Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
40 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cəmin və fərqin kvadratlarının müqayisəsi: iki açılışın yalnız orta həddin işarəsi ilə fərqləndiyini görmək və birindən digərini almaq üçün çıxılmalı birhədlini tapmaq. (a + b)² − (a − b)² = 4ab eyniliyinə aparan mühakiməni məşq etdirir; müxtəsər vurma düsturlarını öyrənən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin kvadratı daxil olan ifadəni əvvəlcə sadələşdirib sonra dəyişənin verilmiş mənfi onluq kəsr qiymətində hesablamaq. Cəmin kvadratını açmaq, mötərizəni mənfi birhədliyə vurmaq, oxşar hədləri birləşdirmək və nəticəni birbaşa hesablama ilə yoxlamaq bacarığını məşq etdirir; 7-ci sinif. Orta həddin itməsi və işarə səhvləri kimi tipik yanlışlıqlar izahda göstərilir.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Cəmin kvadratı düsturunun tətbiqi: iki ədədin cəmi və hasili məlum olduqda onların kvadratlarının cəmini (a + b)² − 2ab eyniliyi ilə tapmaq. Düsturu tərsinə oxumağı, hasilin iki mislini düzgün işarə ilə nəzərə almağı və nəticəni ədədlərlə yoxlamağı öyrədir; sahə modeli ilə izah olunan 7-ci sinif tapşırığı.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkihədlilərin kvadratları daxil olan tənliyin həlli: cəmin və fərqin kvadratını açmaq, mötərizə qarşısındakı mənfi işarəni bütün hədlərə tətbiq etmək, x² hədlərinin silindiyini görüb xətti tənliyə gəlmək və kökü yoxlamaq. Müxtəsər vurma düsturlarını tənlik həllində istifadə edən 7-ci sinif tapşırığı; tipik işarə səhvləri ayrıca izah olunur.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkihədlinin kvadratı daxil olan ifadələrin sadələşdirilməsi: fərqin kvadratını açmaq, birhədlini çoxhədliyə vurmaq, mötərizə qarşısındakı mənfi işarəni nəzərə almaq və oxşar hədləri birləşdirmək. Nəticədə ifadənin dəyişənin qiymətindən asılı olmadığını görmək bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif. Nəticə dəyişənə bir neçə qiymət verməklə yoxlanılır.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Fərqin kvadratında hədlərin yerinin dəyişməsi: əks ikihədlilərin kvadratlarının eyniliklə bərabər olduğunu müəyyən etmək və ikihədlinin kvadratına bərabər olmayan ifadələri (mötərizə xaricində mənfi, kvadratlar fərqi, ikiqat olmayan orta hədd) ayırd etmək. Eynilik anlayışını və (−t)² = t² xassəsini tətbiq edən 7-ci sinif tapşırığı.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Fərqin kvadratı düsturunun hədləri arasındakı əlaqə: ikihədlinin kvadratının açılışında buraxılmış birhədliləri bərpa etmək. Kvadratı verilmiş birhədlini tapmaq və hasilin iki mislini hesablamaqla bərabərliyi eyniliyə çevirmək bacarığını yoxlayır; düsturu hər iki istiqamətdə oxumağı öyrənən 7-ci sinif şagirdi üçün. Nəticə ədədlər qoymaqla yoxlanılır.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Müxtəsər vurma düsturlarının ədədi hesablamaya tətbiqi: yuvarlaq ədədə yaxın ədədin kvadratını fərqin və ya cəmin kvadratı kimi yazıb şifahi hesablamaq. Ədədi uyğun ikihədli şəklində göstərmək, hasilin iki mislini və ikinci həddin kvadratını düzgün işarə ilə nəzərə almaq bacarığını inkişaf etdirir; 7-ci sinif.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Cəmin kvadratı düsturunun həndəsi mənası: tərəfi ikihədli ilə verilən kvadratın sahəsini onu təşkil edən iki kvadrat və iki düzbucaqlının sahələrinin cəmi kimi çoxhədli şəklində yazmaq. Sahə modeli ilə (a + b)² = a² + 2ab + b² düsturunun niyə doğru olduğunu görməyə və hasilin iki mislinin haradan gəldiyini anlamağa kömək edir; 7-ci sinif.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkihədlinin kvadratı mövzusunda tapşırıq: fərqin kvadratı düsturu (a − b)² = a² − 2ab + b² ilə əmsallı ikihədlinin kvadratını çoxhədli şəklində yazmaq. Birhədlini bütövlükdə kvadrata yüksəltmək, hasilin iki mislini tapmaq və orta həddin işarəsini müəyyən etmək bacarığını məşq etdirir; çoxhədlilərin vurulmasını bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kürə seqmentinin həcmini müəyyən inteqralla tapmaq: y = √(25 − x²) yarımçevrəsinin x = 3 və x = 5 arasındakı hissəsinin absis oxu ətrafında fırlanması, y² = 25 − x² sadələşdirməsi və nəticənin kürə seqmenti düsturu ilə yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyəli fırlanma həcmi tapşırığı.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Yuxarı sərhədi parabola və düz xətt hissələrindən ibarət olan fiqurun absis oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: parçanı funksiyanın dəyişdiyi nöqtədə bölmək, həcmi iki müəyyən inteqralın cəmi kimi yazmaq və konus düsturu ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, çətin səviyyəli inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = 2x düz xətti və y = x² parabolası ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: kəsişmə nöqtələrini tapmaq, həlqəvi en kəsik π(R² − r²) və V = π∫(f² − g²)dx düsturu, həcmin iki cismin fərqi kimi yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyə.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = cos x funksiyasının qrafiki, absis oxu və x = 0, x = π/2 düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmini tapmaq: cos²x-in dərəcəni azaltma düsturu ilə inteqrallanması və Nyuton–Leybnis düsturu. 11-ci sinif, triqonometrik funksiya ilə çətin inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
