Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kvadrat tənliyin kökləri düsturu ilə aparılmış hazır həlldə ilk səhv addımı tapmaq: hər addımı əmsallar, diskriminant və düsturla yoxlamaq, səhvi düzəldib düzgün kökləri hesablamaq və onları tənlikdə yerinə yazıb yoxlamaq. Səhv analizi və özünüyoxlama bacarığını məşq etdirir; köklər düsturunu bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çevrilmiş kvadrat tənliyin köklərini düsturla tapmaq və cavabı dəqiq şəkildə yazmaq: diskriminantı hesablamaq, köklü ifadəni sadələşdirmək və kəsrin surətindəki hər iki həddi məxrəcə bölmək. Köklü ifadələrlə sadələşdirmə və dəqiq cavabın yoxlanmasını məşq etdirir; hesabi kvadrat kökün xassələrini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Mötərizəli və hər iki tərəfində dəyişən olan tənliyi kvadrat tənliyin standart şəklinə gətirib kökləri düsturu ilə həll etmək: mötərizələri açmaq, hədləri bir tərəfə keçirmək, oxşar hədləri islah etmək, diskriminantı hesablamaq və tapılan kökləri ilkin tənlikdə yoxlamaq. Çoxhədlilərlə işləyə bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kvadrat tənliyin köklərinin sayı ilə diskriminant arasındakı əlaqədən istifadə edərək naməlum əmsalı tapmaq: diskriminantı həmin əmsalla ifadə etmək, verilmiş şərtə uyğun bərabərlik qurmaq və alınan xətti tənliyi həll etmək. Tapılan qiyməti tənlikdə yerinə yazıb şərti yoxlamağı məşq etdirir; diskriminantın hallarını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Natamam kvadrat tənlikləri kökləri düsturu ilə həll etmək: tənliyi standart şəklə gətirib əmsalları, o cümlədən sıfıra bərabər əmsalı müəyyən etmək, düsturu tətbiq etmək və nəticəni əvvəlki dərsdən tanış vuruqlara ayırma üsulu ilə müqayisə etmək. Bütün kökləri tapıb yerinə yazmaqla yoxlamağı məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat tənliyin kökləri düsturunun ikinci əmsal cüt ədəd olduqda işlədilən sadələşdirilmiş formasını tətbiq etmək: ikinci əmsalın yarısını işarəsi ilə götürmək, sadələşdirilmiş diskriminantı hesablamaq və kökləri bu formadakı məxrəclə tapmaq. Nəticəni ümumi düsturla müqayisə etməyi məşq etdirir; köklər düsturunu bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat tənliyi kökləri düsturu ilə həll edərkən diskriminantın işarəsinə görə halları fərqləndirmək: iki müxtəlif kök, iki bərabər kök və həqiqi kökün olmaması. Diskriminantı hesablayıb uyğun halı tanımağı, kökü düsturla tapmağı və tapılan kökü tənlikdə yerinə yazıb yoxlamağı məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tam kvadrat tənliyi kökləri düsturu ilə həll etmək: əmsalları müəyyən etmək, diskriminantı hesablamaq, onun kökünü almaq və düsturdakı işarəyə və məxrəcə diqqət edərək hər iki kökü tapmaq. Düsturun addım-addım tətbiqini və tapılan köklərin tənlikdə yoxlanmasını məşq etdirir; diskriminantı bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Diskriminantın işarəsinə görə kvadrat tənliyin həqiqi köklərinin sayını müəyyən etmək: hər tənlik üçün diskriminantı hesablamaq və onun müsbət, sıfır və ya mənfi olmasından nəticə çıxarmaq. Tam və natamam tənliklər arasından verilmiş şərtə uyğun olanı seçmək bacarığını məşq etdirir; diskriminantı hesablaya bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadrat tənliyin diskriminantını hesablamaq: tənliyi standart şəkildə oxuyub əmsalları işarələri ilə birlikdə müəyyən etmək, diskriminant düsturuna yerinə yazmaq və qüvvət ilə hasildə işarə qaydalarını düzgün tətbiq etmək. Köklər düsturunun birinci addımını məşq etdirir; kvadrat tənlik anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.
3.13 Kvadrat tənliklərin həlli. Kvadrat tənliyin kökləri düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tənliyi vuruqlara ayırma ilə həll etmək: 4x³ − 12x² − x + 3 = 0 tənliyində sol tərəfi qruplaşdırıb (x − 3)(4x² − 1), sonra kvadratlar fərqi ilə (x − 3)(2x − 1)(2x + 1) yazmaq və hasilin sıfıra bərabər olması şərtindən üç kök tapmaq. Kökü kvadratla qarışdırmaq, işarə səhvi və kök itirmək səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kublar fərqi və tam kvadrat düsturlarının birgə tətbiqi: x³ − y³ = 7(x − y), x ≠ y və xy = 2 şərtindən x² + xy + y² = 7, x² + y² = 5 və (x + y)² = 9 alıb müsbət x, y üçün x + y = 3 tapmaq. Aralıq nəticələri (9, 5, 7, 1) cavab sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar fərqi və ikihədlinin kvadratını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının bölünməyə tətbiqi: N = 5⁶ − 1 ədədini kvadratlar fərqi ilə (5³ − 1)(5³ + 1) = 124 · 126, sonra kublar fərqi və cəmi ilə 4 · 31 · 6 · 21 şəklində yazıb bölənlərini tapmaq və bölən olmayan ədədi müəyyən etmək. 5² + 1-i səhvən vuruq saymaq tələsi izah olunur; qüvvətləri və bölünməni bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İfadəni müxtəsər vurma düsturları ilə sadələşdirib qiymətini tapmaq: (a + 2)(a² − 2a + 4) − (a − 1)³ − 3a² ifadəsində kublar cəmini və fərqin kubunu açıb 9 − 3a almaq, sonra a = −1,5 qoymaq. Mənfi ədədi qoyanda işarə səhvi, kublar cəmini fərqlə qarışdırmaq, fərqin kubunu a³ − 1 sanmaq və mötərizə önündə minus səhvləri ayırd edilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qruplaşdırma və kublar fərqi ilə vuruqlara ayırma: x⁴ + x³ − 8x − 8 ifadəsini x³(x + 1) − 8(x + 1) kimi qruplaşdırıb (x + 1)(x³ − 8), sonra (x + 1)(x − 2)(x² + 2x + 4) almaq. Natamam kvadratın işarəsi, tam kvadratla qarışdırma, qruplaşdırmada mənfi işarə və kublar cəmi ilə qarışdırma səhvləri ayırd edilir; qruplaşdırma üsulunu və kublar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma ilə iki düsturun birgə tətbiqi: x² + 10x + 25 − 9y² ifadəsində ilk üç həddi (x + 5)² kimi qruplaşdırıb kvadratlar fərqi ilə (x + 5 − 3y)(x + 5 + 3y) almaq. Əmsalın kvadrat kökünü səhv götürmək, səhv qruplaşdırma, fərqi kvadrat sanmaq və tam kvadratın işarəsi səhvləri ayırd edilir; tam kvadrat üçhədlini və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun seçilməsi: x⁶ − 64 ifadəsini əvvəl kvadratlar fərqi kimi (x³ − 8)(x³ + 8) yazıb, sonra kublar fərqi və kublar cəmi ilə dörd vuruğa ayırmaq. Natamam kvadratı tam kvadratla qarışdırmaq, orta həddin işarəsini və həddi unutmaq, fərqi tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqi, kublar cəmi və fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlini sonadək vuruqlara ayırmaq: 3x⁵ − 48x ifadəsində ortaq vuruğu 3x çıxarmaq və kvadratlar fərqi düsturunu iki dəfə tətbiq edərək 3x(x − 2)(x + 2)(x² + 4) almaq. Ortaq vuruğu yarımçıq çıxarmaq, x⁴ − 16-nı x² − 16 sanmaq, kvadratlar fərqini tam kvadratla qarışdırmaq səhvləri ayırd edilir; ortaq vuruq və kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəsər vurma düsturunun ardıcıl tətbiqi: (y + 3)(y² − 3y + 9)(y³ − 27) hasilində əvvəl kublar cəmini tanıyıb y³ + 27 almaq, sonra kvadratlar fərqi ilə y⁶ − 729 yazmaq. İşarə səhvi, qüvvətin qüvvətində üstləri səhv hesablamaq, nəticəni tam kvadrat sanmaq səhvləri ayırd edilir; kublar cəmi və kvadratlar fərqi düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kvadratlar fərqi düsturunun ardıcıl tətbiqi: (m − 2)(m + 2)(m² + 4)(m⁴ + 16) hasilini addım-addım m² − 4, m⁴ − 16 və m⁸ − 256 şəklinə gətirmək. İşarə səhvi, ikinci ifadəni kvadrata yüksəltməmək və qüvvətin qüvvətində üstləri toplamaq səhvləri ayırd edilir; kvadratlar fərqini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi.
2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: xətti arqumentli üstlü funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)e^{kx} qaydası ilə tapmaq və loqarifmik sərhəddə e^{ln a} = a xassəsindən istifadə edərək inteqralı hesablamaq. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: sinus funksiyasının inteqralını ibtidai funksiya −cos x ilə hesablamaq, ikinci rübdəki bucağın kosinusunun işarəsini nəzərə almaq və aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın sıfırdan fərqli qiymətini çıxmaq. 11-ci sinif, triqonometrik funksiyalar.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: kvadrat çoxhədlinin ibtidai funksiyasını qüvvət qaydası ilə tapıb sərhədlərdəki qiymətlərinin fərqini hesablamaq. Aşağı sərhəddə ibtidai funksiyanın qiymətini çıxmaq və törəmə ilə inteqralı qarışdırmamaq öyrədilir. 11-ci sinif, başlanğıc səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müəyyən inteqral, Nyuton-Leybnis düsturu: 1/(kx + b) tipli funksiyanın ibtidai funksiyasını (1/k)·ln|kx + b| kimi tapmaq, parçada ifadənin işarəsini yoxlamaq və loqarifmlərin fərqini nisbətin loqarifmi kimi sadələşdirmək. 11-ci sinif, orta səviyyə.
6.56 Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu
