Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Verilmiş iki tam ədəd arasında yerləşən irrasional ədədi seçmək: kökaltı ədədi tam kvadratlarla müqayisə edərək kökün yerini qiymətləndirmək, kökün və dövri onluq kəsrin rasional olub-olmadığını yoxlamaq və iki şərti birlikdə tətbiq etmək. Həqiqi ədədlər və ədəd oxu mövzusunu öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional və irrasional ədədlər üzərində əməllərin nəticəsini müəyyən etmək: rasional ədədlə irrasional ədədin cəmi, fərqi, hasili və nisbəti haqqında mühakimə, əks fərziyyə ilə əsaslandırma və verilmiş hər ifadənin rasional olub-olmadığını ayrıca əsaslandırmaq. Həqiqi ədədlər üzərində əməlləri öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Həqiqi ədədləri müqayisə edib artan sıra ilə düzmək: dövri onluq kəsri adi kəsrə çevirmək, müsbət ədədlərin kvadratlarını müqayisə etməklə kvadrat kökü onluq kəsrlər və dövri kəsrlə müqayisə etmək, onluq kəsrləri mərtəbələrə görə müqayisə etmək. Dövri kəsrləri və onluq kəsrlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı məsələ.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat kökün onluq təqribi qiymətini ardıcıl dəqiqləşdirmək: əvvəl kökü iki tam ədəd arasında, sonra ondabirlər və yüzdəbirlər arasında yerləşdirmək üçün onluq kəsrləri kvadrata yüksəltmək və nəticəni kökaltı ədədlə müqayisə etmək. Onluq kəsrləri vurmağı bacaran 8-ci sinif şagirdi üçün təqribi kvadrat kök məşqi.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat kökün təqribi qiymətini yaxın tam kvadratlar vasitəsilə hesablamaq: kökün tam hissəsini iki ardıcıl tam kvadratla tapmaq, kəsr hissəsini kökaltı ədədin bu kvadratlar arasındakı yerinə görə təqribi kəsr kimi qiymətləndirmək və nəticəni kvadrata yüksəltməklə yoxlamaq. Təqribi kvadrat kök mövzusunu öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Həqiqi ədədlərin ədəd oxunda yerini müəyyən etmək: kvadrat kökü ardıcıl tam ədədlər arasında qiymətləndirmək, onluq kəsrin kvadratı ilə yerini dəqiqləşdirmək və mənfi ədədin ədəd oxunda müsbət qarşılığına sıfıra nəzərən simmetrik yerləşməsini nəzərə almaq. Ədəd oxunda nöqtələri müqayisə edən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadrat kökün qiymətini qiymətləndirmək: kökaltı ədədi iki ardıcıl tam kvadrat arasında yerləşdirmək, böyük ədədin kökünün də böyük olması xassəsindən istifadə edərək kökün hansı iki ardıcıl tam ədəd arasında olduğunu tapmaq və ədəd oxunda göstərmək. Tam kvadratları tanıyan 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Ədəd çoxluqlarının əlaqəsi: natural, tam, rasional, irrasional və həqiqi ədədlər çoxluqları, aidlik və alt çoxluq işarələri ilə yazılmış təklifləri yoxlamaq, kökü və dövri onluq kəsri hesablayıb ədədin hansı çoxluqlara daxil olduğunu müəyyən etmək. Çoxluq işarələrini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədləri rasional və irrasional qruplara ayırmaq: tam ədədlərin, sonlu və sonsuz onluq kəsrlərin, kvadrat köklərin və adi kəsrlərin hansı çoxluğa aid olduğunu rasional və irrasional ədədin təriflərinə görə yoxlamaq və siyahıda rasional ədədləri saymaq. Həqiqi ədədlərin təsnifatını öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadrat kökün qiymətinin rasional və ya irrasional olmasını müəyyən etmək: kökaltı ifadəni hesablamaq, onun tam kvadrat olub-olmadığını yoxlamaq və tam kvadrat olmayan natural ədədin kvadrat kökünün irrasional olması qaydasını dəyişənli kökaltı ifadəyə tətbiq etmək. Rasional və irrasional ədəd anlayışlarını öyrənən 8-ci sinif şagirdi üçün tanıma məşqi.
3.2 Həqiqi ədədlər
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
