi və perimetr: tənbölənin qarşı tərəfdə ayırdığı hissələrin uzunluqlarına görə digər iki tərəfin nisbətini müəyyənləşdirmək, perimetrdən bölünən tərəfi çıxmaq, qalan cəmi məlum nisbətdə bölmək və tərəfin uzunluğunu tapmaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; tənbölən və perimetr anlayışlarını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Üçbucağın tənböləninin xassəsi mövzusunda tapşırıq: üçbucağın üç tərəfinin uzunluğu məlum olduqda bucağın tənböləninin qarşı tərəfdə ayırdığı hissələrin nisbətini qurmaq, tərəfi bu nisbətdə bölmək və hissələrdən birinin uzunluğunu tapmaq; hansı hissənin hansı tərəfə bitişik olduğunu ayırd etmək. Şəkilli hesablama tapşırığı; tənbölən anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında tərs teoremin tətbiqi: üçbucağın iki tərəfi üzərində götürülmüş nöqtələri birləşdirən parçanın üçüncü tərəfə paralel olub-olmadığını parçaların uzunluqlarına görə müəyyənləşdirmək, təpədən başlayan parçaların nisbətlərini hesablayıb müqayisə etmək. Variantlı müqayisə tapşırığı; mütənasib parçalar teoremini öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teoremin üçbucaqda tətbiqi: üçbucağın bir tərəfinə paralel düz xəttin digər iki tərəf üzərində ayırdığı parçalar üçün tənasüb yazmaq, parçalar dəyişənli ifadələrlə verildikdə tənasübün əsas xassəsi ilə xətti tənlik qurub həll etmək və tərəfin uzunluğunu hissələrin cəmi kimi hesablamaq. Şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi) mövzusunda tapşırıq: bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlərin ayırdığı parçalar üçün tənasüb qurmaq, bir tərəfdəki iki parçanın və digər tərəfdəki uyğun parçalardan birinin uzunluğuna görə məchul parçanı tapmaq, uyğun parçaları eyni ardıcıllıqla yazmaq. Şəkilli hesablama tapşırığı; parçaların nisbəti anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.39 Mütənasib parçalar
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kürə seqmentinin həcmini müəyyən inteqralla tapmaq: y = √(25 − x²) yarımçevrəsinin x = 3 və x = 5 arasındakı hissəsinin absis oxu ətrafında fırlanması, y² = 25 − x² sadələşdirməsi və nəticənin kürə seqmenti düsturu ilə yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyəli fırlanma həcmi tapşırığı.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Yuxarı sərhədi parabola və düz xətt hissələrindən ibarət olan fiqurun absis oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: parçanı funksiyanın dəyişdiyi nöqtədə bölmək, həcmi iki müəyyən inteqralın cəmi kimi yazmaq və konus düsturu ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, çətin səviyyəli inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = 2x düz xətti və y = x² parabolası ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: kəsişmə nöqtələrini tapmaq, həlqəvi en kəsik π(R² − r²) və V = π∫(f² − g²)dx düsturu, həcmin iki cismin fərqi kimi yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyə.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = cos x funksiyasının qrafiki, absis oxu və x = 0, x = π/2 düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmini tapmaq: cos²x-in dərəcəni azaltma düsturu ilə inteqrallanması və Nyuton–Leybnis düsturu. 11-ci sinif, triqonometrik funksiya ilə çətin inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tərs məsələ: y = √x, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi məlum olduqda sərhəd a-nı tapmaq; həcmi müəyyən inteqralla a-nın funksiyası kimi yazmaq və kvadrat tənliyi şərtə görə həll etmək. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
