Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hərəkət məsələsi üzrə araşdırma: bərabərsürətli hərəkət edən qatarın sürətinə və tuneli tam keçmə vaxtına görə qatarın uzunluğunu tapmaq. Sürəti km/saatdan m/san-yə çevirmək, yol, sürət və zaman əlaqəsi, «tuneli tam keçmək» ifadəsinin mənasını təhlil etmək və cavabı vaxtla yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədin onluq yazılışına aid araşdırma: ikirəqəmli ədədin soluna və ya sağına rəqəm yazdıqda alınan ədədləri mərtəbə vahidləri ilə ifadə etmək və onların fərqi haqqında şərtdən tənlik qurmaq. Rəqəmin mövqeyi və qiyməti, birməchullu xətti tənlik və tapılan ədədi şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Səhm alqı-satqısına aid araşdırma məsələsi: səhmin qiyməti ardıcıl olaraq iki dəfə faizlə dəyişdikdə hissə-hissə satışdan alınan pulu və sahibkarın gəlirini hesablamaq. Ardıcıl faiz dəyişmələrini hesablamaq, satışdan alınan pul ilə xərcin fərqi kimi gəlir anlayışı və nəticəni ayrı-ayrı hissələr üzrə yoxlamaq; 7-ci sinif faiz və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Pul qalığına aid araşdırma məsələsi: qalan pulun hissəsi və ilkin məbləğin faizi ilə ifadə olunan şərtdən alış-verişdən sonra qalan pulu tapmaq. Ədədin faizini hesablamaq, kəsr əmsallı birməchullu xətti tənlik qurub həll etmək və cavabı şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çatma məsələsi üzrə araşdırma: biri daha əvvəl başlayan və gündəlik sürətləri fərqli olan iki nəfərin gördüyü işin miqdarı bərabərləşən anı və həmin an ümumi miqdarı tapmaq. Gündəlik iş miqdarı, vaxt və görülən ümumi iş arasındakı əlaqə, birməchullu xətti tənlik qurmaq və nəticəni şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Birgə iş məsələsi üzrə araşdırma: iki ustanın ayrılıqda işi görmə müddətləri natural ədədlər olduqda birlikdə işləmə müddəti verilmiş ədəd olan bütün mümkün halları tapmaq. Vahid vaxtda görülən iş hissələrinin cəmi, kəsrlərlə tənlik, naməlumun mümkün qiymətlərini məhdudlaşdırmaq və halları sistemli saymaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Gündəlik həyatdan araşdırma məsələsi: mağaza aksiyasında bonus kartın verilmə və istifadə şərtlərinə görə alışı bir və ya bir neçə hissəyə bölmək, hər variantda xərclənən pulu hesablayıb müqayisə etmək və ən sərfəli yolu seçmək. Şərti dəqiq oxumaq, variantları sistemli yoxlamaq və seçimi əsaslandırmaq bacarığı; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Araşdırma məsələsi: qabdakı şirənin bir hissəsi dəfələrlə götürülüb əvəzinə su töküldükdə qarışıqda qalan şirənin miqdarını tapmaq. Hər əməliyyatdan sonra qabdakı şirənin miqdarını addım-addım izləmək, hissə və faiz anlayışlarını tətbiq etmək və nəticəni qabdakı mayenin ümumi həcmi ilə yoxlamaq bacarığı; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Faktorial anlayışı və natural ədədin bölənləri: n! hasilini sadə vuruqlara ayırmaq və verilmiş ədədlərin bu hasilin böləni olub-olmadığını araşdırmaq. Sadə vuruqlara ayırma, qüvvət yazılışı, bölən və bölünmə anlayışlarını tətbiq edən və hər variantı əsaslandırmağı tələb edən 7-ci sinif araşdırma məsələsi, situasiya məsələləri bölməsinin yekun mövzusu.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bank əmanətinə aid araşdırma məsələsi: illik faiz gəliri və «daha çox pul qoysaydı» şəklində verilmiş şərtə görə əvvəlcə qoyulan məbləği tapmaq. Faizinə görə ədədi tapmaq, illik gəlir anlayışı, mətndəki şərti birməchullu xətti tənliyə çevirmək və tapılan məbləği şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Əyrinin altındakı sahə funksiyası: [0; x] parçasında mənfi olmayan kəsilməz f funksiyasının qrafikinin əhatə etdiyi sahə S(x) olarsa, S′(x) = f(x) olur. Verilmiş sahə düsturundan funksiyanın qiymətini tapmaq və bu əlaqənin F(b) − F(a) düsturuna necə gətirdiyini başa düşmək. Nazik zolağın sahəsi h·f(x) ilə izah olunur. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Parametrli əyrixətli trapesiya: y = √x qrafiki, absis oxu və x = a düz xətti ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi verildikdə a-nı tapmaq. Sahəni a-dan asılı funksiya kimi inteqralla yazmaq, √x-in ibtidai funksiyasını (2/3)x√x tapmaq və a√a = 27 tipli tənliyi həll etmək. Nəticəni yerinə qoyub yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Sərhədləri verilməyən əyrixətli trapesiya: y = 4x − x² parabolası ilə absis oxunun hüdudladığı fiqurun sahəsini tapmaq. İnteqralın sərhədlərini parabolanın absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrindən tapmaq, funksiyanın aralarında mənfi olmadığını yoxlamaq və F(b) − F(a) ilə sahəni hesablamaq; nəticəni üçbucaq və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Triqonometrik funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = 1 + sin x əyrisi, absis oxu, x = 0 və x = π düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini sin x-in ibtidai funksiyası −cos x vasitəsilə və F(b) − F(a) ilə tapmaq; cos π = −1 işarəsinə diqqət. Sahəni düzbucaqlı və sinus «təpəsi» hissələrinə ayırıb yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Üstlü funksiyanın qrafiki altında qalan əyrixətli trapesiyanın sahəsi: y = eˣ + 1 əyrisi, absis oxu və x = 0, x = ln 2 düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsini ibtidai funksiya və F(b) − F(a) ilə tapmaq, e⁰ = 1 və e^(ln 2) = 2 qiymətlərindən istifadə etmək. Nəticəni düzbucaqlılarla qiymətləndirmək. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin qrafiki, absis oxu və iki şaquli düz xətlə hüdudlanmış əyrixətli trapesiyanın dəqiq sahəsini Nyuton-Leybnis düsturu ilə tapmaq: funksiyanın parçada mənfi olmadığını tam kvadrat ayırmaqla yoxlamaq, ibtidai funksiyanı yazmaq və F(b) − F(a) fərqini hesablamaq. Nəticəni trapesiya və düzbucaqlı ilə yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Əyrinin əhatə etdiyi sahəni düzbucaqlıların sahələri cəmi ilə təqribi hesablamaq: [a; b] parçasını n bərabər hissəyə bölmək, Δx = (b − a)/n uzunluğunu tapmaq, hündürlüyü hissələrin sağ ucundakı funksiya qiyməti olan düzbucaqlılar qurmaq və inteqral cəmini hesablamaq. Artan funksiyada sağ və sol uc cəmlərinin dəqiq sahə ilə müqayisəsi. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əyrixətli trapesiyanın tərifi və şərtləri: y = f(x) qrafiki, absis oxu, x = a və x = b düz xətləri ilə hüdudlanmış fiqur üçün f funksiyası [a; b] parçasında kəsilməz olmalı və mənfi qiymət almamalıdır. Kök, hiperbola, sinus, üstlü və kvadrat funksiyaların verilmiş parçalarda bu şərtləri ödəyib-ödəmədiyini yoxlamaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Qüvvət funksiyasının qrafiki altında qalan sahəni hesablamaq: y = x³ əyrisi, absis oxu və şaquli düz xətlə hüdudlanmış ştrixlənmiş əyrixətli trapesiyanın sahəsini ibtidai funksiya tapmaqla və F(b) − F(a) fərqi ilə tapmaq. 11-ci sinif, əyrinin əhatə etdiyi sahə; ibtidai funksiyanı törəmə ilə və hündürlüklə qarışdırmamaq, nəticəni düzbucaqlı və üçbucaqla yoxlamaq.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Əyrixətli trapesiyanın sahəsini müəyyən inteqralla ifadə etmək: y = f(x) qrafiki, absis oxu və iki şaquli düz xətlə hüdudlanmış ştrixlənmiş fiqurun şəklinə görə inteqrallama sərhədlərini absis oxunda oxumaq və düzgün sahə düsturunu seçmək. 11-ci sinif inteqral bölməsinin «Əyrinin əhatə etdiyi sahə» mövzusu; funksiyanın qiymətlərini (hündürlükləri) inteqralın sərhədləri ilə qarışdırmamağı öyrədir.
6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə
SualDİM · RiyaziyyatEkspertTək seçim
İki düz mütənasib asılılığın qrafiklərini müqayisə etmək (DİM üslubunda çoxaddımlı məsələ): hər qrafikdən mütənasiblik əmsalını (saatlıq əməkhaqqını) tapmaq, eyni iş vaxtında qazanc fərqinin də vaxtla düz mütənasib olduğunu görmək və iş saatlarını, sonra qazancı hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın qrafiki.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Düz mütənasib asılılığa aid çoxaddımlı mətnli məsələ (DİM üslubu): avtomobilin benzin sərfinin gedilən yoldan düz mütənasib asılılığından səfərə lazım olan benzini tənasüblə tapmaq, sonra onun dəyərini hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın tətbiqi; onluq kəsrlərlə əməllər.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Düz mütənasib asılılığın qrafikini real vəziyyətdə oxumaq: nasosun hovuza vurduğu suyun həcminin vaxtdan asılılıq qrafikindən mütənasiblik əmsalını (1 saatda vurulan su) tapmaq və verilən həcm üçün lazım olan vaxtı hesablamaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın qrafiki və tətbiqi.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Düz mütənasib kəmiyyətlərin cədvəlini tamamlamaq: məlum sütundan mütənasiblik əmsalını tapıb çatışmayan məbləği və kütləni hesablamaq, nəticələrlə çoxaddımlı hesablama aparmaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılıq; onluq kəsrlərlə vurma və bölmə, alış-veriş konteksti.
1.10 Düz mütənasib asılılıq
