Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Tam kvadratın həndəsi mənası: sahəsi üçhədli ilə verilmiş kvadratın tərəfini tapmaq üçün üçhədlini ikihədlinin kvadratı şəklində yazmaq. Sahə modelində iki kvadrat və iki eyni düzbucaqlının cəbri ifadə ilə əlaqəsini göstərir və cəmin kvadratı düsturunu tərsinə tətbiq etməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Hədləri ikihədli olan tam kvadratın tanınması: bütöv ikihədliləri a və b kimi qəbul edib ifadəni fərqin kvadratı düsturu ilə bir ikihədlinin kvadratına yığmaq və mötərizələri düzgün işarə ilə açıb sadələşdirmək. Düsturları mürəkkəb ifadələrə köçürmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif cəbr.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Tam kvadrat ayırmaqla kvadrat üçhədlinin ən kiçik qiymətinin (ƏKQ) tapılması: orta həddi 2ab şəklində yazıb lazım olan kvadratı əlavə və çıxmaq, üçhədlini ikihədlinin kvadratı ilə ədədin cəmi kimi göstərmək və kvadratın mənfi olmadığından nəticə çıxarmaq. Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi; 7-ci sinif.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki üsulun birləşdirilməsi: əvvəlcə ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq, sonra mötərizədə qalan üçhədlini tam kvadrat kimi tanıyıb ikihədlinin kvadratı şəklində yazmaq. Vuruqlara ayırmanı sona qədər aparmaq və ortaq vuruğu tam götürmək bacarığını məşq etdirir; çoxhədlilərin vuruqlara ayrılmasını və kvadrat düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müxtəsər vurma düsturunun ədədi hesablamaya tətbiqi: ədədi ifadədə iki ədədin kvadratını və onların hasilinin 2 mislini tanıyıb ifadəni fərqin kvadratı kimi yığmaq və kalkulyatorsuz hesablamaq. 128 = 2 · 64 kimi gizli 2 mislini görmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Dərəcəsi yüksək birhədlilərdən ibarət tam kvadrat üçhədlinin vuruqlara ayrılması: a⁶ = (a³)² kimi qüvvətin kvadrat şəklində yazılması, orta həddin 2ab olduğunun yoxlanması və üçhədlinin fərqin kvadratı kimi göstərilməsi. Natural üstlü qüvvətin xassələrini müxtəsər vurma düsturları ilə birləşdirir; ikihədlinin kvadratı düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçhədlinin ikihədlinin kvadratı olub-olmadığını yoxlamaq: kənar toplananların birhədlilərin kvadratı olduğunu və orta həddin onların hasilinin 2 mislinə bərabərliyini addım-addım müəyyən etmək. Oxşar görünən, lakin orta həddi və ya işarəsi uyğun gəlməyən üçhədliləri ayırd etmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif cəbr.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Parametrli üçhədlinin tam kvadrat olması şərti: birinci toplananı birhədlinin kvadratı kimi yazıb orta həddi 2ab şəklinə gətirmək, ikihədlinin ikinci həddini tapmaq və sərbəst həddi onun kvadratı kimi müəyyən etmək. Hasilin 2 mislini unutmamaq və əmsallı birhədlinin əsasını düzgün seçmək bacarığını məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üçhədlini tam kvadrat etmək üçün çatışmayan orta həddin tapılması: kənar toplananları birhədlilərin kvadratı kimi tanıyıb orta həddin onların əsaslarının hasilinin 2 misli olduğunu və həm müsbət, həm mənfi işarə ilə yazıla bildiyini göstərmək. İkihədlinin kvadratı düsturlarını tərsinə tətbiq etmək bacarığını gücləndirir; 7-ci sinif cəbr.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Tam kvadrat üçhədlinin tanınması və vuruqlara ayrılması: iki toplananın birhədlilərin kvadratı, üçüncünün isə onların hasilinin 2 misli olduğunu yoxlayıb üçhədlini fərqin kvadratı (a − b)² şəklində yazmaq. Əmsallı birhədlinin kvadratını tanımaq və orta həddin işarəsinə görə düsturu seçmək bacarığını məşq etdirir; ikihədlinin kvadratı düsturlarını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.31 İkihədlinin kvadratı düsturlarından istifadə edərək üçhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cüt dərəcəli çoxhədli funksiyanın qiymətlər çoxluğunun tapılması: şagird vuruqlar şəklində verilmiş funksiyanı açır, uyğun əvəzləmə ilə tam kvadrat ayırır, funksiyanın ən kiçik qiymətini və onun alındığı nöqtələri tapır və baş əmsala görə qiymətlər çoxluğunu yazır. Funksiyanın sıfırlarının tapılması da məşq olunur. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; tam kvadrat ayırmağı bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
Qrafiklərə görə iki funksiyanın hasili üçün bərabərsizliyin həlli: şagird çoxhədlinin və düz xəttin qrafiklərindən hər funksiyanın sıfırlarını və işarəsini intervallar üzrə oxuyur, hasilin işarəsini müəyyən edir, verilmiş parçada şərti ödəyən tam ədədləri seçib cəmini hesablayır. Toxunma nöqtəsi ətrafında işarənin davranışı araşdırılır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiyanın qrafiki; intervallar üsulunu bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədli funksiya ilə modelləşdirmə: kartonun künclərindən kvadratlar kəsilərək düzəldilən qapaqsız qutunun həcmini kəsilən kvadratın tərəfindən asılı funksiya kimi yazmaq və həcmin verilmiş qiymət aldığı tam ölçünü tapmaq. Şagird modelin mənalı oblastını müəyyən edir, kub tənliyi rasional köklər və sintetik bölmə ilə həll edir. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya; həcm düsturunu və rasional köklər teoremini bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qrafikə görə üçdərəcəli çoxhədlinin düsturunun tapılması: şagird qrafikdən sıfırları və onların təkrarlanma xarakterini oxuyur, çoxhədlini naməlum baş əmsalla vuruqlar şəklində yazır, qrafikin ordinat oxu ilə kəsişməsindən baş əmsalı tapır və düsturu başqa nöqtə ilə yoxlayır. 11-ci sinif, çoxhədli funksiya, təkrarlanan sıfırlar; vuruqlar haqqında teoremi bilən şagird üçün.
6.7 Çoxhədli funksiya
