Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli xətti tənliklər sistemində kökün absis oxu üzərində yerləşməsi şərtindən istifadə etmək: y = 0 qiymətini hər iki tənlikdə yerinə yazaraq əvvəlcə x-i, sonra parametri tapmaq və sistemin kökünü (x; 0) şəklində yazmaq. Absis və ordinat oxlarını qarışdırmamağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əvəzetmə üsulu ilə həlldə dəyişənin ixtisar olunduğu hal: III addımda 0 · x = b bərabərliyi alınanda b ≠ 0 olarsa sistemin kökü olmadığını, b = 0 olarsa sonsuz sayda kökü olduğunu müəyyən etmək və nəticəni qrafiklərin paralelliyi və əmsalların nisbəti ilə əlaqələndirmək. Xətti tənliklər sistemini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsrli əmsalları olan xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: tənliyin hər iki tərəfini ortaq məxrəcə vuraraq kəsrdən azad etmək, sonra dəyişəni ifadə edib yerinə yazmaq, kökü tapmaq və ilkin kəsrli tənlikdə yoxlamaq. Sağ tərəfi vurmağı unutmaq səhvini hədəfləyir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mötərizəli tənliklərdən ibarət xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirib, sonra əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: mötərizələri açmaq, oxşar hədləri islah edib ax + by = c şəklinə gətirmək, dəyişəni ifadə edib yerinə yazmaq və kökdən hasili hesablamaq. Mötərizə açılışında tipik səhvləri hədəfləyir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Əvəzetmə üsulu ilə həlldə səhv analizi: şagirdin addım-addım həllini oxuyub səhvin hansı sətirdə olduğunu tapmaq, ifadəni yerinə yazdıqdan sonra mötərizəni açarkən ədədin hər iki həddə vurulmasını yoxlamaq və düzgün kökü tapmaq. Yoxlama addımının səhvi necə üzə çıxardığını göstərir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əvəzetmə üsulunun I addımında hansı dəyişəni hansı tənlikdən ifadə etməyin əlverişli olduğunu seçmək: əmsalı 1 və ya −1 olan dəyişəni ifadə edəndə kəsrlərin yaranmadığını görmək və ifadəni düzgün işarə ilə yazmaq. Düzgün, lakin kəsrli ifadələri əlverişli ifadədən ayırmağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Əmsalları 1-dən fərqli olan ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: dəyişəni kəsrli ifadə ilə ifadə etmək, ikinci tənlikdə yerinə yazıb kəsrdən azad olmaq, kökü tapmaq və hər iki tənlikdə yoxlamaq. İşarə səhvini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll edib kökdən ifadənin qiymətini hesablamaq: əmsalı 1 olan dəyişəni ifadə etmək, mənfi ədədə vurarkən mötərizəni düzgün açmaq, hər iki dəyişəni tapıb soruşulan cəmi hesablamaq. Cəm, fərq və hasili qarışdırmamağı öyrədir; birdəyişənli xətti tənliyi həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əvəzetmə üsulunun ilk iki addımı: sistemin bir tənliyindən dəyişəni digəri ilə düzgün işarə ilə ifadə etmək və alınan ifadəni mötərizədə digər tənlikdə yerinə yazaraq birdəyişənli xətti tənlik qurmaq. İşarə səhvini, mötərizəsiz yazılışı və ifadəni eyni tənliyə qaytarmaq səhvini tanımağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: bir dəyişəni artıq digəri ilə ifadə olunmuş sistemdə ifadəni ikinci tənlikdə mötərizədə yerinə yazmaq, alınan birdəyişənli tənliyi həll etmək, ikinci dəyişəni tapmaq və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. (x; y) yazılışında sıranı gözləməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cüt dərəcəli çoxhədli funksiyanın qiymətlər çoxluğunun tapılması: şagird vuruqlar şəklində verilmiş funksiyanı açır, uyğun əvəzləmə ilə tam kvadrat ayırır, funksiyanın ən kiçik qiymətini və onun alındığı nöqtələri tapır və baş əmsala görə qiymətlər çoxluğunu yazır. Funksiyanın sıfırlarının tapılması da məşq olunur. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; tam kvadrat ayırmağı bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Qrafiklərə görə iki funksiyanın hasili üçün bərabərsizliyin həlli: şagird çoxhədlinin və düz xəttin qrafiklərindən hər funksiyanın sıfırlarını və işarəsini intervallar üzrə oxuyur, hasilin işarəsini müəyyən edir, verilmiş parçada şərti ödəyən tam ədədləri seçib cəmini hesablayır. Toxunma nöqtəsi ətrafında işarənin davranışı araşdırılır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiyanın qrafiki; intervallar üsulunu bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədli funksiya ilə modelləşdirmə: kartonun künclərindən kvadratlar kəsilərək düzəldilən qapaqsız qutunun həcmini kəsilən kvadratın tərəfindən asılı funksiya kimi yazmaq və həcmin verilmiş qiymət aldığı tam ölçünü tapmaq. Şagird modelin mənalı oblastını müəyyən edir, kub tənliyi rasional köklər və sintetik bölmə ilə həll edir. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; həcm düsturunu və rasional köklər teoremini bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qrafikə görə üçdərəcəli çoxhədlinin düsturunun tapılması: şagird qrafikdən sıfırları və onların təkrarlanma xarakterini oxuyur, çoxhədlini naməlum baş əmsalla vuruqlar şəklində yazır, qrafikin ordinat oxu ilə kəsişməsindən baş əmsalı tapır və düsturu başqa nöqtə ilə yoxlayır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya, təkrarlanan sıfırlar; vuruqlar haqqında teoremi bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
