Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla yaş məsələsi: indiki yaşları hərflərlə işarə edib keçmişdəki və gələcəkdəki yaşları x − 5, y + 5 kimi yazmaq, «dəfə böyük» şərtlərindən mötərizəli tənliklər qurmaq, sistemi həll etmək və hansı anın yaşının soruşulduğunu ayırmaq; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla gəlir məsələsi: satılan biletlərin sayı və iki növ biletin qiymətindən x + y və 8x + 5y tənliklərini yazmaq, birinci tənliyi mənfi ədədə vurub toplama üsulu ilə həll etmək və soruşulan naməlumu seçmək; yarımçıq addımları və yalnız bir şərti ödəyən cavabları tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla tərəzi məsələsi: tarazlıqda olan iki tərəzinin şəklindən sol və sağ gözdəki kütlələrin bərabərliyini tənlik kimi yazmaq, kub və silindrin kütləsini hərflərlə işarə etmək, sistemi əvəzetmə üsulu ilə həll etmək və cavabı hər iki tərəzidə yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla rəqəmlərə aid məsələ: ikirəqəmli ədədi 10a + b, rəqəmləri yerini dəyişmiş ədədi 10b + a kimi yazmaq, rəqəmlərin cəmi və ədədlərin fərqindən sistem qurub həll etmək. Ədədi rəqəmlərin cəmi ilə qarışdırmamağı və cavabı hər iki şərtlə yoxlamağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla faiz məsələsi: iki malın ümumi qiyməti və müxtəlif faizlərlə endirimdən sonrakı ümumi qiyməti verildikdə sistem qurmaq; 20% endirimdən sonra qiymətin 0,8 hissəsinin qaldığını nəzərə almaq, sistemi əvəzetmə üsulu ilə həll etmək və əvvəlki ilə sonrakı qiyməti qarışdırmamaq; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla hərəkət məsələsi: çayda axın istiqamətində sürətin v + c, axına qarşı sürətin v − c olduğunu bilərək yol və vaxtdan sürətləri tapmaq, sistemi toplama üsulu ilə həll etmək. Qayığın öz sürətini axın sürəti və yol sürətlərindən ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: «dəfə çox» münasibətini və əşya verildikdən sonra bərabərliyi tənliklərlə yazmaq. Verənin sayının azaldığını, alanın sayının artdığını, «3 dəfə çox» ilə «3 çox» fərqini nəzərə alaraq vəziyyətə uyğun sistemi seçməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: əşyaların sayı və ayaqlarının ümumi sayı verildikdə x + y və 3x + 4y tənliklərini yazmaq, sistemi əvəzetmə üsulu ilə həll etmək və cavabın hər iki şərti ödədiyini yoxlamaq. Yalnız bir şərti ödəyən cavabları ayırmağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: iki kəmiyyətin cəmi və fərqi verildikdə x + y və x − y tənliklərini yazmaq, sistemi toplama üsulu ilə həll etmək və cavabı şərtlə yoxlamaq. Soruşulan naməlumu seçməyi və yarımçıq qalan addımları (2x-də dayanmaq) tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli: iki alışın məlumatından tənliklər sistemi tərtib etmək. Axtarılanları hərflərlə işarə etmək, hər alışdan bir tənlik yazmaq, kütləni qiymətə vurmaqla toplananları qurmaq və hərflərin, məbləğlərin yerini qarışdırmamağı məşq etdirir; 7-ci sinif, ikidəyişənli xətti tənliklər sistemi.
2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) ilə çoxaddımlı bucaq məsələsi. Üçbucağın medianı öz uzunluğu qədər uzadılır; median tərəfi iki bərabər hissəyə bölür, qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir, ona görə iki üçbucaq konqruyentdir. Şagird uyğun bucağı köçürür, üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə qalan bucağı tapır və bucaqları toplayır. Median, qarşılıqlı bucaqlar, 180° qaydası.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin (TBT) şərtini anlamaq. Ortaq tərəfi və ortaq bucağı olan, daha bir tərəfi bərabər olan iki üçbucaq nümunəsində üçüncü tərəflər fərqlidir. Şagird bərabər bucağın bərabər tərəflərin arasında olmadığını görür və bu halda üçbucaqların konqruyent olmaya biləcəyini başa düşür. Bacarıq: «aradakı bucaq» şərtinin vacibliyi, əks nümunə.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti (TBT) düzbucaqlıda. Düzbucaqlının bir tərəfinin orta nöqtəsi qarşı təpələrlə birləşdirilir; bərabər parçalar, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri və düz bucaqlar iki üçbucağın konqruyentliyini verir. Şagird buradan bərabər parçaları müəyyən edir və alınan üçbucağın perimetrini hesablayır. Düzbucaqlının xassələri və perimetr.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlamətinin həyatda tətbiqi — birbaşa ölçülə bilməyən məsafəni (gölün enini) quruda ölçmək. Kəsişən iki parça ilə iki üçbucaq qurulur; bərabər tərəflər və qarşılıqlı bucaqlar TBT-ni verir. Ölçülər müxtəlif vahidlərdədir (mm, sm, m, km), şagird onları metrə çevirib bərabərlikləri yoxlayır və uyğun tərəfi tapır.
2.46 Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
