Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT). Dördbucaqlıda iki qarşı tərəf və iki diaqonal bərabərdir. Şagird alt tərəfi ortaq olan iki üçbucağı seçir, TTT ilə onların konqruyentliyini görür, uyğun təpələri tapır və axtarılan bucağı digər üçbucaqdakı uyğun bucaq kimi bucaqların cəmi ilə hesablayır.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT) üzrə 7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucağın iki tərəfi üzərindəki nöqtələrdən çəkilmiş və kəsişən iki parça bərabərdir, onların tərəflərdə ayırdığı hissələr də bərabərdir. Şagird ortaq oturacaqlı iki üçbucağın TTT ilə konqruyentliyini görür, uyğun təpələri düzgün yazır, bərabər bucaqları tapır və kəsişmə nöqtəsindəki bucağı hesablayır; lazımsız verilənə aldanmır.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü və ikinci əlamətləri birlikdə. Qarşı tərəfləri bərabər olan dördbucaqlıda diaqonal və iki qarşı bucağın tənbölənləri çəkilib. Şagird əvvəlcə TTT ilə diaqonalın ayırdığı iki üçbucağın konqruyentliyindən bərabər bucaqları alır, sonra BTB ilə tənbölənlərin ayırdığı üçbucaqların konqruyentliyindən diaqonal üzərindəki bərabər parçaları tapır və diaqonalın uzunluğundan axtarılan parçanı hesablayır.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT) üzrə 7-ci sinif sualı: bucağın tənböləninin pərgar və xətkeşlə qurulması. Pərgar iki cüt bərabər parça verir, üçüncü cüt ortaq tərəfdir. Şagird qurulmuş şüanın niyə bucağı yarıya böldüyünü əsaslandıran mühakiməni seçir və ya izah edir, sübut olunacaq bərabərliyi şərt kimi işlədən dairəvi mühakimələri ayırd edir.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentlik əlamətlərini isbat zəncirində tanımaq. Dördbucaqlının diaqonalları kəsişmə nöqtəsində yarıya bölünür; əvvəlcə kiçik üçbucaqların konqruyentliyindən qarşı tərəflərin bərabərliyi alınır, sonra iki böyük üçbucağın konqruyentliyi əsaslandırılır. Şagird hər addımda verilən bərabərliklərə baxıb birinci, ikinci və ya üçüncü əlaməti (TBT, BTB, TTT) seçir.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucağın dayanıqlığı və konqruyentliyin üçüncü əlaməti (TTT). Mismarla birləşdirilmiş taxta çubuqlardan beş çərçivə — üçbucaq, dördbucaqlı, diaqonallı dördbucaqlı, beşbucaqlı və diaqonallı beşbucaqlı — verilib. Şagird üç tərəfin üçbucağı tam müəyyən etdiyini, dörd və beş tərəfin isə fiquru müəyyən etmədiyini başa düşür və hansı çərçivələrin formasını dəyişmədiyini seçir.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı, üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT): bir düz xətt üzərindəki dörd nöqtə və xəttin iki tərəfində iki üçbucaq. İki cüt tərəf bərabər verilib, üçüncü cüt üçün bərabər parçalara ortaq hissəni əlavə etmək lazımdır. Şagird uyğun təpələri tapır, konqruyentlikdən uyğun bucağı müəyyən edir və onu bucaqların cəmi ilə hesablayır.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT) üzrə 7-ci sinif həndəsə sualı: içəri batmış dördbucaqlıda iki cüt qonşu tərəf bərabərdir və diaqonal çəkilib. Şagird iki üçbucaqda iki cüt bərabər tərəfi və ortaq tərəfi görür, konqruyentlikdən uyğun bucaqların bərabərliyini çıxarır və üçbucağın bucaqlarının cəmi ilə axtarılan bucağı hesablayır.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT) üzrə 7-ci sinif sualı: iki üçbucağın üç tərəfinin uzunluğu verilib, hərflər əlifba sırası ilə uyğun gəlmir. Şagird bərabər tərəfləri cütləşdirir, hər təpənin hansı iki tərəfin arasında olduğuna baxaraq uyğun təpələri tapır və konqruyentlikdən hansı bucaq bərabərliyinin doğru olduğunu seçir.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
7-ci sinif həndəsə sualı: üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti (TTT — tərəf, tərəf, tərəf). Ortaq tərəfi olan iki üçbucaqda bir cüt tərəfin bərabərliyi verilib. Şagird hər üçbucağın tərəflərini sadalayır, ortaq tərəfi ikinci cüt kimi görür və üçüncü əlamət üçün hansı əlavə şərtin lazım olduğunu seçir; bucaq şərtlərinin başqa əlamətə aid olduğunu ayırd edir.
2.48 Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
