Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Standart şəkildə verilmiş çox kiçik ölçüləri müqayisə edən məsələ: iki kəmiyyətin nisbətini tapmaq, qiymətli hissələrlə və onun tam üstlü qüvvətləri ilə əməlləri xassələrə görə yerinə yetirmək, nəticənin mənasını yoxlamaq; standart şəkildə ədədləri tərtibə görə müqayisə etmək. Biologiyadan götürülmüş ölçülərlə 8-ci sinif şagirdi üçün tətbiq məşqi.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Standart şəkildə verilmiş ədədlərin hasilini və qismətini tapmaq: qiymətli hissələri ayrıca vurub bölmək, onun qüvvətlərini eyni əsaslı qüvvətlərin xassələri ilə birləşdirmək və nəticəni yenidən standart şəklə gətirib tərtibi düzəltmək. Onluq kəsrlər və tam üstlü qüvvətlərin xassələri ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Onluq kəsr şəklində verilmiş ədədi standart şəkildə yazmaq: qiymətli hissəni sıfırdan fərqli rəqəmlərə görə seçmək, vergülün neçə yer və hansı istiqamətdə sürüşdüyünü sayıb tərtibi on ədədinin tam üstlü qüvvəti ilə təyin etmək, qiymətli hissəyə qoyulan şərti yoxlamaq və standart şəkli bərabər qiymətli digər yazılışlardan fərqləndirmək. Onluq kəsrləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Dəyişənin verilmiş qiymətində tam üstlü qüvvətlər olan ifadənin qiymətini tapmaq: əvvəlcə qüvvətin qüvvəti və eyni əsaslı qüvvətlərin vurulması, bölünməsi xassələri ilə ifadəni bir qüvvətə gətirmək, sonra dəyişənin qiymətini yerinə yazıb əsasın işarəsini və üstün cüt və ya tək olmasını nəzərə almaq. Kəsrlər və işarə qaydaları ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mənfi tam üstlü qüvvətlər olan birhədlinin sadələşdirilməsi: hasilin qüvvəti və qüvvətin qüvvəti xassələrini əmsala və hər dəyişənə tətbiq etmək, eyni əsaslı qüvvətləri vurmaq, nəticəni mənfi üstlü qüvvət daxil olmayan kəsr şəklində yazmaq. Birhədlilərlə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün tam üstlü qüvvətin bir neçə xassəsini ardıcıl tətbiq etmə məşqi.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tam üstlü qüvvətlərin əsas xassələrini ədədi ifadəyə tətbiq etmək: müxtəlif əsasları eyni əsaslı qüvvət şəklində yazmaq, qüvvətin qüvvətində üstləri vurmaq, eyni əsaslı qüvvətləri vurub bölərkən üstləri toplamaq və çıxmaq, mənfi üstlərlə işarə qaydalarını gözləmək. Natural üstlü qüvvətin xassələrini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sıfır və mənfi tam üstlü qüvvətlər daxil olan ədədi ifadənin qiymətini tapmaq: onluq kəsri adi kəsrə çevirib mənfi üstlü qüvvəti tərs ədədlə əvəz etmək, kəsrin mənfi üstlü qüvvətini çevirmək, sıfırıncı qüvvətin tərifini tətbiq etmək və nəticələri toplayıb çıxmaq. Onluq və adi kəsrlərlə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kəsrin mənfi tam üstlü qüvvətini hesablamaq: mənfi üstü kəsrin tərsinə və natural üstə çevirmək, sonra surət və məxrəcin qüvvətlərini tapmaq; əsasın işarəsini və üstün cüt və ya tək olmasını nəzərə almaq. Kəsrlərin qüvvətləri ilə işləyən 8-ci sinif şagirdi üçün tam üstlü qüvvətin tərifini və kəsrin qüvvəti xassəsini birlikdə tətbiq etmə məşqi.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mənfi tam üstlü qüvvətin işarəsini təyin etmək: qüvvəti tərifə görə kəsr şəklində yazıb əsasın işarəsini və üstün cüt və ya tək olmasını nəzərə almaq, ifadədəki digər işarələri əməllərin ardıcıllığı ilə tətbiq etmək. Bir neçə qüvvətin işarəsini müqayisə edərək seçim etmək bacarığını məşq etdirir; mənfi ədədlərin qüvvətlərini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Mənfi tam üstlü qüvvətin tərifi: sıfırdan fərqli ədədin mənfi tam üstlü qüvvətini həmin ədədin natural üstlü qüvvətinin tərsi kimi yazmaq və qiymətini adi kəsr şəklində hesablamaq. Mənfi üstün mənasını tərifə görə izah etmək və kəsri mənfi üstlü qüvvət şəklində yazmaq bacarığını məşq etdirir; natural üstlü qüvvəti bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.6 Tam üstlü qüvvət
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) ilə çoxaddımlı bucaq məsələsi. Üçbucağın medianı öz uzunluğu qədər uzadılır; median tərəfi iki bərabər hissəyə bölür, qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir, ona görə iki üçbucaq konqruyentdir. Şagird uyğun bucağı köçürür, üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə qalan bucağı tapır və bucaqları toplayır. Median, qarşılıqlı bucaqlar, 180° qaydası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin (TBT) şərtini anlamaq. Ortaq tərəfi və ortaq bucağı olan, daha bir tərəfi bərabər olan iki üçbucaq nümunəsində üçüncü tərəflər fərqlidir. Şagird bərabər bucağın bərabər tərəflərin arasında olmadığını görür və bu halda üçbucaqların konqruyent olmaya biləcəyini başa düşür. Bacarıq: «aradakı bucaq» şərtinin vacibliyi, əks nümunə.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) düzbucaqlıda. Düzbucaqlının bir tərəfinin orta nöqtəsi qarşı təpələrlə birləşdirilir; bərabər parçalar, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri və düz bucaqlar iki üçbucağın konqruyentliyini verir. Şagird buradan bərabər parçaları müəyyən edir və alınan üçbucağın perimetrini hesablayır. Düzbucaqlının xassələri və perimetr.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin həyatda tətbiqi — birbaşa ölçülə bilməyən məsafəni (gölün enini) quruda ölçmək. Kəsişən iki parça ilə iki üçbucaq qurulur; bərabər tərəflər və qarşılıqlı bucaqlar TBT-ni verir. Ölçülər müxtəlif vahidlərdədir (mm, sm, m, km), şagird onları metrə çevirib bərabərlikləri yoxlayır və uyğun tərəfi tapır.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
