Yüklənir…
Cavabla, dərhal yoxla və izahı oxu.
30 material
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Hərəkət məsələsi üzrə araşdırma: bərabərsürətli hərəkət edən qatarın sürətinə və tuneli tam keçmə vaxtına görə qatarın uzunluğunu tapmaq. Sürəti km/saatdan m/san-yə çevirmək, yol, sürət və zaman əlaqəsi, «tuneli tam keçmək» ifadəsinin mənasını təhlil etmək və cavabı vaxtla yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ədədin onluq yazılışına aid araşdırma: ikirəqəmli ədədin soluna və ya sağına rəqəm yazdıqda alınan ədədləri mərtəbə vahidləri ilə ifadə etmək və onların fərqi haqqında şərtdən tənlik qurmaq. Rəqəmin mövqeyi və qiyməti, birməchullu xətti tənlik və tapılan ədədi şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Səhm alqı-satqısına aid araşdırma məsələsi: səhmin qiyməti ardıcıl olaraq iki dəfə faizlə dəyişdikdə hissə-hissə satışdan alınan pulu və sahibkarın gəlirini hesablamaq. Ardıcıl faiz dəyişmələrini hesablamaq, satışdan alınan pul ilə xərcin fərqi kimi gəlir anlayışı və nəticəni ayrı-ayrı hissələr üzrə yoxlamaq; 7-ci sinif faiz və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Pul qalığına aid araşdırma məsələsi: qalan pulun hissəsi və ilkin məbləğin faizi ilə ifadə olunan şərtdən alış-verişdən sonra qalan pulu tapmaq. Ədədin faizini hesablamaq, kəsr əmsallı birməchullu xətti tənlik qurub həll etmək və cavabı şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çatma məsələsi üzrə araşdırma: biri daha əvvəl başlayan və gündəlik sürətləri fərqli olan iki nəfərin gördüyü işin miqdarı bərabərləşən anı və həmin an ümumi miqdarı tapmaq. Gündəlik iş miqdarı, vaxt və görülən ümumi iş arasındakı əlaqə, birməchullu xətti tənlik qurmaq və nəticəni şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Birgə iş məsələsi üzrə araşdırma: iki ustanın ayrılıqda işi görmə müddətləri natural ədədlər olduqda birlikdə işləmə müddəti verilmiş ədəd olan bütün mümkün halları tapmaq. Vahid vaxtda görülən iş hissələrinin cəmi, kəsrlərlə tənlik, naməlumun mümkün qiymətlərini məhdudlaşdırmaq və halları sistemli saymaq; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Gündəlik həyatdan araşdırma məsələsi: mağaza aksiyasında bonus kartın verilmə və istifadə şərtlərinə görə alışı bir və ya bir neçə hissəyə bölmək, hər variantda xərclənən pulu hesablayıb müqayisə etmək və ən sərfəli yolu seçmək. Şərti dəqiq oxumaq, variantları sistemli yoxlamaq və seçimi əsaslandırmaq bacarığı; 7-ci sinif.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Araşdırma məsələsi: qabdakı şirənin bir hissəsi dəfələrlə götürülüb əvəzinə su töküldükdə qarışıqda qalan şirənin miqdarını tapmaq. Hər əməliyyatdan sonra qabdakı şirənin miqdarını addım-addım izləmək, hissə və faiz anlayışlarını tətbiq etmək və nəticəni qabdakı mayenin ümumi həcmi ilə yoxlamaq bacarığı; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Faktorial anlayışı və natural ədədin bölənləri: n! hasilini sadə vuruqlara ayırmaq və verilmiş ədədlərin bu hasilin böləni olub-olmadığını araşdırmaq. Sadə vuruqlara ayırma, qüvvət yazılışı, bölən və bölünmə anlayışlarını tətbiq edən və hər variantı əsaslandırmağı tələb edən 7-ci sinif araşdırma məsələsi, situasiya məsələləri bölməsinin yekun mövzusu.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Bank əmanətinə aid araşdırma məsələsi: illik faiz gəliri və «daha çox pul qoysaydı» şəklində verilmiş şərtə görə əvvəlcə qoyulan məbləği tapmaq. Faizinə görə ədədi tapmaq, illik gəlir anlayışı, mətndəki şərti birməchullu xətti tənliyə çevirmək və tapılan məbləği şərtə qoyaraq yoxlamaq; 7-ci sinif, situasiya və araşdırma məsələləri.
2.54 Araşdırma məsələləri
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının sahə modeli: düzbucaqlı dörd hissəyə bölünüb, hissələrin sahələri ab, 4a, 3b və 12-dir. Bütün sahə ab + 4a + 3b + 12 qruplaşdırma ilə (a + 3)(b + 4) hasilinə ayrılır; bu ikihədlilər düzbucaqlının tərəfləridir. 7-ci sinif, şəkilli sual, qruplaşdırma üsulunun həndəsi mənası. Tipik səhvlər: sahəni tərəf saymaq, ədədləri səhv hərflə cütləmək.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə tənliyin həlli: 2x(x − 3) + 5(3 − x) = 0 tənliyində əks işarəli mötərizələr eyniləşdirilir, ortaq vuruq çıxarılır və (x − 3)(2x − 5) = 0 alınır. Hasilin sıfıra bərabər olması üçün vuruqlardan heç olmazsa biri sıfır olmalıdır: x = 3 və ya x = 2,5. 7-ci sinif, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəyə bölüb kök itirmək, işarə səhvi, 2x = 5-dən x = 5 yazmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Vuruqlara ayırma ilə şərtə görə ifadənin qiymətinin tapılması: dəyişənlərin özləri məlum deyil, yalnız m − n = 4 və m + k = 6 verilib. m² − mn + mk − nk qruplaşdırılaraq (m − n)(m + k) hasilinə çevrilir və qiymət 4 · 6 = 24 alınır. 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, çətin səviyyə. Tipik səhvlər: qiymətləri toplamaq və ya çıxmaq, mötərizənin işarəsini qarışdırmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Vuruqlara ayırma üsulu ilə ədədi ifadənin qiymətinin hesablanması: ortaq vuruğu olan hasillər qruplaşdırılır, ortaq vuruq mötərizə xaricinə çıxarılır və ortaq mötərizə tapılır. 2,6 · 4,8 + 2,6 · 5,2 − 1,6 · 4,8 − 1,6 · 5,2 = (4,8 + 5,2)(2,6 − 1,6) = 10. 7-ci sinif, onluq kəsrlərlə qruplaşdırma. Tipik səhvlər: mənfi işarəni itirmək, yalnız bir qrupu hesablamaq, son vurmanı unutmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Kvadrat üçhədlinin orta həddi ayırmaqla vuruqlara ayrılması: hasili sərbəst həddə, cəmi orta həddin əmsalına bərabər iki ədəd tapılır, orta hədd iki birhədliyə ayrılır, qruplaşdırma aparılır və hasil açılaraq yoxlanılır. y² − 9y + 14 = (y − 2)(y − 7). 7-ci sinif, qruplaşdırma üsulunun tətbiqi, müxtəsər vurma düsturlarından əvvəl. Tipik səhvlər: işarələrin səhv seçilməsi, yalnız hasilə və ya yalnız cəmə baxmaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayırmada hədlərin yerinin dəyişdirilməsi: yanaşı duran hədlərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq vuruğu olan hədlər yan-yana yazılır, sonra qruplaşdırılır. a² − 3b + ab − 3a = (a − 3)(a + b). 7-ci sinif, «çoxhədlinin vuruqlarından biri hansıdır» tipli sual. Yoxlama: vuruq sıfır olanda hasil də sıfırdır. Tipik səhvlər: işarə səhvi (a + 3), hərflərdən uydurma ikihədli.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çoxhədlinin qruplaşdırma üsulu ilə vuruqlara ayrılması: dörd həddin hamısının ortaq vuruğu yoxdur, hədlər cüt-cüt qruplaşdırılır, hər qrupdan ortaq birhədli çıxarılır və alınan ortaq ikihədli mötərizə xaricinə çıxarılır. 7-ci sinif, dörd dəyişənli çoxhədli 6ax − 4ay + 9bx − 6by. Hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: qrupdan çıxaranda işarə səhvi, əmsalların yerinin dəyişməsi, qrupun ortaq vuruğunun yanlış seçilməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ortaq ikihədli vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması, mötərizələr əks işarəli olduqda: 3 − x = −(x − 3), yəni a − b = −(b − a). Əvvəl mötərizələr eyniləşdirilir, işarə əmsala keçir, sonra ortaq ikihədli çıxarılır. 7-ci sinif, çoxhədlinin vuruqlara ayrılması, orta səviyyə. Tipik səhvlər: mötərizəni çevirib işarəni dəyişməmək, əks hasil yazmaq, oxşar olmayan hədləri toplamaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasının tərifi: çoxhədli dərəcəsi 1-dən kiçik olmayan çoxhədlilərin hasili şəklində göstərilir. Ədədi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması (dərəcəsi 0 olan vuruq), hasilin açılması və sağ tərəfin cəm olaraq qalması vuruqlara ayırma deyil. 7-ci sinif, tərifi tanıma sualı: bərabərliklərdən hansının vuruqlara ayrılma olduğunu seçmək. Səhvlər: vurmanı vuruqlara ayırma ilə qarışdırmaq, cəmi hasil saymaq.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: hədlərin ən böyük ortaq vuruğunun mötərizə xaricinə çıxarılması. Əmsalların ƏBOB-u və hər ortaq hərfin ən kiçik üstü tapılır, sonra hər hədd bu birhədliyə bölünür və nəticə mötərizədə yazılır. 7-ci sinif, iki dəyişənli ikihədlidə ortaq birhədli vuruq, hasili açaraq yoxlama. Tipik səhvlər: mötərizədə işarənin dəyişməsi, hərfin artıq və ya əskik üstünün götürülməsi, həddin tam bölünməməsi.
2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin tapşırıq: tərəfləri koordinat oxlarına paralel olan düzbucaqlının üç təpəsinə görə dördüncü təpənin koordinatlarını tapmaq, tərəfləri üfüqi və şaquli məsafə kimi hesablayıb sahəni tapmaq; təpələr müxtəlif rüblərdədir. 6-cı sinif riyaziyyatı; koordinat sistemində məsafə ilə düzbucaqlının xassələrini birləşdirən çoxaddımlı mühakimə.
1.22 Düzbucaqlı koordinat sistemində məsafə
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
Asan tapşırıq: verilmiş nöqtə ilə eyni şaquli düz xətt üzərində, ondan müəyyən məsafə aşağıda yerləşən nöqtənin koordinatlarını tapmaq; absisin dəyişmədiyini, ordinatın azaldığını və x oxundan keçəndə mənfi olduğunu anlamaq. 6-cı sinif riyaziyyatı, düzbucaqlı koordinat sistemində şaquli məsafə.
1.22 Düzbucaqlı koordinat sistemində məsafə
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Çətin mətnli məsələ: məktəb planında otaqların koordinatlarını oxumaq, üfüqi və şaquli məsafələri santimetrlə tapmaq, 1 : 1000 miqyası ilə metrə çevirmək və iki məsafəni müqayisə etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı; koordinat sistemində məsafəni miqyas anlayışı ilə birləşdirən çoxaddımlı real həyat tətbiqi.
1.22 Düzbucaqlı koordinat sistemində məsafə
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Orta çətinlikli mətnli məsələ: koordinat sistemində eyni üfüqi düz xətt üzərində yerləşən iki nöqtə arasındakı məsafəni tapıb miqyasa görə real məsafəyə (kilometrə) çevirmək; zəlzələnin yayılma radiusu konteksti. 6-cı sinif riyaziyyatı; koordinat sistemində məsafənin real həyatda tətbiqi.
1.22 Düzbucaqlı koordinat sistemində məsafə
