Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qalıq haqqında teoremin qrafik şərhi: üçüncü dərəcəli çoxhədlinin qrafiki verildikdə onu xətti ikihədliyə bölmədə alınan qalığı bölmə aparmadan qrafikdən oxumaq. Şagird teoremi qrafiklə əlaqələndirir, lazım olan nöqtəni qrafikdə tapır və oxunan qiyməti qalıq kimi şərh edir. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər və funksiyanın qrafiki; qrafikdən funksiyanın qiymətini oxumağı bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qalıq haqqında teoremin real həyat modelində tətbiqi: illərdən asılı çoxhədli model xətti ikihədliyə bölündükdə qalığı hesablamaq və onun kontekstdə nəyi ifadə etdiyini düzgün şərh etmək. Şagird modeldə dəyişənin mənasını izləyir, onluq kəsrlərlə hesablama aparır və mümkün şərhləri müqayisə edir. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; onluq kəsrlərlə hesablamağı bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Açılmamış yüksək dərəcəli çoxhədlinin xətti ikihədliyə bölünməsində qalığın tapılması: mötərizələri açmaq əvəzinə qalıq haqqında teoremdən istifadə edib çoxhədlinin qiymətini birbaşa hesablamaq. Şagird qüvvətlərlə diqqətli hesablama aparır və bu yolun mötərizələri açmaqdan nə üçün səmərəli olduğunu görür. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; qüvvətlərlə hesablamanı bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çoxhədlini kvadrat üçhədliyə böldükdə qalığın tapılması: çoxhədlinin özü verilmədən, yalnız xətti ikihədlilərə bölmədə alınan qalıqlar məlum olduqda. Şagird axtarılan qalığın mümkün şəklini əsaslandırır, üçhədlini vuruqlara ayırır, qalıq haqqında teoremlə tənliklər sistemi qurub həll edir. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırmağı və iki tənlik sistemini bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Qalıq haqqında teoremlə iki naməlum əmsalın tapılması: iki ikihədliyə bölmədə məlum qalıqlardan iki xətti tənlik qurmaq, sistemi həll etmək və əmsallardan ifadənin qiymətini hesablamaq. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; xətti tənliklər sistemini həll etməyi bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki müxtəlif ikihədliyə bölmədə alınan qalıqların müqayisəsi: şagird qalıq haqqında teoremlə hər qalığı ayrıca ifadə edir, qalıqların bərabərliyi şərtindən parametrə görə xətti tənlik qurur, onu həll edir və ortaq qalığı hesablayaraq cavabı yoxlayır. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; mənfi ədədlərlə hesablamağı və xətti tənliyi bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qalıq haqqında teoremdən qalıqsız bölünmə şərtinin çıxarılması: şagird çoxhədlinin xətti ikihədliyə qalıqsız bölünməsini teoremin dili ilə ifadə edir, bu şərtdən naməlum sərbəst həddi tapır və bölməni Hörner sxemi ilə yoxlayır. Tapşırıq növbəti mövzu olan vuruqlar haqqında teoremə hazırlıqdır. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; çoxhədlinin qiymətini və xətti tənliyi bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qalıq haqqında teoremlə naməlum əmsalın tapılması: çoxhədlini xətti ikihədliyə böldükdə qalıq məlum olduqda şagird teoremə əsasən parametrli tənlik qurur, onu həll edir və tapılan qiyməti Hörner sxemi ilə yoxlayır. Tapşırıq teoremi tərs istiqamətdə, məlum qalıqdan əmsala doğru tətbiq etməyi öyrədir. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; xətti tənlik həll etməyi bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Qalıq haqqında teoremin cəm şəklində yazılmış ikihədli bölənə tətbiqi: şagird böləni teoremin tələb etdiyi şəklə gətirir, çoxhədlinin hansı nöqtədəki qiymətinin lazım olduğunu müəyyən edir və mənfi ədədlərin qüvvətlərini diqqətlə hesablayaraq qalığı tapır. Tipik hesablama səhvləri izah olunur. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər; mənfi ədədlərlə əməlləri və çoxhədlinin qiymətini bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Qalıq haqqında teoremin (Bezu teoreminin) birbaşa tətbiqi: kub çoxhədlini xətti ikihədliyə böldükdə alınan qalığı bölmə aparmadan tapmaq və nəticəni Hörner sxemi ilə yoxlamaq. Şagird teoremin ifadəsini xatırlayır, hesablamanı dəqiq aparır və iki üsulun eyni nəticə verdiyini görür. 11-ci sinif riyaziyyatı, çoxhədlilər bölməsi; çoxhədlinin qiymətini hesablamağı və sintetik bölməni bilən şagird üçün.
6.2 Qalıq haqqında teorem
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
İki düz mütənasib asılılığın qrafiklərini müqayisə etmək (DİM üslubunda çoxaddımlı məsələ): hər qrafikdən mütənasiblik əmsalını (saatlıq əməkhaqqını) tapmaq, eyni iş vaxtında qazanc fərqinin də vaxtla düz mütənasib olduğunu görmək və iş saatlarını, sonra qazancı hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın qrafiki.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Düz mütənasib asılılığa aid çoxaddımlı mətnli məsələ (DİM üslubu): avtomobilin benzin sərfinin gedilən yoldan düz mütənasib asılılığından səfərə lazım olan benzini tənasüblə tapmaq, sonra onun dəyərini hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın tətbiqi; onluq kəsrlərlə əməllər.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Düz mütənasib asılılığın qrafikini real vəziyyətdə oxumaq: nasosun hovuza vurduğu suyun həcminin vaxtdan asılılıq qrafikindən mütənasiblik əmsalını (1 saatda vurulan su) tapmaq və verilən həcm üçün lazım olan vaxtı hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın qrafiki və tətbiqi.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Düz mütənasib kəmiyyətlərin cədvəlini tamamlamaq: məlum sütundan mütənasiblik əmsalını tapıb çatışmayan məbləği və kütləni hesablamaq, nəticələrlə çoxaddımlı hesablama aparmaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılıq; onluq kəsrlərlə vurma və bölmə, alış-veriş konteksti.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
