Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional ifadələrin tətbiqi: düzbucaqlının sahəsi və bir tərəfi çoxhədli ilə verildikdə o biri tərəfi sahəni tərəfə bölən kəsr kimi yazmaq, surəti vuruqlara ayırıb kəsri ixtisar etmək və tərəflərdən perimetri ifadə etmək. Həndəsi məsələdə kəsrin ixtisarını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İki dəyişənli rasional kəsrin ixtisarı: çoxhədliləri hədləri qruplaşdırmaqla və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, surət və məxrəcin ortaq ikihədli vuruğunu tapıb ona bölmək və dəyişənlərin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Qruplaşdırma üsulunu kəsrlərin ixtisarında tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün yüksək səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Eyniliklə bərabər (ekvivalent) rasional ifadələr: kəsri ixtisar etdikdən sonra alınan bərabərliyin dəyişənin hansı qiymətlərində doğru olduğunu müəyyən etmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini bərabərliyin sağ və sol tərəfindəki hər iki kəsrə nəzərən tapmaq. Dərslikdəki ekvivalentlik qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Baş əmsalı birdən fərqli kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırıb rasional kəsri ixtisar etmək: hasili baş əmsal ilə sərbəst həddin hasilinə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər olan iki ədədi tapmaq, orta həddi ayırıb qruplaşdırmaq, məxrəci də vuruqlarına ayırmaq və ortaq vuruğa ixtisar etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün yüksək səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı kvadrat üçhədlini vuruqlara ayırmaqla: hasili sərbəst həddə, cəmi birinci dərəcəli həddin əmsalına bərabər olan iki ədədi axtarmaq, üçhədlini iki ikihədlinin hasili kimi yazmaq, ortaq vuruğa ixtisar etmək və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı və kəsrin işarə xassəsi: surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək, ixtisar zamanı surətin, məxrəcin və kəsrin qarşısındakı işarələri düzgün yazmaq, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərslikdəki işarə qeydinə əsaslanır; 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: surət və məxrəci müxtəsər vurma düsturları və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən edib surət və məxrəci ona bölmək, alınan kəsri dəyişənin bir qiymətində yoxlamaq və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı çoxhədliləri vuruqlarına ayırmaqla: ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq və müxtəsər vurma düsturlarından istifadə etmək, surət və məxrəcin ortaq vuruğunu tapıb hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Dərsliyin ixtisar qaydasını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: kəsrin əsas xassəsinə əsaslanaraq surət və məxrəci vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən etmək və hər ikisini ona bölmək, dəyişənin mümkün qiymətlərini qeyd etmək. Dərsliyin üç addımlı ixtisar qaydasını sadə cəbri kəsrlərdə tətbiq etməyi məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Kəsrin əsas xassəsi: surət və məxrəci sıfırdan fərqli eyni ifadəyə vurduqda dəyişənin mümkün qiymətlərində ekvivalent kəsr alınır. Rasional kəsri verilmiş məxrəcə gətirmək üçün yeni məxrəci vuruqlarına ayırıb tamamlayıcı vuruğu tapmaq və surəti də ona vurmaq bacarığını məşq etdirir; 8-ci sinif şagirdi üçün əsas səviyyə.
3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həllinin dəqiqliyi: qrafikdən oxunan kəsişmə nöqtəsini hər iki tənlikdə yerinə yazaraq yoxlamaq, kəsişmə damaların düyünündə olmadıqda oxunuşun təxmini olduğunu anlamaq. Tapşırıq yalnız bir tənliyi yoxlamaq, yaxın nöqtəni kök saymaq və «düyündə deyilsə kök yoxdur» səhvlərini ayırd etməyi öyrədir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik mənası: düz xəttin OX oxu ilə kəsişmə nöqtəsini (y = 0) tapmaq və yeganə kökü məhz bu nöqtə olan sistemi seçmək. İkinci düz xəttin həmin nöqtədən keçməsi və qrafiklərin üst-üstə düşməməsi birlikdə yoxlanılır; OX və OY kəsişmələrini qarışdırmaq, üst-üstə düşən və paralel düz xətləri ayırd etmək öyrədilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulu: qrafiki verilmiş düz xəttin tənliyini iki düyün nöqtəsindən oxumaq və onunla birlikdə kökü olmayan sistem yaradan tənliyi seçmək. Paralel düz xətti (eyni bucaq əmsalı, fərqli sərbəst hədd) üst-üstə düşən düz xətdən və kəsişən düz xətlərdən ayırmaq, eyni sərbəst həddi paralellik saymamaq öyrədilir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik mənası: sistemin tənliklərinin qrafikləri OY oxu üzərində kəsişirsə, kəsişmə nöqtəsinin absisi sıfırdır. Birinci tənlikdən bu nöqtəni tapıb onu parametrli ikinci tənlikdə yerinə yazmaqla parametrin qiymətini hesablamaq; işarə və bölmə səhvlərini, ordinatı parametrlə qarışdırmağı ayırd etmək öyrədilir; birməchullu tənlik həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli: tənliklərdən biri y = b olduqda onun qrafikini OX oxuna paralel üfüqi düz xətt kimi çəkmək və verilmiş düz xətlə kəsişmə nöqtəsini sistemin kökü kimi oxumaq. Tapşırıq y = −2 düz xəttini işarə səhvi ilə çəkməyi, koordinatların yerini dəyişməyi və oxlarla kəsişmə nöqtələrini kök saymağı ayırd etməyi öyrədir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulu: koordinat müstəvisində verilmiş iki düz xəttə görə sistemi müəyyən etmək. Hər düz xəttin iki düyün nöqtəsini oxuyub variantlardakı tənliklərdə yoxlamaq, əmsalların yerini dəyişmək, sərbəst həddin işarəsini səhv götürmək və eyni kökü olan başqa sistemi seçmək səhvlərini ayırd etmək öyrədilir; xətti tənliyin qrafikini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli: hər tənliyin düz xəttini OX və OY oxları ilə kəsişmə nöqtələri vasitəsilə qurmaq, iki düz xəttin kəsişmə nöqtəsini oxumaq və alınan cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Tapşırıq oxlarla kəsişmə nöqtəsini sistemin kökü saymaq və koordinatların yerini dəyişmək səhvlərini ayırd etməyi öyrədir; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli: iki tənlikdən y-i x ilə ifadə edib eyni xətti funksiya alındığını görmək, qrafiklərin üst-üstə düşdüyünü və sistemin sonsuz sayda kökü olduğunu müəyyən etmək. Tapşırıq üst-üstə düşməni paralellikdən ayırmağı, bir ortaq nöqtəni yeganə kök saymamağı və «üst-üstə düşür» halının mənasını yoxlayır; 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli: sistemin tənliklərinin qrafikləri paralel düz xətlərdirsə, sistemin kökü yoxdur. Tapşırıq şəkildən paralelliyi görmək, onu y = kx + b şəklində bucaq əmsallarının bərabərliyi ilə təsdiqləmək və düz xətlərin oxlarla kəsişmə nöqtələrini sistemin kökü saymamaq bacarığını yoxlayır; qrafik üsulun üç halını öyrənən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli: eyni koordinat müstəvisində qurulmuş iki düz xəttin kəsişmə nöqtəsini oxuyub sistemin kökü kimi yazmaq və cütü hər iki tənlikdə yerinə yazaraq yoxlamaq. Tapşırıq cütdə koordinatların yerini dəyişməyi və düz xəttin OX, OY oxları ilə kəsişmə nöqtəsini sistemin kökü saymağı ayırd etməyi öyrədir; xətti funksiyanın qrafikini oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.41 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin qrafik üsulla həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
