Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli xətti tənliklər sistemində kökün absis oxu üzərində yerləşməsi şərtindən istifadə etmək: y = 0 qiymətini hər iki tənlikdə yerinə yazaraq əvvəlcə x-i, sonra parametri tapmaq və sistemin kökünü (x; 0) şəklində yazmaq. Absis və ordinat oxlarını qarışdırmamağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əvəzetmə üsulu ilə həlldə dəyişənin ixtisar olunduğu hal: III addımda 0 · x = b bərabərliyi alınanda b ≠ 0 olarsa sistemin kökü olmadığını, b = 0 olarsa sonsuz sayda kökü olduğunu müəyyən etmək və nəticəni qrafiklərin paralelliyi və əmsalların nisbəti ilə əlaqələndirmək. Xətti tənliklər sistemini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kəsrli əmsalları olan xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: tənliyin hər iki tərəfini ortaq məxrəcə vuraraq kəsrdən azad etmək, sonra dəyişəni ifadə edib yerinə yazmaq, kökü tapmaq və ilkin kəsrli tənlikdə yoxlamaq. Sağ tərəfi vurmağı unutmaq səhvini hədəfləyir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Mötərizəli tənliklərdən ibarət xətti tənliklər sistemini əvvəlcə sadələşdirib, sonra əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: mötərizələri açmaq, oxşar hədləri islah edib ax + by = c şəklinə gətirmək, dəyişəni ifadə edib yerinə yazmaq və kökdən hasili hesablamaq. Mötərizə açılışında tipik səhvləri hədəfləyir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Əvəzetmə üsulu ilə həlldə səhv analizi: şagirdin addım-addım həllini oxuyub səhvin hansı sətirdə olduğunu tapmaq, ifadəni yerinə yazdıqdan sonra mötərizəni açarkən ədədin hər iki həddə vurulmasını yoxlamaq və düzgün kökü tapmaq. Yoxlama addımının səhvi necə üzə çıxardığını göstərir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əvəzetmə üsulunun I addımında hansı dəyişəni hansı tənlikdən ifadə etməyin əlverişli olduğunu seçmək: əmsalı 1 və ya −1 olan dəyişəni ifadə edəndə kəsrlərin yaranmadığını görmək və ifadəni düzgün işarə ilə yazmaq. Düzgün, lakin kəsrli ifadələri əlverişli ifadədən ayırmağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Əmsalları 1-dən fərqli olan ikidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: dəyişəni kəsrli ifadə ilə ifadə etmək, ikinci tənlikdə yerinə yazıb kəsrdən azad olmaq, kökü tapmaq və hər iki tənlikdə yoxlamaq. İşarə səhvini və yalnız bir tənliyi ödəyən cütləri tanımağı məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll edib kökdən ifadənin qiymətini hesablamaq: əmsalı 1 olan dəyişəni ifadə etmək, mənfi ədədə vurarkən mötərizəni düzgün açmaq, hər iki dəyişəni tapıb soruşulan cəmi hesablamaq. Cəm, fərq və hasili qarışdırmamağı öyrədir; birdəyişənli xətti tənliyi həll edə bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əvəzetmə üsulunun ilk iki addımı: sistemin bir tənliyindən dəyişəni digəri ilə düzgün işarə ilə ifadə etmək və alınan ifadəni mötərizədə digər tənlikdə yerinə yazaraq birdəyişənli xətti tənlik qurmaq. İşarə səhvini, mötərizəsiz yazılışı və ifadəni eyni tənliyə qaytarmaq səhvini tanımağı öyrədir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemini əvəzetmə üsulu ilə həll etmək: bir dəyişəni artıq digəri ilə ifadə olunmuş sistemdə ifadəni ikinci tənlikdə mötərizədə yerinə yazmaq, alınan birdəyişənli tənliyi həll etmək, ikinci dəyişəni tapmaq və cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. (x; y) yazılışında sıranı gözləməyi məşq etdirir; 7-ci sinif.
2.42 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin əvəzetmə üsulu ilə həlli
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hərəkət məsələsi üzrə araşdırma: bərabərsürətli hərəkət edən qatarın sürətinə və tuneli tam keçmə vaxtına görə qatarın uzunluğunu tapmaq. Sürəti km/saatdan m/san-yə çevirmək, yol, sürət və zaman əlaqəsi, «tuneli tam keçmək» ifadəsinin mənasını təhlil etmək və cavabı vaxtla yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədin onluq yazılışına aid araşdırma: ikirəqəmli ədədin soluna və ya sağına rəqəm yazdıqda alınan ədədləri mərtəbə vahidləri ilə ifadə etmək və onların fərqi haqqında şərtdən tənlik qurmaq. Rəqəmin mövqeyi və qiyməti, birməchullu xətti tənlik və tapılan ədədi şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Səhm alqı-satqısına aid araşdırma məsələsi: səhmin qiyməti ardıcıl olaraq iki dəfə faizlə dəyişdikdə hissə-hissə satışdan alınan pulu və sahibkarın gəlirini hesablamaq. Ardıcıl faiz dəyişmələrini hesablamaq, satışdan alınan pul ilə xərcin fərqi kimi gəlir anlayışı və nəticəni ayrı-ayrı hissələr üzrə yoxlamaq; 7-ci sinif faiz və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Pul qalığına aid araşdırma məsələsi: qalan pulun hissəsi və ilkin məbləğin faizi ilə ifadə olunan şərtdən alış-verişdən sonra qalan pulu tapmaq. Ədədin faizini hesablamaq, kəsr əmsallı birməchullu xətti tənlik qurub həll etmək və cavabı şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çatma məsələsi üzrə araşdırma: biri daha əvvəl başlayan və gündəlik sürətləri fərqli olan iki nəfərin gördüyü işin miqdarı bərabərləşən anı və həmin an ümumi miqdarı tapmaq. Gündəlik iş miqdarı, vaxt və görülən ümumi iş arasındakı əlaqə, birməchullu xətti tənlik qurmaq və nəticəni şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Birgə iş məsələsi üzrə araşdırma: iki ustanın ayrılıqda işi görmə müddətləri natural ədədlər olduqda birlikdə işləmə müddəti verilmiş ədəd olan bütün mümkün halları tapmaq. Vahid vaxtda görülən iş hissələrinin cəmi, kəsrlərlə tənlik, naməlumun mümkün qiymətlərini məhdudlaşdırmaq və halları sistemli saymaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Gündəlik həyatdan araşdırma məsələsi: mağaza aksiyasında bonus kartın verilmə və istifadə şərtlərinə görə alışı bir və ya bir neçə hissəyə bölmək, hər variantda xərclənən pulu hesablayıb müqayisə etmək və ən sərfəli yolu seçmək. Şərti dəqiq oxumaq, variantları sistemli yoxlamaq və seçimi əsaslandırmaq bacarığı; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Araşdırma məsələsi: qabdakı şirənin bir hissəsi dəfələrlə götürülüb əvəzinə su töküldükdə qarışıqda qalan şirənin miqdarını tapmaq. Hər əməliyyatdan sonra qabdakı şirənin miqdarını addım-addım izləmək, hissə və faiz anlayışlarını tətbiq etmək və nəticəni qabdakı mayenin ümumi həcmi ilə yoxlamaq bacarığı; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Faktorial anlayışı və natural ədədin bölənləri: n! hasilini sadə vuruqlara ayırmaq və verilmiş ədədlərin bu hasilin böləni olub-olmadığını araşdırmaq. Sadə vuruqlara ayırma, qüvvət yazılışı, bölən və bölünmə anlayışlarını tətbiq edən və hər variantı əsaslandırmağı tələb edən 7-ci sinif araşdırma məsələsi, situasiya məsələləri bölməsinin yekun mövzusu.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bank əmanətinə aid araşdırma məsələsi: illik faiz gəliri və «daha çox pul qoysaydı» şəklində verilmiş şərtə görə əvvəlcə qoyulan məbləği tapmaq. Faizinə görə ədədi tapmaq, illik gəlir anlayışı, mətndəki şərti birməchullu xətti tənliyə çevirmək və tapılan məbləği şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Kürə seqmentinin həcmini müəyyən inteqralla tapmaq: y = √(25 − x²) yarımçevrəsinin x = 3 və x = 5 arasındakı hissəsinin absis oxu ətrafında fırlanması, y² = 25 − x² sadələşdirməsi və nəticənin kürə seqmenti düsturu ilə yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyəli fırlanma həcmi tapşırığı.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Yuxarı sərhədi parabola və düz xətt hissələrindən ibarət olan fiqurun absis oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: parçanı funksiyanın dəyişdiyi nöqtədə bölmək, həcmi iki müəyyən inteqralın cəmi kimi yazmaq və konus düsturu ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, çətin səviyyəli inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = 2x düz xətti və y = x² parabolası ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmi: kəsişmə nöqtələrini tapmaq, həlqəvi en kəsik π(R² − r²) və V = π∫(f² − g²)dx düsturu, həcmin iki cismin fərqi kimi yoxlanması. 11-ci sinif, çətin səviyyə.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
y = cos x funksiyasının qrafiki, absis oxu və x = 0, x = π/2 düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun Ox oxu ətrafında fırlanmasından alınan cismin həcmini tapmaq: cos²x-in dərəcəni azaltma düsturu ilə inteqrallanması və Nyuton–Leybnis düsturu. 11-ci sinif, triqonometrik funksiya ilə çətin inteqral tətbiqi.
6.59 Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi
